Rechter wijst verzoek af om rente en waardering van legaat in testament te wijzigen Twee broers erfden samen van hun vader, die in 2020 overleed. In zijn testament legateerde de vader aan de ene zoon het huis, een garage en een aandeel in een perceel grond. Aan de andere zoon, die in Tsjechië woont, liet hij zijn banktegoeden en effecten na. Beide legaten moesten worden ingebracht in de nalatenschap. Omdat het huis, de garage en de grond meer waard waren dan de banktegoeden, moest de zoon die het vastgoed kreeg het verschil aan zijn broer uitbetalen. Dat bedrag was vijf jaar na het overlijden opeisbaar en daarover liep vier procent rente per jaar, gerekend vanaf de dag van overlijden.
In november 2020 maakten de broers afspraken over de waarde van het vastgoed: € 987.500 voor het huis, € 100.000 voor de kavel en € 42.500 voor de garage, samen € 1.130.000. Daarna kwamen zij er niet uit over de afwikkeling van de nalatenschap. Het legaat is tot op heden niet afgegeven en de inbrengsom is niet betaald.
De zoon die het vastgoed kreeg, vroeg de rechtbank in Amsterdam om twee dingen. De renteverplichting uit het testament moest vervallen, of worden verlaagd naar één procent of over een kortere periode worden berekend. Ook wilde hij dat het huis voor de inbreng wordt gewaardeerd op € 903.143. Dat is het bedrag waarvoor hij de woning uiteindelijk verkocht, na een lange verkoopperiode waarin de waarde daalde. Volgens hem had zijn broer de afgifte van het legaat stelselmatig en op oneigenlijke wijze gefrustreerd. Daardoor kon hij de inbrengsom niet financieren en moest hij het huis verkopen. De broer verzette zich tegen het verzoek. Hij vond de omstandigheden onvoldoende onderbouwd en zei dat zij, als ze er al waren, voor rekening van zijn broer zelf kwamen. Ook zou het verzoek niet passen bij wat de vader met zijn testament bedoelde.
De rechtbank baseert zich op artikel 4:123 van het Burgerlijk Wetboek. Daarmee kan een rechter een legaat wijzigen of opheffen als na het overlijden omstandigheden zijn ingetreden waardoor de ander ongewijzigde instandhouding niet mag verwachten. Dat kan slechts in uitzonderlijke gevallen, en wie het verzoekt moet die omstandigheden stellen en zo nodig bewijzen.
Volgens de rechtbank slaagt de zoon daar niet in. Uit de uitgebreide correspondentie blijkt dat de broers na het overlijden steeds van mening verschilden. Meerdere keren reageerden zij niet of pas laat op elkaars berichten. Daardoor is het legaat niet afgegeven en is de inbreng niet betaald, zonder dat dit alleen of vooral aan één van hen te wijten is. Er was ook geen sprake van duidelijk onredelijke standpunten of gedragingen van de broer. Dat het legaat nog niet is afgegeven, komt daarom voor rekening en risico van de verzoeker. Het is geen omstandigheid in de zin van artikel 4:123.
De rechtbank wijst het verzoek af. Omdat het om familie gaat, krijgt geen van beide broers een proceskostenveroordeling opgelegd.
Rechtbank Amsterdam · 15 oktober 2026
Civiel Recht Rechtbank wijst deel vorderingen af en verwijst executeursgeschil naar kantonrechter Twee broers, samen aangesteld als mede-executeur van de nalatenschap van hun overleden vader, staan in Zwolle tegenover elkaar bij de rechtbank Overijssel. De aanleiding is een conflict over de verkoop en waardering van de tot de erfenis behorende woning en landbouwgrond. De rechtbank oordeelt dat een deel van de zaak niet bij haar, maar bij de kantonrechter thuishoort, en wijst de overige vorderingen af.
De vader overleed begin 2025 en liet drie kinderen na als erfgenamen. In zijn testament uit 2016 had hij zijn twee zoons samen tot executeur benoemd, ieder zelfstandig bevoegd om de nalatenschap te beheren. Tot de erfenis behoren een vrijstaande woning en een perceel landbouwgrond van ruim vier hectare, dat tot eind mei 2025 was verpacht aan een derde. Over de waarde van deze onroerende goederen bestaat onenigheid: taxatiebureaus kwamen tot uiteenlopende bedragen, variërend van € 220.000 tot € 270.000 voor de landerijen en van € 375.000 tot € 390.000 voor de woning.
De eisende broer vroeg de rechtbank in de eerste plaats om zijn broer als mede-executeur te ontslaan en hemzelf of een onafhankelijke derde in die functie te benoemen, omdat de samenwerking niet meer soepel verloopt. De rechtbank overweegt dat de wet voor dit soort verzoeken een andere procedure voorschrijft: het ontslag en de benoeming van een executeur moeten volgens het Burgerlijk Wetboek via een verzoekschrift bij de kantonrechter worden geregeld, niet via een dagvaarding bij de rechtbank zoals in dit geval is gebeurd. Omdat de eisende broer de verkeerde procedure had gekozen, verwijst de rechtbank dit onderdeel van de zaak door naar de kantonrechter. Hetzelfde geldt voor een aantal vorderingen die alleen aan de orde komen als het ontslag wordt afgewezen, zoals de gevorderde medewerking aan verkoop van de onroerende goederen, het leeghalen van de woning en het beëindigen van het gebruik van de landbouwgrond door de voormalige pachter.
De overige vorderingen behandelt de rechtbank wel zelf, en die wijst zij stuk voor stuk af. De eisende broer wilde dat zijn broer de sleutels van de woning zou afgeven, zodat hij die weer kon betreden. De rechtbank stelt vast dat hiervoor geen juridische grondslag is aangevoerd: uit niets blijkt dat de andere broer verplicht is om een sleutel ter beschikking te stellen, en het is dus niet relevant of de eisende broer daadwerkelijk toegang tot de woning heeft.
Ook de vordering om ervoor te zorgen dat de voormalige pachter alsnog een gebruiksvergoeding van € 4.169 betaalt voor het gebruik van de landerijen na afloop van de pachtperiode, wordt afgewezen. Zelfs als zou vaststaan dat de andere broer toestemming had gegeven voor dit gebruik, wat hij overigens betwist, dan nog geeft dat de eisende broer als executeur niet het recht om hierover een veroordeling tegen zijn broer te vorderen. Bij meningsverschillen tussen executeurs over hun taakverdeling moet de kantonrechter worden gevraagd om een regeling te treffen, en dat verzoek was hier niet gedaan.
Tot slot ging het over de vraag of de kosten van een taxatie (€ 1.210) en van de advocaat van de eisende broer ten laste van de nalatenschap moeten komen. Volgens het testament komen alleen kosten die een executeur maakt bij de uitoefening van zijn taken, zoals beheer en verkoop van goederen voor de betaling van erfbelasting of schulden, voor rekening van de erfgenamen. De rechtbank oordeelt dat onvoldoende is onderbouwd dat de taxatie en de daaropvolgende verkoop in maart 2025 al noodzakelijk waren om belastingen of schulden te voldoen: er was op dat moment nog een positief banksaldo en geen hypotheek op de onroerende goederen. De advocaatkosten zijn bovendien gemaakt in het kader van het verdelingsgeschil tussen de broers, en die verdeling behoort niet tot de taken van een executeur.
De rechtbank wijst de vorderingen over de sleutels, de gebruiksvergoeding en de kosten af, verwijst het geschil over het ontslag van de mede-executeur en de daarmee samenhangende vorderingen naar de verzoekschriftprocedure bij de kantonrechter, en bepaalt dat de broers, als familieleden, ieder hun eigen proceskosten dragen.
Rechtbank Overijssel · 26 augustus 2026
Civiel Recht Erfgename hoeft Duitse confiscatieschuld niet te betalen na verwerping nalatenschap Een Duitse rechter, het Landgericht Aken, had in maart 2018 een man veroordeeld tot confiscatie van een bedrag van ruim € 123.000. De officier van justitie in Nederland erkende deze buitenlandse confiscatiebeslissing en besliste in november 2025 tot tenuitvoerlegging ervan, met nog een openstaand bedrag van € 123.075. Omdat de veroordeelde man in juli 2023 was overleden, richtte de officier van justitie de aanschrijving tot betaling aan diens erfgenamen op het bekende woonadres, zonder specifiek een naam te noemen.
Een vrouw die als erfgename werd aangemerkt, stelde tegen deze beslissing beroep in bij de rechtbank Noord-Nederland, op grond van de Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging geldelijke sancties en beslissingen tot confiscatie. Zij voerde aan dat zij de nalatenschap van de overleden man had verworpen en onderbouwde dat met de overlijdensakte, de akte van verwerping en het bewijs van inschrijving daarvan in het boedelregister. Het beroep werd op zitting behandeld in augustus 2026, waarbij de vrouw zelf niet verscheen omdat zij verhinderd was; een verzoek om de behandeling aan te houden had de voorzitter van tevoren al afgewezen.
De officier van justitie erkende ter zitting dat de aanschrijving weliswaar aan de erfgenamen in het algemeen was gericht, maar niet specifiek aan de vrouw persoonlijk, en dat inmiddels voldoende duidelijk was dat zij de erfenis had verworpen. Daardoor was zij volgens de officier van justitie niet langer aan te merken als erfgename en dus ook geen belanghebbende in de zin van de wet, zodat zij niet-ontvankelijk zou moeten worden verklaard in haar eigen beroep. Tegelijkertijd zegde de officier van justitie uitdrukkelijk toe dat de vrouw het bedrag van de confiscatiebeslissing niet hoeft te betalen als de rechtbank tot die niet-ontvankelijkverklaring zou komen, en dat zij daarover ook niet meer zou worden aangeschreven.
De rechtbank volgde dit standpunt. Zij stelde vast dat de vrouw voldoende had aangetoond dat zij de nalatenschap had verworpen, waardoor zij niet gehouden is tot betaling van schulden die op die nalatenschap rusten. Omdat zij door die eerdere verwerping op het moment van de aanschrijving feitelijk geen erfgenaam meer was, kon zij ook niet aansprakelijk worden gesteld voor het confiscatiebedrag. Dat betekende volgens de rechtbank dat de vrouw geen belanghebbende was bij de beslissing waartegen zij was opgekomen, zodat haar beroep niet-ontvankelijk moest worden verklaard.
De rechtbank vond het voor de vrouw wel van belang om in haar beslissing uitdrukkelijk te vermelden dat de officier van justitie ter zitting had toegezegd dat zij het confiscatiebedrag niet hoeft te betalen en dat zij daarover niet opnieuw zal worden aangeschreven, en nam die toezegging daarom letterlijk op in het dictum.
De meervoudige raadkamer van de rechtbank Noord-Nederland verklaarde de vrouw niet-ontvankelijk in haar beroep tegen de erkenning en tenuitvoerlegging van de Duitse confiscatiebeslissing, maar legde vast dat de officier van justitie heeft toegezegd dat zij het bedrag niet hoeft te betalen en hierover niet meer zal worden aangeschreven.
Rechtbank Noord-Nederland · 9 september 2026
Strafrecht; Materieel Strafrecht Hof verklaart klacht over notariële volmacht moeder deels ontvankelijk, maar ongegrond Een man diende een tuchtklacht in tegen drie notarissen over de manier waarop zij de volmacht en het testament van zijn hoogbejaarde moeder hadden behandeld. Zijn vader had in 2010 bij een van de notarissen een volmacht laten passeren waarin hij zelf als eerste gevolmachtigde was benoemd en een aan het notariskantoor gelieerde stichting als reservegevolmachtigde. Na het overlijden van de vader in februari 2024 verklaarde een arts, op verzoek van een van de notarissen, dat de moeder wilsbekwaam was. Op basis daarvan passeerde de kandidaat-notaris in oktober 2024 een gewijzigd testament van de moeder.
Kort daarna wees de kantonrechter een verzoek van de zoon tot onderbewindstelling van zijn moeder af, omdat zij voldoende in staat werd geacht haar eigen wil te bepalen. Een maand later passeerde een andere notaris een gewijzigde volmacht (levenstestament) waarin de broer van de klager als enige gevolmachtigde werd aangewezen. De klager vermoedde dat dit alles onder invloed van zijn broer was gebeurd en verwijt de notarissen dat zij de wilsbekwaamheid van zijn moeder onvoldoende hadden onderzocht, de oude volmacht uit 2010 nooit formeel hadden herroepen en hem geen duidelijkheid gaven over hun handelwijze. Ook stelde hij vragen over een gesprek met de kandidaat-notaris waarbij op een scherm het programma MS Teams te zien was, en vroeg hij zich af of dat gesprek werd opgenomen.
De kamer voor het notariaat in het ressort Den Haag verklaarde de klacht op 10 december 2025 niet-ontvankelijk, omdat de klager geen enig redelijk belang had bij de klacht: hij kon niet als vertegenwoordiger van zijn moeder optreden, zij had zelf kunnen klagen als zij dat had gewild, en zijn belang als toekomstig mede-erfgenaam van zijn vader werd niet geraakt door wat de notarissen met de volmacht en het testament van zijn moeder hadden gedaan. De klager ging tegen die beslissing in beroep bij het gerechtshof Amsterdam.
Het hof onderschreef het oordeel van de kamer dat de klager niet als vertegenwoordiger van zijn moeder kan worden aangemerkt, nu een volmacht van haar ontbreekt en zij zelf een klacht had kunnen indienen. Ook het argument dat de klager namens het algemeen belang van integere notariële dienstverlening klaagde, was volgens het hof niet genoeg om hem als belanghebbende aan te merken. Voor het grootste deel van de klacht bleef de klager dus niet-ontvankelijk. Anders dan de kamer vond het hof echter dat de klager wel een eigen, persoonlijk belang had bij het onderdeel van de klacht dat ging over de manier waarop de notarissen met hem hadden gecommuniceerd, omdat dat hemzelf betrof en niet zijn moeder. Dat deel van de klacht was dus wel ontvankelijk.
Inhoudelijk kwam het hof echter niet tot een ander oordeel dan dat de notarissen zorgvuldig hadden gehandeld. Uit de stukken bleek dat op vragen van de klager per e-mail steeds tijdig en inhoudelijk was gereageerd. Over het gebruik van MS Teams tijdens het gesprek op 19 februari 2025 gaf de kandidaat-notaris op de zitting een verklaring die volgens het hof voldoende weersprak dat er een opname was gemaakt. Van tuchtrechtelijk verwijtbaar handelen was op dit punt dan ook niet gebleken.
Het gerechtshof Amsterdam vernietigde de beslissing van de kamer voor het notariaat, verklaarde de klacht ontvankelijk voor zover het ging om de bejegening van en communicatie met de klager, verklaarde de klacht voor het overige niet-ontvankelijk, en oordeelde het ontvankelijke deel van de klacht ongegrond.
Gerechtshof Amsterdam · 22 september 2026
Civiel Recht Curaçaose partner moet Cg 98.635 terugstorten in nalatenschap, maar mag in woning blijven Een man uit Curaçao overleed in 2026, kort nadat hij kanker had gekregen. Hij liet een levenspartner met wie hij ongehuwd samenwoonde en twee dochters achter. Een testament was er niet: de notaris had wel een concept opgesteld, maar dat is nooit ondertekend. Over het geld op een gezamenlijke bankrekening en over de woning ontstond ruzie tussen de partner en de dochters.
Op de gezamenlijke bankrekening bij Maduro & Curiel's Bank (MCB) stond onder meer een eindafrekening van het salaris van de man, Cg 225.331,25, die zijn werkgever na zijn overlijden bijschreef. In de maanden daarna maakte de partner in totaal Cg 247.920 over naar haar eigen rekening. Een van de dochters liet conservatoir beslag leggen, een beslag dat dient om geld veilig te stellen zolang de rechter nog moet beslissen. Via een kort geding tegen de bank kwam zij te weten welke bedragen waren overgeschreven. De eigen rekeningen van de man bij MCB bevatten ongeveer Cg 1,8 miljoen. Beide dochters vorderden samen onder meer terugbetaling van de overgeschreven bedragen, rekening en verantwoording en ontruiming van de woning. De partner wilde juist dat de beslagen werden opgeheven.
Het gerecht gaf een voorlopig oordeel, zoals gebruikelijk in een kort geding. Eerst liet het de tweede dochter, die in België woont, zich aan de zijde van haar zus voegen, omdat zij als mede-erfgename belang heeft bij de uitkomst. De vordering tot rekening en verantwoording was volgens het gerecht achterhaald, omdat de dochter via de bank al alle rekeningafschriften had gekregen.
Bij het geld maakte het gerecht onderscheid. Wat vóór het overlijden op de gezamenlijke rekening was bijgeschreven, hoefde niet terug. Het gerecht achtte aannemelijk dat de man zijn salaris op die rekening liet storten om de partner over het geld te laten beschikken, nadat hij ziek bleek. Dat past bij het concepttestament, waarin hij haar onder meer een legaat van Cg 250.000 toedacht. Ook de overlijdensuitkering van Cg 126.696, die in de eindafrekening zat, was volgens een brief van de werkgever uitdrukkelijk bedoeld als steun voor de achterblijvende partner. Het restant van de eindafrekening, Cg 98.635, behoort volgens het gerecht voorlopig wel tot de nalatenschap.
Ontruiming van de woning wees het gerecht af. Op grond van artikel 4:28 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek mag de partner de woning en de inboedel negen maanden na het overlijden blijven gebruiken. Of artikel 4:30b BW haar nog verdergaande bescherming biedt, liet het gerecht in het midden. Partijen stemden ter zitting ermee in dat een deskundige een boedelbeschrijving opmaakt van onder meer de woning, de auto's en de inboedel.
Het gerecht veroordeelt de partner om Cg 98.635 terug te storten op de rekening van de overledene bij MCB. Dat kan door overboeking van het saldo van Cg 59.680 op de gezamenlijke rekening, aangevuld vanaf een eigen rekening van de partner. De conservatoire beslagen worden opgeheven onder de voorwaarde dat dit bedrag is bijgeschreven. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad en de overige vorderingen worden afgewezen. De proceskosten worden gecompenseerd, zodat iedere partij de eigen kosten draagt.
Gerecht in eerste aanleg van Curaçao · 6 november 2026
Civiel Recht