Raad van State: geen gesubsidieerde rechtsbijstand voor stilgelegd bedrijf in licentiegeschil Een man die jarenlang procedeerde over de nakoming van een licentieovereenkomst, kreeg van de Raad voor Rechtsbijstand geen toevoeging, de gesubsidieerde rechtsbijstand, voor de voortzetting van zijn zaak bij het gerechtshof Amsterdam. Op 25 mei 2020 diende hij de aanvraag in. Het Bestuur van de raad voor rechtsbijstand wees die af bij besluit van 27 mei 2020 en handhaafde die afwijzing op 24 september 2020, nadat de man bezwaar had gemaakt.
De reden voor de afwijzing zat in de wet. Voor een zelfstandig beroep of bedrijf wordt in beginsel geen gesubsidieerde rechtsbijstand verleend, tenzij een van de uitzonderingen in artikel 12, tweede lid, aanhef en onder e, van de Wet op rechtsbijstand van toepassing is. Volgens de raad deed geen van die uitzonderingen zich voor.
De man ging in beroep, maar de rechtbank Amsterdam verklaarde dat beroep op 12 maart 2025 ongegrond. Volgens de rechtbank hing de voortzetting van zijn bedrijf niet af van de gevraagde rechtsbijstand, want hij had zijn bedrijfsactiviteiten sinds 2003 stilgelegd. Zijn bedrijf was op 4 juli 2006 uitgeschreven uit de Kamer van Koophandel. Dat hij procedures voerde, bewees niet dat hij zijn werkzaamheden feitelijk had voortgezet. De tweede uitzondering gold ook niet: de man was bij de start van de procedure de eisende partij en niet de verwerende.
Tegen die uitspraak stelde de man hoger beroep in bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De Afdeling zag daar weinig reden om anders te oordelen. De gronden van het hoger beroep waren grotendeels een herhaling van wat de man al in beroep had aangevoerd, en de rechtbank was daar al gemotiveerd op ingegaan. De man noemde geen redenen waarom die beoordeling onjuist of onvolledig zou zijn. De Afdeling sloot zich daarom aan bij het oordeel van de rechtbank.
De Raad van State verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De afwijzing van de toevoeging blijft daarmee in stand. De raad hoefde geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechtbank: lager WIA-dagloon na WW-periode is geen discriminatie ten opzichte van ziekengeld Een man die tot september 2021 werkte en daarna een WW-uitkering kreeg, werd in 2022 ziek. Hij ontving eerst ziekengeld, dat werd berekend op zijn WW-dagloon. Toen hij per 4 juli 2024 een loongerelateerde WGA-uitkering kreeg, de uitkering voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten, bleek het dagloon dat daarbij hoort veel lager uit te vallen. Het UWV stelde het ongemaximeerde dagloon, het dagloon zonder wettelijk plafond, eerst vast op € 307,84. Dat is veel minder dan het ongemaximeerde dagloon van € 468,39 waarop zijn ziekengeld was gebaseerd.
De man voerde aan dat hij hierdoor ongelijk wordt behandeld ten opzichte van mensen die ziekengeld krijgen. Bij het ziekengeld wordt het dagloon van een zieke WW'er namelijk overgenomen van de WW. Een gelijke regeling ontbreekt in de Wet WIA. Door die achteruitgang in dagloon wordt volgens hem bovendien veel meer van zijn inkomsten gekort op de uitkering. Hij schatte zijn terugval eerst op € 1.300 netto per maand. De rechtbank vond een terugval van € 1.000 netto per maand niet onaannemelijk. Het UWV had na bezwaar het dagloon intussen al verhoogd naar € 336,18, omdat de maand september 2021 zonder loon was gebleven door de achteraf betaalde WW. Dat bleef volgens de man te weinig.
De zaak is behandeld in een beroep tegen die beslissing op bezwaar van 13 augustus 2025. De rechtbank stelt vast dat er een verschil in behandeling bestaat tussen ziekengeld en WIA-uitkering. Zij vindt ook dat het om rechtens vergelijkbare gevallen gaat, onder verwijzing naar een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep van 30 juli 2024. Beide regelingen compenseren loonderving door ziekte of arbeidsongeschiktheid en kennen bijna gelijkluidende rekenregels.
Tóch is het verschil volgens de rechtbank gerechtvaardigd. Bij sociale zekerheid heeft de wetgever veel ruimte, en alleen een onderscheid zonder redelijke grond is discriminatie. Het ziekengeld is een tijdelijke voorziening van maximaal 104 weken, terwijl de WIA-uitkering blijvend is. Gelijkschakeling heeft bovendien aanzienlijke financiële gevolgen voor de staatskas. Ook is het een bewuste keuze van de besluitgever, die al in 2005 onderscheid maakte tussen de dagloonberekening voor WW en ziekengeld enerzijds en de WIA anderzijds. De brief van de minister van 6 oktober 2023 die de man aanhaalde, ging over loonloze periodes in het refertejaar en niet over het overnemen van het WW-dagloon in de WIA.
Ook het beroep op het evenredigheidsbeginsel faalt. Dat de rekenregel voor mensen met een hoog inkomen tot een forse terugval kan leiden, is geen reden om de regel buiten toepassing te laten, mede omdat het plafond in de formele wet staat. Bijzondere omstandigheden in zijn geval zijn er niet. Hij raakte volgens zijn eigen verklaring op de zitting niet in financiële problemen. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Het dagloon blijft € 336,18. De man krijgt zijn griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van proceskosten.
Rechtbank Gelderland · 11 november 2026
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht Raad van State: intrekking toevoeging na vertrouwensbreuk met advocaat blijft staan Een man kreeg op 19 maart 2022 van de raad voor rechtsbijstand een toevoeging, een door de overheid betaalde vergoeding voor een advocaat, om een civiele procedure tegen een derde te voeren. Op 30 mei 2022 verzocht zijn advocaat de raad om die toevoeging in te trekken. De advocaat wilde de zaak niet verder behandelen vanwege een vertrouwensbreuk met zijn cliënt.
De raad trok de toevoeging op 7 juni 2022 in op grond van artikel 33, eerste lid, onder b, van de Wet op de rechtsbijstand. Het bezwaar van de man daartegen verklaarde de raad op 5 december 2022 ongegrond. Het beroep bij de rechtbank Den Haag had geen succes. Volgens de rechtbank bleek uit meerdere feiten dat de relatie wederzijds was verstoord. De man had onder meer een tuchtklacht over de advocaat ingediend bij de deken van de orde van advocaten, en een bemiddelingspoging van de deken was mislukt. De stelling van de man dat de advocaat eenzijdig op beëindiging had aangestuurd, volgde de rechtbank niet. Ook oordeelde de rechtbank dat de intrekking niet de opdracht of instemming van de rechtszoekende vereist.
De rechtbank stelde wel vast dat de raad de man had moeten horen volgens de eigen werkinstructie, en dat dat niet was gebeurd. Omdat de man daardoor niet in zijn belangen was geschaad, liet de rechtbank dat gebrek op grond van artikel 6:22 van de Algemene wet bestuursrecht buiten beschouwing.
In hoger beroep voerde de man dezelfde gronden aan als bij de rechtbank. Hij stelde dat de rechtbank niet op die gronden had geoordeeld. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State ziet dat anders. De rechtbank is volgens de Afdeling gemotiveerd op de beroepsgronden ingegaan, en de man heeft niet uitgelegd waarom die beoordeling onjuist of onvolledig zou zijn. De Afdeling sluit zich aan bij het oordeel en de overwegingen van de rechtbank.
Een nader stuk dat de man op 27 augustus 2026 indiende, liet de Afdeling buiten beschouwing. Het kwam na de termijn van tien dagen voor nadere stukken uit artikel 8:58, eerste lid, van de Awb. De man had het niet eerder kunnen indienen zonder dat daarvoor een reden bleek, en de raad had onvoldoende gelegenheid gehad om erop te reageren.
De Afdeling verklaart het hoger beroep ongegrond en bevestigt de uitspraak van de rechtbank. De intrekking van de toevoeging blijft daarmee in stand. De raad hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechtbank geeft UWV twee weken voor besluit en legt dwangsom op na te late beslissing over WIA-uitkering Een vrouw wachtte maandenlang op een beslissing van het UWV over haar bezwaar tegen de beëindiging van haar uitkering op grond van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (Wet WIA). Het besluit waartegen zij bezwaar maakte dateert van 28 november 2024. Toen het UWV nog steeds niet had beslist, stelde zij het uitvoeringsinstituut op 9 juli 2025 schriftelijk in gebreke. Het UWV ontving die brief op 15 juli 2025. Ook na de daarin gestelde termijn van twee weken kwam er geen besluit, waarna zij beroep instelde bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant.
De rechtbank oordeelde dat het beroep kennelijk gegrond is. Daarom deed zij uitspraak zonder zitting, wat de Algemene wet bestuursrecht (Awb) in zulke gevallen toelaat. Dat het UWV de beslistermijn had overschreden was niet in geschil. Het UWV voerde in zijn verweerschrift aan dat het te weinig verzekeringsartsen heeft en dat nog onduidelijk is wanneer er een besluit kan komen.
De rechtbank volgde dat argument niet als reden voor een langere termijn. Zij verwees naar uitspraken van een meervoudige kamer van 4 september 2026 in drie vergelijkbare zaken. Daarin is bepaald dat voor alle latere beroepen over een niet-tijdig genomen besluit van het UWV een nadere beslistermijn van twaalf maanden geldt, te rekenen vanaf de dag na het einde van de bezwaartermijn. In deze zaak was die termijn al verstreken. Er was volgens de rechtbank geen aanleiding om een andere termijn te bepalen.
De rechtbank droeg het UWV daarom op om binnen twee weken na verzending van de uitspraak alsnog een besluit op het bezwaar bekend te maken. Houdt het UWV zich daar niet aan, dan verbeurt het een dwangsom van € 100 voor elke dag dat de termijn wordt overschreden, tot een maximum van € 15.000.
Ook de kosten komen voor rekening van het UWV. Het moet het griffierecht van € 54 aan de vrouw vergoeden en haar proceskosten betalen van € 467. Dat bedrag is relatief laag, omdat haar gemachtigde alleen een beroepschrift indiende en de zaak enkel ging over de vraag of de beslistermijn was overschreden.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond, vernietigde het niet tijdig nemen van een besluit en gaf het UWV twee weken om alsnog te beslissen op straffe van een dwangsom van € 100 per dag tot maximaal € 15.000.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 6 november 2026
Bestuursrecht Rechtbank wijst nabestaandenuitkering af: man was niet gehuwd of samenwonend met overleden ex Een man uit Rotterdam vroeg een nabestaandenuitkering aan na het overlijden van de moeder van zijn twee kinderen. Hij was met haar getrouwd geweest, maar het huwelijk was door een echtscheiding geëindigd. Toch vond hij dat hij recht had op de uitkering uit de Algemene nabestaandenwet (Anw), en voor de derde keer vroeg hij die aan. De Sociale verzekeringsbank (SVB) wees de aanvraag af. Daartegen kwam de man in beroep.
De zaak ligt bij de rechtbank Rotterdam. De SVB wees de aanvraag op 21 februari 2024 af en handhaafde die afwijzing op 5 juni 2024 in de beslissing op het bezwaar van de man. Dat laatste besluit is het bestreden besluit. De rechtbank behandelde de zaak op 10 maart 2026 en schorste het onderzoek daarna, zodat de man een echtscheidingsconvenant kon overleggen en de SVB haar standpunt over het buitenlandse huwelijk nader kon onderbouwen.
Om recht te hebben op de uitkering moet de man als 'nabestaande' worden aangemerkt. Dat kan op drie manieren: als echtgenoot van de overledene, als iemand die met haar een gezamenlijke huishouding voerde, of als gewezen echtgenoot die van haar levensonderhoud (alimentatie) kreeg of daar recht op had. De man stelde dat al deze situaties op hem van toepassing waren. Volgens hem woonden hij en de overledene feitelijk in dezelfde woning, ook al stonden ze op verschillende adressen ingeschreven. Daarnaast voerde hij aan dat ze volgens het Turkse recht nog gehuwd waren en dat de overledene hem op grond van het echtscheidingsconvenant alimentatie verschuldigd was.
Over het huwelijk is de rechtbank kort. Op basis van de gegevens van de gemeente mocht de SVB ervan uitgaan dat het stel naar Nederlands recht was gescheiden. De man legde zelf ook een beschikking van de rechtbank over waaruit blijkt dat de echtscheiding is uitgesproken. Of de echtscheiding in de Turkse registers is verwerkt, doet voor de beoordeling niet ter zake. Op de dag van haar overlijden was de man dus niet met haar gehuwd.
Dan de gezamenlijke huishouding. Omdat het om een aanvraag gaat, moet de man aannemelijk maken dat zijn hoofdverblijf op het adres van de overledene lag, op het moment van haar overlijden. De man wees op verklaringen van buren, op rekeningafschriften met boodschappen binnen vijf kilometer van haar woning, op bestellingen die op haar adres werden bezorgd en op de gedeelde huisarts. De rechtbank vindt dat onvoldoende. Het adres waarop de man stond ingeschreven lag zes minuten fietsen van haar woning, dus die gegevens zeggen weinig. Daar komt bij dat de overledene een bijstandsuitkering voor een alleenstaande ouder kreeg, terwijl de man bijstand ontving als kostendeler omdat hij bij zijn ouders zou wonen. Dat wijst erop dat zij niet op hetzelfde adres leefden.
Blijft de alimentatie. Daarvoor moet de man vlak voor het overlijden recht hebben gehad op levensonderhoud, vastgelegd in een rechterlijke uitspraak, een notariële overeenkomst of een mede door een advocaat ondertekende akte. Dat bleek niet. De beschikking die de man overlegde, laat geen alimentatieregeling zien. Uit een brief van de gemeente blijkt wel dat de overledene onderhoudsplichtig was, maar ook dat zij niets hoefde te betalen omdat haar uitkering daarvoor te laag was. Volgens de wetsgeschiedenis moet ten tijde van het overlijden sprake zijn van economische afhankelijkheid. Die was er niet, omdat de overledene niet hoefde te betalen.
De rechtbank verklaart het beroep daarom ongegrond. De man krijgt geen nabestaandenuitkering, krijgt zijn griffierecht niet terug en krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.
Rechtbank Rotterdam · 4 november 2026
Bestuursrecht