Rechtbank vernietigt verstekvonnis: bedrijf betaalt € 2.500 voor portretfoto op bestelbus Een vrouw die in 2009 via een uitzendbureau voor een bedrijf werkte, kwam er jaren later achter dat een foto van haar op een bestelbus van dat bedrijf stond. Haar voor- en achternaam stonden erbij. De foto was tijdens het werk gemaakt. Meerdere mensen attendeerden haar op de bus. Zij stapte naar de kantonrechter en eiste onder meer een schadevergoeding van € 10.000 en een verbod om haar portret te blijven gebruiken.
Het bedrijf liet de zaak eerst verstek gaan. In een verstekvonnis van 19 maart 2025 kreeg de vrouw haar vorderingen grotendeels toegewezen, al viel de schadevergoeding lager uit dan zij had gevraagd. Het bedrijf kwam daarna in verzet tegen dat vonnis. Het bedrijf betaalde intussen al ongeveer € 7.000 op grond van het verstekvonnis, en daarom kon de kantonrechter nu opnieuw naar de hele zaak kijken.
Over het feit dat de foto niet in opdracht van de vrouw is gemaakt, zijn partijen het eens. In dat geval geldt artikel 21 van de Auteurswet: zo'n portret mag niet openbaar worden gemaakt als een redelijk belang van de geportretteerde zich daartegen verzet. Het bedrijf voerde aan dat de vrouw tijdens werktijd voor de foto had geposeerd en daarmee stilzwijgend toestemming had gegeven voor zakelijke promotie. Ook zouden de huisregels van het bedrijf het gebruik van zulke foto's toestaan. De kantonrechter volgde dat niet. Instemmen met het maken van een foto is geen vrijbrief om die foto onbeperkt te gebruiken. Het bedrijf liet bovendien niet zien dat de vrouw van de huisregels op de hoogte was gesteld.
De vrouw heeft volgens de rechter wel een redelijk belang. Zij is geen fotomodel en heeft geen zakelijke belangen te verdedigen, maar ze heeft een persoonlijkheidsrechtelijk belang: zij bepaalt zelf waarmee zij in verband wordt gebracht. Zij wil niet dat mensen denken dat zij bijklust voor het bedrijf. Ze werkt al meer dan tien jaar als communicatieadviseur in het sociale domein en wil ook daarom niet dat haar beeltenis overal voor wordt gebruikt. Het verweer dat zij na vijftien jaar nauwelijks nog herkenbaar was, sneuvelde. Verschillende mensen herkenden haar op de bus, en haar naam stond erbij.
De foto op de website van het bedrijf en op de website van de beletteraar liet de rechter buiten beschouwing. De vrouw maakte niet aannemelijk dat de foto daadwerkelijk op de eigen website van het bedrijf stond, en het is niet duidelijk of gebruik door de beletteraar aan het bedrijf kan worden toegerekend.
De gevorderde schadevergoeding van € 10.000 ging de rechter te ver. Hij stelde de immateriële schade naar billijkheid vast op € 2.500. De foto stond op één bus, en dat beperkte het bereik. De naam van de vrouw op de bus woog wel zwaarder. De rechtspraak waarin hogere bedragen zijn toegekend, ging volgens de rechter over foto's die veel breder zijn verspreid. Het gevraagde verbod was te ruim geformuleerd, omdat niet duidelijk is wat 'iedere directe of indirecte inbreuk' precies omvat. De rechter beperkte het verbod daarom tot het gebruik van het portret in reclame voor het bedrijf, zoals op de bestelbus is gebeurd. De verklaringen voor recht wees hij af, omdat niet duidelijk was welk belang de vrouw daarbij nog had naast de veroordelingen.
De kantonrechter vernietigde het verstekvonnis. Het bedrijf moet de vrouw € 2.500 schadevergoeding betalen, met rente vanaf 13 februari 2025. Het bedrijf mag het portret van de vrouw niet meer openbaar maken in reclame voor het bedrijf, op straffe van een dwangsom van € 250 per dag met een maximum van € 5.000. Daarnaast betaalt het bedrijf € 453,75 aan incassokosten en € 1.037,54 aan proceskosten. Omdat het bedrijf al ongeveer € 7.000 betaalde op grond van het verstekvonnis, moet de vrouw een deel terugbetalen. Daarvoor is geen vordering ingesteld, dus de partijen moeten dat onderling regelen.
Rechtbank Rotterdam · 23 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Voorzieningenrechter weigert schorsing maximumprijs leukemiemiddel Onureg van Bristol-Myers Squibb Bristol-Myers Squibb brengt in Nederland het leukemiemiddel Onureg (azacitidine) op de markt. Voor dat middel stelde de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport met een besluit van 26 augustus 2026 een maximumprijs vast voor de 200 mg- en 300 mg-tablet. Die prijs geldt sinds 1 oktober 2026. De fabrikant vindt de prijs 19,4 procent te laag en vroeg de voorzieningenrechter van het College van Beroep voor het bedrijfsleven de prijs te schorsen totdat op haar beroep is beslist.
Het geschil draait om de manier waarop de maximumprijs tot stand komt. Op grond van de Wet geneesmiddelenprijzen wordt die prijs berekend op basis van het gemiddelde van de prijzen van vergelijkbare geneesmiddelen in België, Noorwegen, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. De minister gebruikte voor het Verenigd Koninkrijk de officiële prijslijst Dictionary of Medicines and Devices. Daarop staat ook een generieke variant van azacitidine. Die generieke variant nam de minister mee in de berekening. De fabrikant vindt dat niet mogen, omdat in Nederland nog octrooien op Onureg rusten. Meenemen van de generieke prijs zou die octrooirechten uithollen.
Eerst beoordeelde de voorzieningenrechter of er spoed was. De fabrikant had niet gesteld dat zij in acute financiële problemen komt. Toch nam de voorzieningenrechter voldoende spoedeisend belang aan. Het zal voor de fabrikant lastig zijn om schade aan te tonen en te verhalen als later blijkt dat de maximumprijs te laag is, en dat erkende de minister op de zitting zelf. Ook speelt mee dat de Nederlandse prijs als referentie dient in andere landen en dat onderhandelingen met afnemers niet opnieuw gevoerd kunnen worden.
Op de inhoud kreeg de fabrikant geen gelijk. Een voorlopige voorziening wordt in beginsel alleen toegewezen als het College in de hoofdzaak het besluit waarschijnlijk zal vernietigen, en die kans achtte de voorzieningenrechter niet groot. Een vergelijkbaar geneesmiddel is volgens de wet een middel met dezelfde werkzame bestanddelen, van dezelfde of nagenoeg dezelfde sterkte en in dezelfde farmaceutische vorm. Dat de generieke variant aan die omschrijving voldoet, was niet in geschil. Octrooirecht is geen onderdeel van de definitie.
De fabrikant beriep zich op de wetsgeschiedenis en op de Lyrica-uitspraak van het College van 7 juli 2017. De voorzieningenrechter vond daarin geen steun voor haar uitleg. Uit de memorie van antwoord bij de wet blijkt dat de wetgever het verschil in octrooibescherming tussen Nederland en de referentielanden heeft onderkend. De minister deed daarbij de zogenoemde octrooitoezegging: alleen als een middel in alle vier de referentielanden niet meer onder octrooi staat, wordt uitsluitend naar de specialités in die landen gekeken. Voor een geval waarin maar één referentieland een generiek middel kent, volgt dat niet. De Lyrica-uitspraak ging bovendien over generieke kopieën die slechts voor een deel van de medische indicaties mochten worden verhandeld, en dat speelt hier niet. Het beroep op een motiveringsgebrek beoordeelde de voorzieningenrechter niet, omdat dat op zichzelf geen grond voor schorsing is.
De uitleg van het begrip vergelijkbare geneesmiddelen moet in de bodemprocedure worden beoordeeld. Omdat de maximumprijs niet onmiskenbaar onrechtmatig is, wees de voorzieningenrechter het verzoek om een voorlopige voorziening af. De maximumprijs blijft dus gelden. Een proceskostenveroordeling volgde niet.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 10 november 2026
Bestuursrecht Rechter verbiedt gebruik van merk PANARA maar wijst auteursrechtclaim over schoenen af Een schoenenzaak in Den Haag mag de naam PANARA niet langer gebruiken, maar de eigenaar van dat merk krijgt zijn auteursrechtelijke vorderingen niet toegewezen. Dat heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag op 3 juli 2026 beslist in een kort geding over schoenen en merkgebruik.
De zaak draait om een al jaren bestaande samenwerking tussen een Nederlandse schoenengroothandel en een Haagse schoenenzaak die al sinds 2010 onder de naam Panara Den Haag opereert. Op basis van een overeenkomst mocht de winkel de naam PANARA uitsluitend voeren als ze alleen schoenen van dat merk verkocht. In november 2023 zegde de groothandel de samenwerking op, waarbij een opzegtermijn van twee seizoenen in acht werd genomen.
Na het einde van de overeenkomst per juli 2024 bleef de Haagse winkel de naam PANARA voeren, zowel op de gevel als via de domeinnaam panaradenhaag.nl. Bovendien begon de winkel schoenen te verkopen onder de naam Borgesa, geproduceerd door het Italiaanse bedrijf Commerbas, hetzelfde bedrijf dat eerder de PANARA schoenen maakte. De groothandel stelde dat dit zowel merkinbreuk als auteursrechtinbreuk opleverde en stapte naar de rechter.
De voorzieningenrechter oordeelt dat de opzegging van de overeenkomst rechtsgeldig was, ook al was die mondeling gedaan terwijl de overeenkomst schriftelijke opzegging vereiste. Doorslaggevend is dat de winkel wist dat de samenwerking eindigde: er werden geen nieuwe bestellingen meer geplaatst en de winkel zette in op verkoop onder een eigen naam. Dat de opzegtermijn mogelijk te kort was wegens de langdurige afhankelijkheid van het merk, slaagt niet. Meer dan twee jaar na de opzegging had de winkel de naamswijziging allang kunnen doorvoeren, zo stelt de rechter.
Het auteursrechtelijke deel van de zaak loopt heel anders af. De groothandel betoogde dat de Borgesa schoenen identiek zijn aan de PANARA modellen en daarmee inbreuk maken op zijn auteursrechten. De rechter wijst dit af omdat de groothandel onvoldoende heeft onderbouwd welke specifieke modellen auteursrechtelijk beschermd zijn, welke creatieve keuzes daarin zichtbaar zijn en hoe die keuzes de persoonlijkheid van de maker weerspiegelen. Alleen algemeenheden als 'strakke vormgeving', 'beste leer' en 'tijdloos' zijn aangevoerd, zonder dat per model is uitgewerkt waaruit de beschermde kenmerken bestaan. Daarmee is niet aannemelijk dat de schoencollectie bestaat uit auteursrechtelijk beschermde werken.
Commerbas, de Italiaanse producent die zich aan de zijde van de Haagse winkel wilde voegen én een eigen vordering wilde instellen, mocht als partij deelnemen aan de procedure, maar alleen als gevoegde partij. De tussenkomst met een zelfstandige vordering werd afgewezen omdat dat het karakter van het kort geding te veel zou belasten.
De voorzieningenrechter beveelt de Haagse winkel om binnen vier weken na betekening van het vonnis ieder gebruik van het PANARA merk in de Benelux te staken. Als prikkel legt de rechter een dwangsom op van € 5.000 per dag, met een maximum van € 50.000. Omdat partijen over en weer deels gelijk en deels ongelijk kregen, worden de proceskosten gecompenseerd en draagt elke partij zijn eigen kosten.
Rechtbank Den Haag · 3 juli 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Rechtbank verbiedt UP International gelijkende stuiterbal na inbreuk op rechten van Waboba Twee speelgoedbedrijven stonden tegenover elkaar in een kort geding over een stuiterbal die op de maan lijkt. Waboba AB, een Zweeds bedrijf dat zijn Moon Ball wereldwijd verkoopt, stapte naar de rechter omdat UP International, een groothandel in speelgoed gevestigd in Waddinxveen, een vrijwel identieke stuiterbal op de markt bracht. Waboba beriep zich op zijn Europese modelrecht, zijn merkrecht op de naam MOON BALL en zijn auteursrecht.
De Moon Ball van Waboba is een opvallende stuiterbal met een veelhoekige vorm, opgebouwd uit vijf- en zeshoekige vlakken met cirkelvormige uitsparingen in twee maten, zogeheten kraters. Die combinatie roept bewust associaties op met de maan of een ander hemellichaam. UP verkocht onder zijn merk Johntoy een stuiterbal die er vrijwel hetzelfde uitzag, en gebruikte daarvoor namen als 'Moon Ball', 'Rainbow Moon' en 'Bouncing Moon'.
UP probeerde de rechtszaak te winnen door te betogen dat de vorm van de bal volledig technisch bepaald is: de zogenoemde afgeknotte icosaëder zou een wiskundig noodzakelijke constructie zijn voor een goed stuiterende bal. De voorzieningenrechter verwierp dat verweer. UP maakte niet aannemelijk dat juist deze specifieke vorm verantwoordelijk is voor de stuiterefficiëntie. Waboba legde uit dat de stuiterkwaliteit het gevolg is van het gekozen materiaal, niet van de vorm. Bovendien zijn de kraters op de bal, die het maaneffect versterken, los van de icosaëderische geometrie aangebracht en dienen ze een esthetisch doel.
Evenmin slaagde UP erin aan te tonen dat de model niet nieuw zou zijn of geen eigen karakter heeft. UP legde geen enkel eerder model over van een hoekige bal met een vergelijkbare uitstraling, wat het verweer op dit punt krachteloos maakte. De rechtbank oordeelde daarmee dat het modelrecht van Waboba geldig is en een ruime beschermingsomvang toekomt, juist omdat de ontwerper op een opvallende manier afweek van de gewone ronde bolvorm.
Op het vlak van het merkenrecht concludeerde de rechtbank dat UP inbreuk maakt op het woordmerk MOON BALL. Het woord 'moon' is het onderscheidende deel van dat merk: 'ball' is beschrijvend voor een bal, maar 'moon' is dat niet. Toevoegingen als 'epic', 'bouncing' of 'rainbow' veranderen niets wezenlijks aan de gelijkenis met het merk van Waboba. Kinderen en hun ouders, de doelgroep van beide partijen, zullen de kleine naamsverschillen niet snel opmerken. De rechtbank achtte verwarring onder het publiek daardoor voldoende aannemelijk.
Omdat de vorderingen op basis van model- en merkrecht al werden toegewezen, liet de rechtbank de auteursrechtelijke grondslag onbesproken.
UP International moet binnen 48 uur na betekening van het vonnis alle inbreukmakende stuiterballen in de hele Europese Unie uit de handel nemen. Daarnaast moet UP zijn professionele afnemers een terugroepbrief sturen en binnen 21 dagen opgave doen van herkomst en distributiekanalen van de inbreukmakende producten. Bij overtreding verbeurt UP een dwangsom van € 5.000 per dag, of € 100 per verkocht product, met een maximum van € 150.000. UP wordt ook veroordeeld in de proceskosten van Waboba, begroot op € 19.475,65.
Rechtbank Den Haag · 3 juli 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Voorzieningenrechter wijst verzoek om btw aan proceskosten toe te voegen af Twee bedrijven die eerder een kort geding wonnen, vingen bij de rechtbank Den Haag bot met hun verzoek om de toegewezen proceskosten alsnog met btw te verhogen. De voorzieningenrechter oordeelt dat het ontbreken van die btw geen fout was die voor herstel in aanmerking komt.
De zaak gaat over een vonnis van 30 juli 2026 in een kort geding tussen een maatschap als eiseres en twee gedaagde bedrijven, Condor Project Development en een tweede vennootschap. In dat vonnis waren de proceskosten van de gedaagden vastgesteld aan de hand van de Indicatietarieven in IE-zaken, met een bedrag van € 18.000 exclusief btw voor het salaris van hun advocaten. Namens de gedaagden verzocht hun advocaat vervolgens om verbetering van het vonnis, omdat de btw over dat bedrag volgens hem in de beslissing zelf ontbrak terwijl deze wel in de overwegingen was begroot.
De advocaat van de maatschap maakte bezwaar tegen dit verzoek. Volgens haar was het ontbreken van de btw geen kennelijke fout, omdat de gedaagden nooit vergoeding van btw hadden gevorderd, en bovendien was het volgens haar niet aannemelijk dat de gedaagden daadwerkelijk btw verschuldigd zouden zijn.
De voorzieningenrechter overweegt dat een rechter op grond van artikel 31 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering te allen tijde een kennelijke reken- of schrijffout in een vonnis kan verbeteren, maar alleen als het gaat om een duidelijke vergissing die zich voor eenvoudig herstel leent. Volgens de geldende Indicatietarieven in IE-zaken zijn de daarin genoemde bedragen standaard exclusief btw, en wordt btw alleen vergoed als een partij aantoont dat zij dit bedrag niet via haar eigen belastingaangifte kan verrekenen en dit onderbouwt in haar proceskostenspecificatie.
De rechter stelt vast dat de gedaagden in hun processtukken nooit aanspraak hebben gemaakt op vergoeding van btw en ook geen onderbouwing hebben ingediend waarom die btw verschuldigd zou zijn. Dat het bedrag van € 18.000 in het vonnis uitdrukkelijk exclusief btw was vastgesteld, betekent volgens de rechter juist dat bewust geen rekening is gehouden met btw, en niet dat dit bedrag alsnog met btw moet worden verhoogd. Het ontbreken van de btw berust daarom niet op een fout.
De voorzieningenrechter wijst het verzoek om verbetering van het vonnis van 30 juli 2026 af.
Rechtbank Den Haag · 21 augustus 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht