CBb: landbouwer krijgt geen eco-premie voor kruidenrijk grasland naast natuurbeheer op dezelfde percelen Een landbouwer die op twee percelen kruidenrijk grasland beheert, krijgt voor die activiteit geen waarde toegekend in de eco-regeling van het Europese landbouwbeleid. Hij voerde op dezelfde percelen namelijk ook een activiteit uit binnen het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb), waarvoor hij al een vergoeding krijgt. Daardoor viel zijn uitbetaling voor de eco-regeling over 2023 lager uit dan hij had gehoopt.
Het College van Beroep voor het bedrijfsleven beoordeelde de zaak in beroep tegen het besluit van de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur van 3 september 2024. De minister had eerder de aanvraag over 2023 toegewezen voor de basispremie en de extra betaling voor de eerste 40 hectare. De betaling voor de eco-regeling kreeg de landbouwer op niveau van het tarief brons. Zijn bezwaar daartegen verklaarde de minister ongegrond.
De minister legde uit dat op de percelen naast de eco-activiteit 'grasland met kruiden' ook het ANLb-beheerspakket 5h 'kruidenrijk grasland' liep. Beide activiteiten zien op dezelfde handeling. Volgens de Uitvoeringsregeling GLB 2023 wordt zo'n handeling via het ANLb uitbetaald, en wordt voor de eco-activiteit dan geen waarde toegekend.
De landbouwer vond dat dit alleen mocht gelden voor het deel van het perceel waar de activiteiten elkaar overlappen. Dat was bij hem maar een klein deel: 0,51 hectare van in totaal 4,57 hectare, ongeveer 11 procent, waar het ANLb-pakket 'kruidenrijke rand' liep. Voor de rest van de percelen wilde hij wel een waarde voor de eco-activiteit, zodat hij in aanmerking zou komen voor het tarief zilver. De minister vond dat bij samenloop op een deel van het perceel voor het hele perceel geen waarde wordt toegekend. Op de zitting zei de minister dat de regeling per 1 januari 2025 is gewijzigd, zodat alleen voor het overlappende deel geen waarde meer wordt toegekend. Die wijziging geldt volgens hem niet voor aanvraagjaar 2023.
Het College volgde de minister. Het wees op eerdere uitspraken van 20 mei 2025 en 28 april 2026, waarin het al had geoordeeld dat de minister per perceel moet beoordelen of aan de eisen van de eco-regeling wordt voldaan. Bij samenloop van een eco-activiteit en een ANLb-activiteit kent de minister voor de eco-activiteit wel punten toe, maar geen waarde. In een uitspraak van 20 oktober 2026 oordeelde het College bovendien dat de tekstwijziging per 1 januari 2025 een inhoudelijke wijziging is die pas vanaf 2025 geldt. Het is dus geen reden om voor 2023 anders te oordelen. Dat 2023 een leerjaar was, zoals de landbouwer opmerkte, veranderde daar niets aan.
Het College verklaarde het beroep ongegrond. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden, en de uitbetaling voor de eco-regeling blijft op niveau van het tarief brons.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 10 november 2026
Bestuursrecht Kantonrechter ontbindt huur en eist ontruiming na € 32.289 huurachterstand Een ondernemer huurde twee bedrijfsruimten in dezelfde plaats van verhuurder Onyx, tegen een prijs van € 1.110,36 en € 1.510,35 per maand, inclusief servicekosten en btw. Tot en met oktober 2026 bleef hij in totaal € 32.289,89 schuldig. Onyx stapte naar de kantonrechter in Rotterdam. De huurder betwistte het bedrag niet. Zijn gemachtigde zei op de zitting dat het niet onaannemelijk is dat het bedrag niet is betaald.
De kantonrechter wees de vordering tot betaling van de achterstand daarom toe. Ook de ontbinding van beide huurovereenkomsten werd toegewezen. De achterstand bestond uit ruim dertien maanden huur voor beide ruimten, en volgens de rechter is zo'n achterstand een tekortkoming die ontbinding rechtvaardigt. De rechter begreep dat de huurder het financieel moeilijk heeft, maar dat woog niet op tegen de omvang van de achterstand. Onyx had in de dagvaarding geen ontruimingstermijn genoemd. De huurder wilde tot in ieder geval 1 januari 2027 blijven, ook om op te ruimen. Onyx vond dat gezien de achterstand te lang. De kantonrechter stelde de termijn op vier weken na betekening van het vonnis door de deurwaarder.
Over de boetes oordeelde de rechter genuanceerd. Voor het pand waar de overeenkomst een extra regeling bevat, werd een boete van € 500,00 plus € 150,00 administratiekosten toegewezen, omdat partijen hadden afgesproken dat die naast elkaar verschuldigd zijn. Voor het andere pand bevatten de huurvoorwaarden alleen een minimumboete van € 300,00 per maand. Onyx had € 650,00 gevorderd, maar daarvan werd slechts € 300,00 toegewezen. Samen is dat € 950,00. Een beroep van de huurder op matiging van de boete slaagde niet. Volgens de rechter eist de billijkheid dat niet klaarblijkelijk, omdat Onyx maar één keer per pand een boete vorderde terwijl de voorwaarden haar een boete voor elke maand te late betaling toestaan.
De huurder voerde meer verweren. Hij zei dat hij voor het ene pand direct een nieuwe huurder had. Dat leest de rechter als een verzoek om indeplaatsstelling, maar dat werd afgewezen omdat niet bleek dat de voorgestelde huurder voldoende waarborgen biedt voor nakoming en een behoorlijke bedrijfsvoering. Ook zijn dyslexie leidde niet tot een ander oordeel. De huurder is handelingsbekwaam, het gaat om een zakelijk contract en Onyx wist niet van de dyslexie af. Een betalingsregeling kan de kantonrechter niet opleggen. Onyx liet op de zitting weten dat er al meerdere regelingen zijn getroffen die niet zijn nagekomen, maar dat na het vonnis altijd gepraat kan worden.
Behalve de achterstand moet de huurder vanaf november 2026 tot de ontruiming doorbetalen: € 1.110,36 en € 1.510,35 per maand, met de toegestane verhoging. Onyx kreeg verder een schadevergoeding toegewezen voor de periode vanaf de ontruiming tot de oorspronkelijke einddatum van de huurovereenkomsten, op te maken bij staat omdat de hoogte nog niet kan worden begroot. De incassokosten werden vastgesteld op € 2.311,82, 15 procent volgens de algemene voorwaarden, na aftrek van het niet toegewezen deel van de boete.
De kantonrechter veroordeelt de huurder tot betaling van € 32.289,89 huurachterstand, € 950,00 aan boete en administratiekosten en € 2.311,82 aan incassokosten, ontbindt beide huurovereenkomsten en gelast ontruiming binnen vier weken na betekening. Daarnaast betaalt hij de proceskosten van € 2.642,03. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Rotterdam · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Raad van State: Amsterdam hoefde bij kamerverhuurvergunning leefbaarheid niet apart te toetsen Een appartement op de derde verdieping van het Parkblok in Amsterdam mag worden omgezet in vijf onzelfstandige woonruimten, kamers in een gedeelde woning. Een bewoonster van hetzelfde appartementencomplex wilde dat niet. Zij vreesde overlast en vond dat de gemeente de leefbaarheid in dit specifieke geval had moeten beoordelen voordat de vergunning werd verleend.
Het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam verleende de omzettingsvergunning op 7 juli 2022, onder tien voorschriften. De vergunning kon worden verleend omdat aan de voorwaarden van de Huisvestingsverordening Amsterdam 2020 was voldaan. Het maximum aantal woningen dat in de wijk mag worden omgezet (het wijkquotum) was niet overschreden en ook het maximum binnen het pand zelf (het pandquotum, 25 procent van de woningen) niet. De gezamenlijke verblijfsruimte was bovendien groot genoeg: minstens elf vierkante meter en drie meter breed. Het bezwaar van de buurvrouw verklaarde het college op 19 april 2023 ongegrond.
De Raad van State beoordeelde de zaak in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 12 november 2025. De rechtbank had het beroep tegen het besluit op bezwaar ongegrond verklaard. De Afdeling bestuursrechtspraak behandelde de zaak op 20 augustus 2026.
Het kernargument van de bewoonster was dat de verordening in strijd is met het evenredigheidsbeginsel. Voor omzettingsvergunningen gelden vaste quota. Daardoor wordt volgens haar bij elke aanvraag niet meer afgewogen of de omzetting de leefbaarheid schaadt, terwijl juist bij kamerverhuur de leefbaarheid op het spel staat. Ze stelde dat het college de quota niet had onderbouwd met een onderzoek naar leefbaarheid en dat het daarom per aanvraag een eigen belangenafweging had moeten maken.
De Raad van State volgde dat niet. Volgens vaste rechtspraak is bij een gebonden bevoegdheid die in een algemeen verbindend voorschrift is vastgelegd, de belangenafweging al in algemene zin gemaakt. De uitkomst daarvan zit in de voorwaarden waaronder een vergunning wordt verleend. Daarmee is in beginsel ook de evenredigheid van het besluit gegeven. Het college hoefde de leefbaarheid dus niet nog eens in de individuele zaak te beoordelen.
De Afdeling keek vervolgens of het college die algemene afweging ook echt had gemaakt. Het college had tijdens de beroepsprocedure de memo Hoofdlijnen kamerverhuur en inwoning en het rapport Woningdelen in Amsterdam, evaluatie van gemeentelijk beleid 2017 overgelegd. Daarin staan de spanning op de woningmarkt, de cijfers over woningdelen en de voor- en nadelen daarvan. Ook de toelichting bij de verordening onderbouwt de quota: kamerverhuur kent meer verschillende leefritmes en vaker wisselende bewoners, wat de binding met de omgeving kan verminderen. Het wijkquotum houdt woningen beschikbaar voor reguliere bewoning en het pandquotum beschermt de directe omgeving. Het college had ook beoordeeld dat de quota niet leiden tot een onaanvaardbare toename van de parkeerdruk of de behoefte aan fietsparkeerplekken.
Verder wijst de Afdeling op de waarborgen die in de vergunning zelf zitten. De gezamenlijke verblijfsruimte moet een minimale omvang hebben, er gelden geluidseisen en het college kan de vergunning intrekken als er een onaanvaardbare inbreuk op het woon- en leefmilieu ontstaat. Omwonenden kunnen bovendien een verzoek om handhaving indienen. De rechtbank had daarom terecht geoordeeld dat het college voldoende rekening hield met de leefbaarheid.
De tweede grond van de bewoonster ging over de omvang van het appartement en de voorschriften. De woning zou veel te klein zijn voor vijf onzelfstandige woonruimten, waardoor overlast onvermijdelijk is. Ook vond zij de voorschriften niet concreet genoeg, onder meer over brandveiligheid, en de geluidsnorm onrealistisch en niet handhaafbaar. De Afdeling zag hierin een herhaling van wat al bij de rechtbank was aangevoerd. Omdat zij niet had uitgelegd waarom de rechtbank het mis had, liet de Afdeling dat oordeel in stand.
Het hoger beroep is ongegrond en de Raad van State bevestigt de uitspraak van de rechtbank. De omzettingsvergunning van het college van Amsterdam blijft daarmee in stand. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 4 november 2026
Bestuursrecht Rechter zet Nigeriaanse statushouder uit AZC na weigering van studio van 24 m2 Een Nigeriaanse man met een verblijfsvergunning moet het asielzoekerscentrum in een plaats in Noord-Brabant verlaten, omdat hij een aangeboden woning in Tilburg weigerde. Dat oordeelde de voorzieningenrechter van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, zittingsplaats Breda, op 11 november 2026 in een kort geding van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA).
De man kreeg na zijn verblijfsvergunning een aankondiging dat zijn opvang zou eindigen. Hij werd gekoppeld aan de gemeente Tilburg, die hem een eenkamerstudio van 24 vierkante meter met eigen sanitair en keuken aanbood. Hij bezichtigde de woning op 14 augustus 2026 en weigerde haar. Zijn reden: hij lijdt aan PTSS en daardoor aan claustrofobie, en heeft een woning met een aparte slaapkamer nodig. In twee gesprekken (26 augustus en 2 september 2026) legde het COA hem uit wat een weigering betekent. Het COA vond de weigering onterecht en gaf hem 24 uur om de woning alsnog te accepteren. Daarna beëindigde het COA de opvang. Omdat de man bleef zitten en ook een sommatie van 14 september 2026 negeerde, vorderde het COA ontruiming.
De voorzieningenrechter vond de zaak spoedeisend: de man dreigt zijn huisvesting te verliezen en het COA heeft te maken met de algemeen bekende druk op de opvangcapaciteit. Inhoudelijk keek hij of het COA zorgvuldig had gehandeld. Dat was zo. Bij het huisvestingsgesprek van 2 oktober 2025 had de man op het formulier aangegeven dat hij niet was aangewezen op een woning met bijzondere eisen. Hij vroeg alleen om plaatsing in het noorden van Noord-Brabant. Het COA kan medische gegevens niet controleren bij het toewijzen van een woning en hoeft dat ook niet.
Het medisch dossier hielp de man niet. Daarin staat dat er geen psychiatrisch verleden was en melden aantekeningen uit 2022 slecht slapen en nachtmerries. Een diagnose claustrofobie ontbreekt. Pas in een aantekening van 13 oktober 2026 staat dat hij claustrofobisch werd van het aangeboden appartement, en dat is een mededeling van de man zelf, gedaan nadat hij de woning had gezien. De voorzieningenrechter achtte PTSS wel aannemelijk, omdat de man Nigeria moest ontvluchten vanwege zijn seksuele geaardheid. Maar dat betekent niet dat er bijzondere eisen aan zijn woning horen te gelden. Een verband tussen zijn klachten en het wonen in 24 vierkante meter met alle voorzieningen maakte hij niet aannemelijk. De rechter wees er ook op dat hogere eisen aan woonruimte de druk op de opvangcapaciteit zouden vergroten.
Bij de belangenafweging woog zwaar dat de man zijn eigen weigering heeft veroorzaakt, dat hij een netwerk heeft en elders kan verblijven, en dat het COA de plek nodig heeft voor andere asielzoekers. De reconventionele vorderingen van de man wees de rechter af. Een langere ontruimingstermijn tot hij een geschikte woning heeft gevonden zou voor onbepaalde tijd gelden, en het COA hoeft geen medisch onderzoek te starten.
De man moet de ruimte in het AZC binnen drie dagen na betekening van het vonnis ontruimen en ontruimd houden. Hij moet ook de proceskosten van € 2.254,01 betalen. De uitspraak is uitvoerbaar bij voorraad verklaard.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 11 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hoge Raad: geruisloze doorschuiving varkenshouderij kan alleen gezamenlijk worden herzien, overnemer kan niet alleen terug Een varkenshouderij die jarenlang als maatschap werd gedreven, ging in 2009 over in een vennootschap onder firma (vof). Daarin traden twee nieuwe ondernemers, een man en zijn echtgenote, toe naast de twee oorspronkelijke eigenaars. Het plan was dat de nieuwkomers het bedrijf per 31 maart 2012 helemaal zouden overnemen. Daarvoor spraken partijen af gebruik te maken van de geruisloze doorschuiving: een fiscale regeling waarbij de overdrager geen belasting hoeft te betalen over de stille reserves in het bedrijf, omdat de overnemer de oude boekwaarden voortzet.
De overdracht liep anders dan gepland. Tussen de oude en de nieuwe ondernemers ontstond een conflict over de nakoming van de afspraken. Pas bij notariële akte van 26 november 2013 werd het vennootschappelijk en het buitenvennootschappelijk vermogen van de vof alsnog aan de overnemers geleverd. In die akte stond dat alle betrokkenen in hun aangifte inkomstenbelasting voor 2013 een beroep zouden doen op de doorschuiffaciliteit. Op 22 juli 2015 ontving de inspecteur een door alle vier ondertekend verzoek. De overnemer deed op 29 juli 2015 aangifte en ging daarin uit van de regeling.
De inspecteur legde de aanslag voor 2013 op conform de aangifte en gaf tegelijk een verzuimboete van € 226. Bij de oorspronkelijke eigenaars deed hij dat niet: hun aanslagen werden opgelegd zonder toepassing van de doorschuiffaciliteit. Hun bezwaren zijn aangehouden tot deze procedure is afgelopen. De overnemer maakte bezwaar tegen zijn aanslag en boete.
Het gerechtshof 's-Hertogenbosch oordeelde in 2023 dat de overnemer van zijn verzoek kon terugkomen. Volgens het hof stond in de wet niet tot wanneer de keuze herzien mag worden, en kon dat dus tot het moment dat de aanslag onherroepelijk vaststaat. Omdat de aanslagen van de oorspronkelijke eigenaars nog niet onherroepelijk waren, kon de overnemer terug. Er was dan geen gezamenlijk verzoek meer en de doorschuiffaciliteit was niet van toepassing.
De staatssecretaris van Financiën ging in cassatie en kreeg gelijk. De Hoge Raad legt uit dat het verzoek om doorschuiving gezamenlijk door overdrager en overnemer bij de aangifte van de overdrager moet worden gedaan. Wijzigen of intrekken van die keuze is een keuzeherziening, die eveneens als aanvulling op de eerdere aangifte telt. Volgt uit de wet dat een keuze gezamenlijk moet worden gemaakt, dan kan zij ook alleen gezamenlijk worden herzien. Het hof miskende dat. Eén overnemer kan het gezamenlijke verzoek dus niet eenzijdig intrekken. De klachten in het incidentele beroep van de overnemer slagen niet. De Hoge Raad vindt het niet nodig die uitgebreid te motiveren, omdat ze geen vragen opwerpen die voor de eenheid of ontwikkeling van het recht van belang zijn.
Ook de duur van de procedure speelde een rol. De overnemer had gevraagd om schadevergoeding als de redelijke termijn in cassatie zou worden overschreden. Het cassatieberoep werd ingesteld op 18 december 2023 en de redelijke termijn is met meer dan zes maar minder dan twaalf maanden overschreden. Omdat het financiële belang boven € 1.000 ligt, heeft de overnemer recht op een vergoeding voor immateriële schade. Dat bedrag wordt gelijk verdeeld over zijn zaak en die van zijn echtgenote, omdat samen procederen de spanning en frustratie vermindert. Voor de verzuimboete, die onder € 1.000 blijft, volstaat de Hoge Raad met de constatering dat de termijn is overschreden.
De Hoge Raad vernietigt de uitspraak van het hof en verwijst de zaak naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, dat de zaak opnieuw moet behandelen. De Staat moet de overnemer € 500 betalen voor de immateriële schade en € 117 voor de kosten van rechtsbijstand in cassatie. De staatssecretaris wordt niet in de proceskosten veroordeeld.
Hoge Raad · 6 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht