DFI Food Sourcing misbruikte Europees recht met reserve-bv, Skal mocht biocertificaten intrekken Twee bedrijven uit Sas van Gent, DFInternational en DFI Food Sourcing, horen bij dezelfde groep die biologische producten importeert en verkoopt aan de levensmiddelen- en mengvoederindustrie. Op 1 oktober 2021 trok Skal, de toezichthouder op biologische productie, de biocertificaten van beide bedrijven in. Ze mochten hun producten niet langer als biologisch verkopen, en Skal verklaarde 109 partijen niet meer biologisch. Skal verklaarde de bezwaren op 30 december 2021 ongegrond.
In een eerdere uitspraak van 22 juli 2025 gaf het College van Beroep voor het bedrijfsleven de bedrijven deels gelijk. Bij 88 partijen hadden ze de regels geschonden door producten als biologisch te verhandelen terwijl ze twijfel hadden moeten melden, wat op zichzelf een ernstige inbreuk is. Voor 85 daarvan, die DFInternational had ingekocht, was dat bedrijf verantwoordelijk. Maar Skal had de intrekking bij DFI Food Sourcing onvoldoende onderbouwd door de bedrijven simpelweg als één geheel te behandelen, en mocht een certificaat niet voor onbepaalde tijd intrekken. Bij 21 partijen was de decertificering niet goed onderbouwd. Skal moest opnieuw beslissen.
Op 14 oktober 2025 hield Skal de intrekkingen in stand, maar beperkte die tot twee jaar voor DFInternational en een jaar voor DFI Food Sourcing. De certificatieovereenkomsten bleven bestaan. DFI Food Sourcing verweet Skal nu vooral dat zij was gebruikt als vehikel om de handel voort te zetten als DFInternational haar certificaat zou verliezen. De bedrijven gingen opnieuw in beroep.
Voor DFInternational is de zaak volgens het College eenvoudig: de ernstige inbreuken bij de door haar ingekochte partijen geven al genoeg grond voor intrekking. Bij DFI Food Sourcing volgt het College Skal ook. Volgens het Europese Hof van Justitie mogen bedrijven niet aan hun verantwoordelijkheid ontsnappen door van identiteit te wisselen via herstructureringen; een kunstmatige constructie om regels te ontwijken is misbruik van Europees recht. Daarvoor is zowel een objectief als een subjectief element nodig, en aan beide is voldaan. DFI Food Sourcing zette met hetzelfde personeel, dezelfde locatie, dezelfde bedrijfsvoering en de overgenomen voorraad gewoon de activiteiten van DFInternational voort. Het bedrijf noemde dat een reorganisatie wegens familieopvolging, maar e-mails uit 2020 laten iets anders zien. Een lid van het managementteam vroeg in augustus 2020 onder het onderwerp 'Reserve BV - certificeringen' of je bij problemen met de autoriteiten de hele voorraad als bio naar een reserve-bv kon overhevelen om daar 'vrolijk verder' te handelen. Aanleiding was de intrekking van het biocertificaat van een andere graanhandel eerder dat jaar. Na een inval van de NVWA op 27 oktober 2020 vroeg DFI Food Sourcing via een spoedprocedure een certificaat aan, kreeg het op 23 november 2020 en nam per 1 januari 2021 alle voorraden over. Zo'n administratieve wissel zou de Europese regels betekenisloos maken.
Opschorten in plaats van intrekken was volgens het College niet genoeg geweest, omdat de certificaten nog maar drie maanden geldig waren en de bedrijven veel partijen ten onrechte als biologisch verkochten. Een beroep op evenredigheid slaagt niet, omdat de Europese regel bij een ernstige inbreuk dwingend voorschrijft dat het recht op het biolabel wordt ontnomen. De beperkte duur van een en twee jaar is ook geen verkapte intrekking voor onbepaalde tijd: dat de bedrijven daarna een controle moeten doorstaan, geldt voor iedereen, en zij hebben zelf geen verificatie aangevraagd. De intrekking is geen straf maar herstel van de biologische keten. Over de 20 resterende partijen hoeft het College niet meer te oordelen, omdat de bedrijven geen belang meer hebben bij dat oordeel.
Het College verklaart het beroep ongegrond. De intrekking van de biocertificaten, voor twee jaar bij DFInternational en een jaar bij DFI Food Sourcing, blijft staan. Skal hoeft geen proceskosten te vergoeden.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 29 september 2026
Bestuursrecht CBb: bosperceel met grenspaal geen aparte boomgroep, boer krijgt geen GLB-steun Een maatschap met een bosperceel dat aan een groter bos grenst, rekende op landbouwsteun uit het Europese landbouwbeleid. Het perceel, in de stukken perceel 78 genoemd, wordt met een grenspaal gescheiden van het omringende bos, dat van iemand anders is. De maatschap vroeg met de Gecombineerde Opgave van 23 oktober 2023 om uitbetaling van steun voor 2023. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur wees de aanvraag voor dit perceel af. Daartegen kwam de maatschap in bezwaar, en na het bestreden besluit van 25 november 2024 in beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.
Het gaat om een regel uit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2023. Anders dan voorheen mogen landschapselementen bij of op landbouwgrond meetellen voor de steun. Daarmee wil de overheid niet-productieve elementen beschermen, ten gunste van de biodiversiteit en het cultuurhistorische landschap. Een boomgroep telt alleen mee als die niet groter is dan 1,5 hectare.
Partijen waren het erover eens dat het perceel een bosperceel is dat ligt in een bos van meer dan 1,5 hectare. De vraag was of het perceel zelf een boomgroep is. De maatschap vond van wel: zij is geen eigenaar van het aangrenzende bos en beheert het niet, en de grenspaal scheidt het perceel fysiek van de rest. Ook wees zij erop dat bij gewaspercelen gewoon percelen van verschillende eigenaren naast elkaar liggen zonder gevolgen voor de steun. De minister zou dus met twee maten meten. De minister voerde aan dat het perceel functioneel en visueel deel is van het bos. Volgens hem zou een grens of grenspaal anders volstaan om groot bos op te knippen in schijnbaar subsidiabele stukjes. Gewaspercelen zijn bedoeld voor productie, landschapselementen hebben een andere functie.
Het College gaf de maatschap toe dat de regeling niet met zoveel woorden eist dat een boomgroep zelfstandig is. Toch is dat volgens het College de logische uitleg. De regeling spreekt van een boomgroep, en volgens Van Dale is dat een partij bij elkaar staande bomen die zich als aaneengesloten onderscheiden van andere bomen. De boomgroep is hier het hele omliggende bos, inclusief perceel 78. Verkaveling en grenspaal maken dat niet anders. De uiterlijke verschijningsvorm en de volledige inbedding van het perceel in het grotere geheel geven de doorslag. Die uitleg voorkomt bovendien dat een groot bos door verkaveling in kleine porties wordt opgedeeld in evenzovele subsidiabele boomgroepen. Omdat het hele bos groter is dan 1,5 hectare, is het geen subsidiabel landschapselement.
De maatschap had ook om schadevergoeding gevraagd omdat de zaak te lang duurde. In dit soort procedures mag bezwaar ten hoogste een half jaar duren en beroep ten hoogste anderhalf jaar. Het bezwaarschrift kwam binnen op 18 juni 2024, dus de redelijke termijn is op de dag van de uitspraak met een half jaar overschreden, afgerond naar boven. De overschrijding is volgens het College geheel toe te rekenen aan de rechterlijke fase. Daarom moet de Staat betalen en niet de minister.
Het College verklaarde het beroep ongegrond, zodat de afwijzing van de steun voor het bosperceel in stand blijft. De Staat (de minister van Justitie en Veiligheid) moet de maatschap € 500 vergoeden voor immateriële schade en € 467 aan proceskosten voor het schadeverzoek.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 13 oktober 2026
Bestuursrecht CBb herstelt fout: minister hoeft toch geen proceskosten te betalen in mestboetezaak jongveehouder Een maatschap die jongvee fokt voor melkveebedrijven kreeg boetes omdat ze in 2018 en 2019 de mestgebruiksnormen overschreed en haar bemestingsplan niet naar waarheid opstelde. De boetes bedroegen € 3.253,95 voor 2018 en € 45.022 voor 2019. In een eerdere uitspraak van 25 augustus 2026 liet het College van Beroep voor het bedrijfsleven de zaak in hoger beroep grotendeels in stand, maar in het dictum stond een fout. Die fout heeft het College nu hersteld.
In de oorspronkelijke zaak vocht de maatschap een uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland van 22 december 2023 aan. De rechtbank had de boetes al gematigd met 15 procent, tot € 2.765,86 en € 38.268,70, omdat de procedure te lang had geduurd. Het College wees het hoger beroep af: de maatschap had haar eigen berekening van de mestproductie niet voldoende onderbouwd en een opgegeven voorraad vaste mest die volgens haarzelf imaginair was, was een bewust onjuiste opgave. Wel vernietigde het College de uitspraak van de rechtbank voor zover het de hoogte van de boetes betrof, omdat de redelijke termijn verder was overschreden, met 2 jaar en 6 maanden. Het matigde de boetes nog eens met 5 procent, tot € 2.603,16 voor 2018 en € 36.017,60 voor 2019. Het betaalde griffierecht van € 559 ging terug naar de maatschap.
In de hersteluitspraak van 20 oktober 2026 stelt het College vast dat het in het dictum de minister ten onrechte had veroordeeld in de proceskosten. Het College was namelijk tot het oordeel gekomen dat het hoger beroep niet slaagt. Het had de uitspraak alleen vernietigd vanwege de overschreden redelijke termijn, en die had het ambtshalve beoordeeld. Daarom waren er geen proceskosten die daarmee samenhingen, zo staat ook in overweging 8.2 van de oorspronkelijke uitspraak. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur wees het College op de omissie. De maatschap maakte bezwaar tegen het herstel, maar het College vond de fout zo evident dat het toch overging tot herstel.
Het College schrapt de proceskostenveroordeling uit het dictum. De rest blijft gelijk: de aangevallen uitspraak is vernietigd voor de hoogte van de boetes over 2018 en 2019, voor het overige bevestigd, de boetes zijn vastgesteld op € 2.603,16 en € 36.017,60 en het griffierecht van € 559 gaat terug naar de maatschap.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 20 oktober 2026
Bestuursrecht College: beroep tegen intrekking machtiging plantenpaspoorten niet-ontvankelijk Een boomkwekerij die plantenpaspoorten mag afgeven voor de eigen planten en plantaardige producten, raakte in conflict met Naktuinbouw, de instantie die toezicht houdt op deze machtiging. Naktuinbouw trok de machtiging van de kweker om zelf plantenpaspoorten af te geven per 7 november 2024 in. De kweker maakte daartegen bezwaar, maar Naktuinbouw verklaarde dat bezwaar op 15 november 2024 ongegrond.
Een plantenpaspoort is een officieel document dat aangeeft dat planten voldoen aan de fytosanitaire eisen binnen de Europese Unie en dat planten vergezelt die tussen lidstaten worden verhandeld. Een professionele marktdeelnemer die aan de voorwaarden voldoet, kan van de bevoegde instantie een machtiging krijgen om deze paspoorten zelf af te geven, zonder dat voor iedere zending een aparte controle door de toezichthouder nodig is. Het intrekken van die machtiging heeft dus grote praktische gevolgen voor een kweker, omdat hij dan niet langer zelfstandig kan handelen in planten die een plantenpaspoort vereisen.
De kweker ging tegen de beslissing op bezwaar in beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven en vroeg de voorzieningenrechter om de intrekking te schorsen. De voorzieningenrechter wees dat verzoek toe: de intrekking van de machtiging en de beslissing op bezwaar werden geschorst totdat het College op het beroep zou hebben beslist. Daardoor bleef de kweker gedurende de hele procedure gemachtigd om plantenpaspoorten af te geven.
Kort voor de behandeling van het beroep kwam Naktuinbouw zelf terug op haar besluitvorming. Op 2 juli 2026 trok zij het bestreden besluit in en herriep zij ook het oorspronkelijke intrekkingsbesluit. Daarmee was de intrekking van de machtiging definitief en met terugwerkende kracht van tafel. De kweker liet het College weten dat hij zijn beroep tegen het (inmiddels ingetrokken) besluit toch wilde handhaven.
Het College moest daarom beoordelen of de kweker nog belang had bij een inhoudelijk oordeel over een besluit dat niet meer bestaat. Volgens vaste rechtspraak is daarvoor vereist dat de uitkomst van de procedure voor de kweker nog feitelijke betekenis kan hebben, en niet alleen een principieel of hypothetisch belang. De kweker voerde aan dat de procedure onderdeel was van een breder en structureel conflict met Naktuinbouw over de uitleg van regels over registratie- en meldplicht voor boomkwekerijproducten, en dat hij bij een inhoudelijk oordeel belang had met het oog op een mogelijke schadeclaim.
Het College volgt dat betoog niet. Principiële meningsverschillen over de uitleg van regels leveren volgens het College geen procesbelang op zodra de kweker al is tegemoetgekomen, en het College heeft over het door de kweker genoemde bredere conflict in drie andere, op dezelfde dag gewezen uitspraken al inhoudelijk geoordeeld. Ook het argument dat een inhoudelijk oordeel nodig zou zijn voor een schadeclaim overtuigt het College niet: de kweker heeft niet geconcretiseerd welke schade hij zou hebben geleden, en dat ligt ook niet voor de hand, omdat de intrekking van zijn machtiging de hele tijd geschorst is geweest. De kweker heeft op de zitting zelf bevestigd dat hij steeds bevoegd is gebleven om plantenpaspoorten af te geven.
Het College verklaart het beroep daarom niet-ontvankelijk wegens het ontbreken van procesbelang. Omdat Naktuinbouw het bestreden besluit pas tijdens de procedure heeft ingetrokken, is er voor een proceskostenveroordeling geen aanleiding, maar moet Naktuinbouw wel het door de kweker betaalde griffierecht van € 385 aan hem terugbetalen.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 22 september 2026
Bestuursrecht Hoge Raad: vergoeding natuurboerderij Flevoland niet vrijgesteld van inkomstenbelasting Een melkveehouder in Flevoland kreeg van de provincie ruim € 3 miljoen omdat zijn grond van agrarische grond in natuurgrond veranderde. Ook ontving hij € 188.000 voor beheerskosten en € 492.000 voor de inrichting van zijn bedrijf als natuurboerderij. Over die bedragen moest hij inkomstenbelasting betalen. De Hoge Raad heeft nu beslist dat dat terecht is.
De man had zijn melkveebedrijf omgezet in een natuurboerderij, in het kader van het programma Nieuwe Natuur van de provincie. Op 14 juni 2016 sloot hij daarvoor een overeenkomst met de provincie, die op dat moment ook de verpachter van zijn boerderij en land was. In juli 2016 kocht hij de boerderij en de cultuurgrond van de provincie voor € 2.532.900, waarvan € 2.145.900 voor de grond. Die koopprijs werd verrekend met de vergoeding die hij van de provincie kreeg. Het project was bovendien aangewezen als dienst van algemeen economisch belang.
In zijn aangifte over 2017 rekende de man een deel van de vergoeding als winst. Op de vergoeding voor de waardedaling van de grond (€ 3.040.025) bracht hij een afwaardering van € 1.824.015 in mindering. Het restant van € 1.216.010 telde hij mee als buitengewone bate. Voor de beheerskostenvergoeding vormde hij een voorziening die in tien jaar vrijvalt, zodat € 18.800 tot de winst van dat boekjaar werd gerekend. De inspecteur stelde de aanslagen overeenkomstig die aangifte vast.
De man vond dat die vergoedingen helemaal belastingvrij hadden moeten zijn. In de wet staat een natuurvrijstelling. Die geldt volgens de uitvoeringsregeling voor vergoedingen op grond van de Subsidieregeling Kwaliteitsimpuls Natuur en Landschap (SKNL), maar niet voor het programma Nieuwe Natuur. Volgens hem is dat een ongerechtvaardigd verschil in behandeling tussen twee boeren die in feite hetzelfde doen. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde in zijn uitspraak van 29 oktober 2024 dat de wetgever dit onderscheid mocht maken. De Europese Commissie had alleen de SKNL en de bijbehorende belastingvrijstelling beoordeeld, en de vergoedingen uit het programma Nieuwe Natuur waren niet aan haar voorgelegd.
De man ging in cassatie. Hij voerde aan dat het ontbreken van goedkeuring van de Europese Commissie geen goede reden is voor het verschil. Volgens hem hoefde het programma niet te worden gemeld, omdat het een dienst van algemeen economisch belang betreft die aan de vier voorwaarden uit het zogenoemde Altmark-arrest voldoet. De Advocaat-Generaal had de Hoge Raad geadviseerd het beroep gegrond te verklaren.
De Hoge Raad volgt dat advies niet. Omdat de uitvoeringsregeling geen wet in formele zin is, toetst de Hoge Raad niet alleen aan het verbod van discriminatie in verdragen, maar ook aan artikel 1 van de Grondwet. Die toets is strenger: de vraag is of de regelgever in redelijkheid tot het onderscheid kon komen. De Hoge Raad beantwoordt die vraag met ja. De regelgever wilde de vrijstelling beperken tot subsidies uit regelingen die de Europese Commissie heeft goedgekeurd, inclusief de fiscale vrijstelling daarvan. Om redenen van uitvoerbaarheid mocht de regelgever afzien van een uitbreiding naar andere vergoedingen. Dat geldt volgens de Hoge Raad ook als zo'n vergoeding een dienst van algemeen economisch belang betreft die aan de Altmark-criteria voldoet. Een uitbreiding zou bij elk geval opnieuw een beoordeling van de omstandigheden vergen. Bovendien maakte de belastingvrijstelling zelf geen deel uit van het project dat als dienst van algemeen economisch belang was aangewezen.
Dat de berekening van het bedrag voor dit project de methode van de SKNL volgde, maakt het niet anders. De goedkeuring van de SKNL kan volgens de Hoge Raad niet worden gezien als goedkeuring van een vergoeding uit het programma Nieuwe Natuur.
De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie ongegrond. De aanslagen inkomstenbelasting blijven daarmee in stand en de vergoedingen blijven belast. Een proceskostenveroordeling volgt niet.
Hoge Raad · 6 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht