A-G: levensgezel heeft geen verschoningsrecht als getuige onder oud recht, Hoge Raad moet beroep verwerpen Een vrouw wil niet getuigen in een zaak waarin haar levenspartner procespartij is. Zij is de levensgezel van de man en woont met hem samen met drie kinderen, van wie twee gezamenlijk. De man en zijn persoonlijke holding Sandscape zijn partij in een bodemprocedure die Kievhorst Real Estate wil voorbereiden. Kievhorst vroeg de rechtbank daarvoor om een voorlopig getuigenverhoor, een verhoor van getuigen vooraf, om opheldering te krijgen over onregelmatigheden in de boekhouding. De vrouw was tot eind 2022 enig bestuurder van het bedrijf en staat op de lijst van getuigen.
Het verzoek werd op 5 juni 2024 ingediend en op 24 februari 2025 toegewezen. Bij het verhoor door de rechter-commissaris op 14 mei 2025 deed de vrouw een beroep op het familiale verschoningsrecht. Dat recht maakt het mogelijk te weigeren te getuigen tegen een naaste, om gewetensnood te voorkomen. De rechter-commissaris wees het beroep af. Het hof Arnhem-Leeuwarden bekrachtigde die beslissing op 10 februari 2026. Daartegen stelde de vrouw cassatieberoep in bij de Hoge Raad.
Het draait om een wetswijziging. Sinds 1 januari 2025 geldt het familiale verschoningsrecht ook voor een levensgezel van een partij. Daarvoor kwam het alleen toe aan echtgenoten, geregistreerde partners en bloed- of aanverwanten tot de tweede graad. Het verzoek om het getuigenverhoor dateert van vóór die datum, dus het hof paste het oude recht toe. Een levensgezel hoorde daar niet bij. Het hof vond het ook niet passend om het oude artikel anticiperend te lezen, dus alvast uit te leggen zoals het nieuwe recht luidt. Volgens het hof koos de wetgever bewust voor een overgangsregeling, en dat er daardoor situaties zijn waarin het oude recht nog geldt, is geen reden om daarvan af te wijken.
In cassatie betoogt de vrouw dat het hof het oude artikel wel anticiperend had moeten lezen. De omstandigheden dat levensgezellen vroeger geen bescherming hadden en dat er overgangsrecht bestaat, zouden volgens haar niet redengevend zijn. Ook vindt zij de redenering van het hof innerlijk tegenstrijdig.
Advocaat-generaal Coenraad van het parket bij de Hoge Raad adviseert het beroep te verwerpen. Hij wijst erop dat de wet niet regelt wanneer een rechter vooruit mag lopen op komend recht. Uit eerdere conclusies leidt hij af dat anticipatie mogelijk is als het nieuwe recht aansluit bij ontwikkelingen onder het oude recht of een leemte opvult. Bij een breuk met het geldende recht moet de rechter daarentegen grote terughoudendheid betrachten. Het oude artikel kende volgens de A-G een duidelijk afgebakende groep verschoningsgerechtigden, waar levensgezellen zonder twijfel niet bij hoorden. Er was dus geen leemte, en het nieuwe recht is een breuk met het oude. Vanuit het oogpunt van rechtszekerheid is dan een door de wet bepaald omslagmoment het meest gediend. Het oordeel van het hof getuigt volgens hem niet van een onjuiste rechtsopvatting.
De overige klachten falen volgens de A-G ook. Het hof heeft niet alleen beoordeeld of het nieuwe recht van toepassing was, maar ook de subsidiaire stelling over anticipatie besproken. Het woord 'daarnaast' in de overweging van het hof verwijst alleen naar die subsidiaire stelling. De klacht daarover berust dus op een verkeerde lezing van de beschikking.
Tot slot wijst de A-G erop dat de vrouw niet zonder bescherming staat. De rechter kan tijdens het verhoor beletten dat een bepaalde vraag wordt beantwoord (artikel 179 lid 2 Rv). Hij moet dan het zwaarwegende belang van waarheidsvinding afwegen tegen het belang van de bescherming van de relatie tussen partners. De conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep.
Parket bij de Hoge Raad · 23 oktober 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Rechter legt oud-bestuurder bouwbedrijf bestuursverbod van vijf jaar op en laat € 650.000 voorschot betalen Een aannemingsbedrijf uit Den Haag ging in augustus 2023 failliet, en de man die het bedrijf sinds de oprichting in 2016 als enig aandeelhouder in handen had, moet daar nu zelf voor opdraaien. De curator vorderde dat hij het gehele faillissementstekort betaalt, dat bij de dagvaarding € 1.745.540 bedroeg, en dat hij vijf jaar lang geen bestuurder meer mag zijn. De rechtbank Rotterdam wees dat grotendeels toe.
De man was van 2019 tot oktober 2022 statutair bestuurder van het bedrijf. Daarna stond een ander als bestuurder ingeschreven, maar volgens de curator bleef de man feitelijk het beleid bepalen. Dat stelde de curator onbetwist, en de rechtbank nam het over. Daardoor gold de man ook voor de periode na oktober 2022 als bestuurder in de zin van de wet.
De curator verweet hem vier dingen: een administratie die niet op orde was, waardoor een naheffingsaanslag omzetbelasting van € 1.028.593 definitief werd, het niet innen van een vordering van € 614.000 op Hotel Assendelft (opgericht door twee dochters van de man), het overhevelen van activiteiten naar een dochtervennootschap waardoor een lege huls met schulden achterbleef, en het niet terugvorderen van een lening van het bedrijf aan hemzelf van € 1.186.885. De man erkende dat de administratie niet op orde was en dat de jaarstukken niet of te laat waren gedeponeerd. De overige verwijten betwistte hij.
Die erkenning was voor de rechtbank genoeg. Wie de administratieplicht of de publicatieplicht schendt, heeft zijn taak onbehoorlijk vervuld, en dan wordt vermoed dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. De man heeft dat vermoeden niet weerlegd. Op de overige verwijten ging de rechtbank daarom niet meer in.
De man deed een beroep op matiging van het bedrag. Hij wees erop dat een grote opdrachtgever failliet ging en een vordering van ruim een miljoen euro onbetaald liet. De rechtbank ziet daarin geen reden om te matigen. Het bedrijf bleef doorwerken ondanks de al langer bestaande betalingsproblemen, waardoor de man volgens de rechtbank zelf aan het oplopen van die vordering heeft bijgedragen. Over de aard en ernst van de schendingen had hij niets gesteld. Zijn stelling dat hij geen salaris trok, dat hij zich niet verrijkte en dat hij het bedrag toch nooit kan betalen, leverde evenmin een matigingsgrond op. Ook dat hij sinds oktober 2022 niet meer als bestuurder stond ingeschreven, helpt niet.
Voor het bestuursverbod voerde de man aan dat dit een te zwaar middel was en sprak hij van een 'doodsimpel faillissement'. Dat onderbouwde hij niet. De twee andere vennootschappen waarvan hij bestuurder was, kregen de kans te reageren. Hij is daar inmiddels afgetreden en een nieuwe bestuurder is benoemd, dus het verbod raakt die bedrijven niet.
De rechtbank verklaart voor recht dat de man zijn taak onbehoorlijk heeft vervuld en aansprakelijk is voor het faillissementstekort. Hij moet het gehele tekort betalen, zoals dat na de verificatievergadering vaststaat, plus de boedelschulden en faillissementskosten. Daarop moet hij nu al een voorschot van € 650.000 betalen. Het bestuursverbod van vijf jaar gaat in zodra het vonnis onherroepelijk is. In die tijd mag hij geen bestuurder of commissaris van een rechtspersoon zijn en ook niet als feitelijk beleidsbepaler optreden. Verder betaalt hij € 5.305,06 aan beslagkosten en € 11.963,21 aan proceskosten.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Ondernemingsrecht Rechtbank wijst claim van € 83.000 op bestuurders van Havirit af: geen ernstig verwijt voor onbetaalde schuld Een projectvennootschap die een handelsplatform voor tuinbouwproducten moest realiseren, raakte na het stopzetten van de samenwerking in geldnood en bleef een schuld van € 80.000 onbetaald. Twee bedrijven uit het Berkelse concern achter dat project, Netherlands Commodity Exchange (NLCE) en Shouguang Vegetable Industry Holding Group (SVG), probeerden dat bedrag daarom bij de bestuurders van de vennootschap te halen. Dat lukt niet: de rechtbank Amsterdam wijst alle vorderingen af.
Het gaat om Havirit B.V., in 2017 opgericht voor een project met NLCE en SVG. Zij zouden samen een handelsplatform opzetten voor de handel in tuinbouwproducten en in financiële producten daarover. In augustus 2020 zetten NLCE en SVG het project on hold, zonder dat er een vergunning was. Havirit liet daarna beslag leggen op bezittingen van NLCE en SVG en begon procedures over betaling van facturen. De rechtbank Rotterdam en het gerechtshof Den Haag verklaarden zich onbevoegd, omdat partijen arbitrage waren overeengekomen. In de arbitrageprocedure die Havirit daarna startte, werden al haar vorderingen in juni 2025 afgewezen. Zij werd veroordeeld in de proceskosten van NLCE en SVG, vastgesteld op € 80.000.
Havirit betaalde dat bedrag niet. Haar eigen vermogen was inmiddels negatief en haar enige activa was een belang van 15 procent in NLCE. NLCE en SVG stapten daarom naar de rechter om de bestuurder van Havirit, een andere vennootschap, en de bestuurder daarvan, een natuurlijke persoon, persoonlijk aansprakelijk te stellen voor in totaal € 83.480,98. Dat bedrag bestond uit de arbitrale proceskosten met rente en verlofkosten, plus de kosten van een beslaggarantie die zij hadden gesteld om de beslagen van Havirit op te heffen.
De rechtbank legt uit dat in beginsel alleen de vennootschap zelf haar schulden moet betalen. Een bestuurder is alleen persoonlijk aansprakelijk als hem een ernstig persoonlijk verwijt valt te maken. Die drempel ligt hoog, mede om te voorkomen dat bestuurders uit angst voor aansprakelijkheid defensief gaan handelen.
NLCE en SVG verweten de bestuurder in de eerste plaats dat Havirit de arbitrageprocedure begon terwijl duidelijk was dat zij een kostenveroordeling niet zou kunnen betalen. De rechtbank vindt dat geen ernstig verwijt. Er bestaat geen regel dat een partij vooraf geld moet reserveren voor een mogelijke kostenveroordeling. Dat zou het recht op toegang tot de rechter te veel beperken. Het risico dat een wederpartij een kostenveroordeling niet kan verhalen, is volgens de rechtbank een aanvaardbaar maatschappelijk risico. Misbruik van procesrecht was niet gesteld en is ook niet gebleken. Dat de bestuurder na het arbitrale vonnis geen extra geld meer in Havirit stak, is evenmin onrechtmatig, want daartoe was hij niet verplicht.
Ook de andere verwijten slagen niet. NLCE en SVG stelden dat inkomsten na 2020 bewust buiten Havirit waren gehouden en in een andere holding terecht waren gekomen. Zij onderbouwden dat alleen met verwijzingen naar LinkedIn-pagina's, en dat is volgens de rechtbank te weinig. Dat zij als enige schuldeisers onbetaald bleven, klopt niet: ook de Belastingdienst, de advocaat en de accountant van Havirit kregen niet alles. Van ongeoorloofde selectieve betaling is geen sprake. Wat Havirit na het arbitrale vonnis nog ontving, ging grotendeels naar de Belastingdienst als preferente schuldeiser, naar de advocaat en naar de accountant. Een teruggestort voorschot van het arbitrage-instituut ging terug naar de bestuurder, die dat voorschot zelf had voorgeschoten.
Voor de schade door het beslag oordeelt de rechtbank dat Havirit onrechtmatig handelde: het beslag bleek achteraf ten onrechte gelegd, want haar vordering was afgewezen. Maar NLCE en SVG hadden niet uitgelegd waarom de bestuurder daarvoor een persoonlijk ernstig verwijt treft. Daarom is ook dat deel niet toewijsbaar.
De rechtbank wijst alle vorderingen af. NLCE en SVG moeten hoofdelijk de proceskosten van de bestuurders betalen, begroot op € 5.764, en dat deel van het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Amsterdam · 14 oktober 2026
Civiel Recht Rechter dwingt accountantskantoorpartner tot verkoop van aandelen voor € 3,2 miljoen Binnen een Amsterdams accountants- en adviesconcern is een jarenlange samenwerking tussen aandeelhouders stukgelopen. Het concern is een holding met meerdere werkmaatschappijen die accountants-, belastingadvies- en auditdiensten verlenen. Eén van de aandeelhouders, InkCas Investments, bezit 21,3 procent van de aandelen. De overige aandeelhouders vinden dat zij te weinig bijdraagt aan de omzet. Zij willen haar uit de holding hebben. Dat InkCas moet vertrekken staat inmiddels vast, maar partijen blijven het oneens over de prijs en over de vraag onder welke regeling zij uittreedt.
De voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam beoordeelde de zaak in kort geding. De eisers zijn de overige aandeelhouders, voor een deel via hun eigen holdingvennootschappen. Zij vorderden dat InkCas haar aandelen aan hen moet aanbieden en overdragen voor € 3.242.697. Daarnaast eisten zij een contractuele boete van € 100.000 en € 5.000 aan buitengerechtelijke kosten.
De aandeelhouders hebben in een aandeelhoudersovereenkomst afgesproken dat een partij haar aandelen moet aanbieden als zij als bestuurder wordt ontslagen of als haar managementovereenkomst wordt beëindigd. De prijs volgt dan uit een vaste prijswaarderingsregeling. Die rekent met het eigen vermogen van de holding plus een goodwillwaarde van één keer de groepsomzet. Het MT stelde sinds 2024 kritische vragen over het functioneren van InkCas, onder meer over achterblijvende omzet en het beheer van haar debiteuren. Op 1 oktober 2025 bood InkCas zelf haar aandelen aan op grond van de statuten. Daar gold een andere prijsbepaling, namelijk door drie onafhankelijke deskundigen. De overige aandeelhouders wezen dat aanbod af. Op 18 oktober 2025 ontsloegen zij InkCas als bestuurder en zegden zij haar managementovereenkomst op. InkCas vindt dat haar eigen aanbod voorgaat en dat het ontslag misbruik van recht is. Ook stelde zij dat de prijsregeling te veel open einden kent. Verder wees zij erop dat zij bij de Ondernemingskamer al een verzoek tot uittreding heeft ingediend. Die behandelt de zaak op 10 december 2026.
De voorzieningenrechter wijst erop dat een veroordeling tot aandelenoverdracht tegen betaling van een geldsom in kort geding terughoudendheid vraagt. Toch acht hij de gevraagde voorziening hier passend, als ordemaatregel. Partijen zijn het erover eens dat InkCas uittreedt en dat zij minimaal € 3.242.697 moet krijgen. Of er nog een hoger bedrag bijkomt, kan later worden beslist door de Ondernemingskamer, een bodemrechter of een deskundige. InkCas stelde niet dat de kopers zouden omvallen, zodat het risico op niet-terugbetaling klein is. Het spoedeisend belang zit in de impasse bij de holding. Volgens de rechter blijkt uit het dossier dat InkCas sinds 2024 ondermaats presteert. Potentiële nieuwe aandeelhouders willen niet toetreden zolang de zaak niet is opgelost.
De vraag of het aanbod van 1 oktober 2025 voorgaat op de aanbiedingsplicht van 18 oktober 2025 laat de rechter in het midden. De bodemrechter moet dat beoordelen. De rechter vindt de geboden prijs vooralsnog niet onredelijk. InkCas is zelf deskundige op dit gebied, heeft de prijsregeling twee keer ondertekend en paste die eerder ook zelf toe bij verkopen van aandelen. De voorzieningenrechter verwijst naar een eerdere beschikking van de Ondernemingskamer van 30 april 2026. Daarin staat dat een eigen regeling van de aandeelhouders voorrang heeft op de wettelijke geschillenregeling. Dat ontbreken van een peildatum in de prijsregeling staat toewijzing niet in de weg.
De voorzieningenrechter beveelt InkCas haar aandelen binnen 14 dagen na betekening van het vonnis aan te bieden en over te dragen aan vier van de eisers, naar rato van hun belang, voor € 3.242.697. Daarbij gelden twee voorwaarden. Worden binnen vijf jaar aandelen uitgegeven of overgedragen tegen een hogere waarde, dan krijgt InkCas een gestaffelde nabetaling van het verschil, van 80 procent in jaar één tot 10 procent in jaar vijf. En de kopers passen de koopprijscorrectie niet toe. Blijft InkCas in gebreke, dan geldt het vonnis zelf als akte van levering. De boete van € 100.000 en de € 5.000 aan kosten wijst de rechter af wegens gebrek aan spoedeisend belang. Drie eisers die hun aandelen via een andere holding houden en zelf geen aandeelhouder zijn, krijgen geen gelijk. InkCas moet de proceskosten van € 8.366 aan de andere eisers betalen.
Rechtbank Amsterdam · 13 november 2026
Civiel Recht Rechtbank: verkoper iBasis moet € 2,67 miljoen betalen na garantieschending, bestuurders vrijuit Bij de overname van iBasis, een aanbieder van technologie voor apparaten die via een mobiel netwerk met internet verbonden zijn, ging in 2022 iets mis dat Tofane Global IoT Netherlands uiteindelijk bijna € 2,7 miljoen aan schadevergoeding opleverde. Tofane kocht de aandelen van iBasis op 21 februari 2022 van een groep verkopers, onder wie de houdstermaatschappij [gedaagde 1]. De koopprijs bestond uit een basisbedrag, waarvan € 2.758.377 contant werd betaald, en een earn-out: een extra vergoeding die afhing van de toekomstige resultaten, onder meer van het moment waarop Telkomsel, een groot Indonesisch telecombedrijf, een softwareproject zou accepteren.
Volgens Tofane hadden de verkopers vóór de overname geen of onjuiste informatie gegeven over het beëindigen van dat Telkomsel-project en over klanten die hun contracten met iBasis hadden opgezegd omdat het beheerplatform van ondermaatse kwaliteit was. Daarmee zouden zij garanties uit de aandelenkoopovereenkomst hebben geschonden. Met twee van de drie verkopers sloot Tofane in november 2022 een schikking, waarbij zij samen € 1.778.390 betaalden. Een schikking met de overige partijen kwam niet tot stand, waarna Tofane de zaak aan de rechter voorlegde.
Tofane eiste € 2.669.164 aan schadevergoeding van [gedaagde 1] en hoofdelijk van drie andere partijen: twee houdstermaatschappijen en de man die via die bedrijven (indirect) bestuurder van [gedaagde 1] was. Die laatste drie voerden verweer. [gedaagde 1] zelf verscheen niet in de procedure.
De rechtbank wijst de vordering tegen [gedaagde 1] toe. Het verweer van de andere gedaagden telt niet mee voor de niet-verschenen partij, omdat het om afzonderlijke vorderingen gaat en niet om een ondeelbare rechtsverhouding. Tegen [gedaagde 1] gaat het om een toerekenbare tekortkoming in een overeenkomst, tegen de anderen om onrechtmatige daad. Dat Tofane hoofdelijke veroordeling vroeg, verandert dat niet. De vordering komt de rechtbank niet onrechtmatig of ongegrond voor.
Tegen de drie andere gedaagden gaat het anders. Tofane baseerde haar claim op bestuurdersaansprakelijkheid. Daarvoor moet een bestuurder persoonlijk een ernstig verwijt te maken zijn. Dat kan als hij namens de vennootschap verplichtingen aangaat terwijl hij wist of had moeten begrijpen dat de vennootschap die niet kan nakomen en geen verhaal zal bieden voor de schade. Volgens de rechtbank heeft Tofane niet met concrete feiten onderbouwd dat dit in 2022 voorzienbaar was. De koopprijs was toen betaald en de jaarrekening van 2022 liet een fors eigen vermogen zien. Dat [gedaagde 1] volgens de jaarrekening van 2024 inmiddels leeg is, zegt daar niets over. Ook de capital maintenance statement, een verklaring dat de vennootschap achttien maanden lang € 662.011 aan liquide middelen aanhoudt, maakt dat niet anders. Het aanvullende standpunt dat de bestuurders hebben bewerkstelligd dat [gedaagde 1] deze verklaring niet nakwam, onderbouwde Tofane niet. De rechtbank wijst op het punt dat Tofane door de schikking met twee verkopers al het dubbele van dat bedrag had ontvangen.
In reconventie vroegen de drie gedaagden twee verklaringen voor recht. De eerste hield in dat Tofane in strijd met de koopovereenkomst had gehandeld door de earn-out niet te goeder trouw na te streven, zodat de brutowinst door een onafhankelijke expert moest worden aangepast. De tweede betrof uitstel van de betalingsverplichting tot die aanpassing was vastgesteld. De rechtbank wijst beide af. Een verklaring voor recht kan alleen worden gevraagd door iemand die onmiddellijk bij de rechtsverhouding betrokken is, en de gedaagden zijn geen partij bij de koopovereenkomst. Omdat zij zelf geen betalingsverplichting hebben, ontbreekt ook een eigen belang bij de tweede verklaring.
De rechtbank veroordeelt [gedaagde 1] tot betaling van € 2.669.164 aan Tofane, met wettelijke rente vanaf 22 februari 2022, en tot de proceskosten van € 11.800,40. De vorderingen tegen de drie andere gedaagden worden afgewezen. Tofane moet hun proceskosten van € 18.627,50 vergoeden. In reconventie worden de vorderingen afgewezen en moeten de drie gedaagden hoofdelijk € 5.977,75 aan proceskosten betalen. Het vonnis is, voor zover het de veroordeling van [gedaagde 1] en de proceskosten betreft, uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Amsterdam · 14 oktober 2026
Civiel Recht; Ondernemingsrecht