Hoge Raad: geen concernvrijstelling overdrachtsbelasting bij vastgoedfonds-aandelen van B.V. Een besloten vennootschap uit een internationaal financieel concern nam op 15 april 2021 alle aandelen over in een Nederlandse B.V. die vastgoed bezat. Die overname gebeurde bij de liquidatie van een vastgoedfonds waarin beleggers units hadden gekocht. Over zulke verkrijgingen is overdrachtsbelasting verschuldigd. De vennootschap betaalde dat bedrag op aangifte, maar vond dat ze er niet voor hoefde te betalen en maakte bezwaar.
De vennootschap beriep zich op de zogeheten concernvrijstelling. Die geldt als de verkrijgende en de vervreemdende vennootschap tot hetzelfde concern behoren. In de structuur stond een Zwitserse beheerder, Funds AG, die juridisch eigenaar was van alle aandelen in twee houdstermaatschappijen. De ene houdstermaatschappij bezat de aandelen in de Nederlandse B.V. die werd overgenomen, de andere de aandelen in de overnemende vennootschap. De fondsen zelf hadden geen rechtspersoonlijkheid. Beleggers die units kochten, kregen een vordering op Funds AG ter waarde van hun evenredige deel in de activa en inkomsten van het fonds. Geen enkele belegger had 90 procent of meer van de units.
Het Gerechtshof Den Haag oordeelde in het voordeel van de vennootschap. Volgens het hof vertegenwoordigen aandelen van één soort het gehele belang in een vennootschap, zowel juridisch als economisch. Omdat alle betrokken vennootschappen maar één soort aandelen hadden, hoorden ze volgens het hof samen met Funds AG bij één concern. Dat de waardeontwikkeling van het vastgoed via het fondsrendement naar de beleggers ging, veranderde daar volgens het hof niets aan. De vrijstelling was daarom van toepassing. De staatssecretaris van Financiën ging in cassatie.
De Hoge Raad geeft de staatssecretaris gelijk. Voor een concern in de zin van de regeling is vereist dat de moedervennootschap het gehele of nagenoeg gehele economische belang heeft bij de aandelen in haar dochters. Wie juridisch eigenaar van de aandelen is, speelt daarbij geen rol. Een moedervennootschap heeft dat economische belang alleen als zij het gehele of nagenoeg gehele risico van waardeverandering en tenietgaan van de aandelen draagt en de opbrengsten ervan geheel of nagenoeg geheel geniet. Het hof ging dus uit van een onjuiste rechtsopvatting door te stellen dat bij één soort aandelen het economische belang vanzelf bij de aandeelhouder ligt.
De Hoge Raad deed de zaak zelf af. Op grond van de feiten die het hof had vastgesteld en waartegen niemand opkwam, dragen de fondsparticipanten in betekenende mate het risico van waardeverandering van de aandelen en genieten zij in betekenende mate de opbrengsten. Het belang bij de aandelen berust daarom niet geheel of nagenoeg geheel bij Funds AG. De betrokken vennootschappen vormen dus geen concern. Met een concern met een van de beleggers lukt het ook niet, omdat niemand van hen 90 procent of meer van de units houdt.
Ook het recente arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie in de zaak Nova Iberomoldes brengt geen verandering. Volgens de Hoge Raad blijkt uit de stukken niet dat hier verrichtingen hebben plaatsgevonden waarover een Europese richtlijn het heffen van indirecte belasting verbiedt.
De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep gegrond en vernietigt de uitspraken van zowel het hof als de rechtbank. Het beroep tegen de uitspraak van de inspecteur verklaart hij alsnog ongegrond, zodat de op aangifte voldane overdrachtsbelasting verschuldigd blijft. Er volgt geen proceskostenveroordeling.
Hoge Raad · 6 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Rechtbank wijst claim van € 567.608 af en laat man ruim € 72.000 betalen na ontruiming woning Een man die zijn leven lang in het ouderlijk huis in de buurt van Utrecht woonde, wilde geld zien van de erfgenamen van zijn overleden zus. Het huis was eerst van zijn ouders en kwam uiteindelijk bij zijn zus terecht. Volgens de man waren er afspraken gemaakt dat hij ten minste € 150.000 zou krijgen als het huis werd verkocht of geleverd aan een ander. Daarnaast wilde hij € 417.608 terug, omdat hij zelf in het huis had geïnvesteerd. Hij had onder meer een tuinhuis, een serre en een werkplaats met berging op het erf laten bouwen. Om zijn claims veilig te stellen liet hij op 26 januari 2026 beslag leggen op de woning.
De rechtbank Midden-Nederland oordeelt dat de man zijn verhaal niet heeft onderbouwd. Voor de € 150.000 verwees hij naar een kort geding uit 2006, waarin de voorzieningenrechter had overwogen dat zijn zus en broer verklaarden dat zo'n vergoeding was afgesproken. De rechtbank hecht daar geen waarde aan. Een kort geding levert maar een voorlopig oordeel op, de overweging werd bovendien 'ten overvloede' gegeven en het geschil ging toen over iets anders, namelijk of de man de woning moest verlaten. Afspraken op papier zijn er niet, terwijl de afspraak uit 1996 over het gebruik van het huis wel schriftelijk is vastgelegd. Ook in de administratie van de overleden zus is niets gevonden dat op een extra afspraak wijst.
Ook de claim van € 417.608 sneuvelt. Voor ongerechtvaardigde verrijking moet het huis meer waard zijn geworden door de investeringen, en daar heeft de man niets over gesteld, bijvoorbeeld met een taxatierapport. De erfgenamen brachten juist een keuringsrapport en een offerte van een saneringsbedrijf in, waaruit blijkt dat de toevoegingen de waarde van het huis verlagen. Dat hem het huis ooit zou zijn beloofd, blijkt nergens uit. Wanprestatie vereist een overeenkomst, en die is er volgens de rechtbank niet. De man zei zelf dat hij ervan uitging altijd te mogen blijven wonen, wat eerder op vertrouwen lijkt te berusten dan op afspraken.
De erfgenamen kregen in hun tegenvorderingen grotendeels gelijk. De man had na een kort geding van 27 november 2024 meer dan twaalf maanden om het huis te verlaten, maar deed dat niet. Het huis werd op 29 januari 2026 met de sterke arm ontruimd. Hij moet de ontruimingskosten van € 2.193,79 betalen en € 1.000 voor het verwijderen van achtergelaten spullen. Zijn verwijt dat zijn vorige advocaat ten onrechte niet in hoger beroep ging tegen dat kortgedingvonnis, wijst de rechtbank af: niets wijst erop dat hij daartoe opdracht gaf. Ook moet hij € 69.450 betalen voor herstel en sanering van het huis, waar onder meer olieopslagtanks stonden en de elektriciteit en installaties niet werkten. Dat bedrag was onderbouwd met het keuringsrapport en de man betwistte het zelf niet.
De erfgenamen wilden ook de spullen terug die de man uit het huis zou hebben meegenomen, of anders € 10.000. Dat wijst de rechtbank af. Wie een zaak terugvordert, moet aantonen eigenaar te zijn, en foto's van lege plekken in het huis zijn daarvoor onvoldoende. Het bedrag van € 10.000 was niet onderbouwd.
Het beslag op de woning is volgens de rechtbank ten onrechte gelegd, omdat de man geen vorderingen heeft. De erfgenamen konden het huis door het beslag niet verkopen en hadden daardoor extra kosten. De rechtbank heft het beslag op en wijst een schadevergoeding toe van € 1.625,52 per maand vanaf 26 januari 2026 tot de datum van het vonnis. De man betwistte dat bedrag niet.
De rechtbank wijst alle vorderingen van de man af en veroordeelt hem in de proceskosten van de erfgenamen, in totaal € 10.397 in conventie en € 3.871 in reconventie. Naast de ontruimings- en verwijderingskosten en de herstelkosten van € 69.450 moet hij de maandelijkse schadevergoeding voor het beslag betalen. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Midden-Nederland · 21 oktober 2026
Civiel Recht Kantonrechter geeft 16-jarige ondernemer handlichting voor zijn bedrijf Ride Motion Een jongen uit Lekkerkerk die op 4 maart 2010 is geboren, wil een eigen bedrijf beginnen. Omdat hij nog geen 18 is, mag hij dat niet zonder meer. Hij vroeg de kantonrechter daarom om bepaalde bevoegdheden van een meerderjarige. Dat heet een handlichting: een rechter verklaart een minderjarige bevoegd tot rechtshandelingen die normaal alleen meerderjarigen mogen verrichten.
De jongen, in de uitspraak Luuk genoemd, wil zich inschrijven bij de Kamer van Koophandel en een zakelijke bankrekening openen en beheren. Ook wil hij zelfstandig overeenkomsten sluiten met klanten en leveranciers, betaalproviders als Mollie, PayPal en iDEAL-koppelingen gebruiken en verzekeringen afsluiten. Zijn verzoek betrof alle rechtshandelingen die bij de uitoefening van zijn bedrijf en aanverwante zakelijke activiteiten horen. Een bedrijfsplan heeft hij op de zitting overgelegd.
Eerst moest de kantonrechter bepalen of de rechtbank Rotterdam het verzoek wel mocht behandelen. Luuk woont in de gemeente Krimpenerwaard, en een verzoek als dit hoort daarom in principe bij de rechtbank Den Haag. Op de zitting van 13 oktober 2026 gaven Luuk en zijn vader aan dat zij niet wilden dat de zaak werd verwezen, maar dat de kantonrechter in Rotterdam haar zelf afhandelde. Daarop nam de kantonrechter de zaak in behandeling.
De ouders van Luuk hebben het gezag over hem en gaven aan het eens te zijn met het verzoek. Zijn vader was bij de zitting aanwezig en vertegenwoordigde ook de moeder, die hem daartoe had gemachtigd. De kantonrechter vond het verzoek voldoende gemotiveerd en wees het toe.
De beschikking wordt bekendgemaakt in de digitale Staatscourant en niet-geanonimiseerd gepubliceerd op Rechtspraak.nl. Dat verklaart waarom de naam van de jongen en zijn bedrijf in de uitspraak staan. Luuk moet de handlichting zelf laten inschrijven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel.
De kantonrechter verleent Luuk de bevoegdheid om alle rechtshandelingen te verrichten die nodig zijn voor zijn bedrijf met de handelsnaam Ride Motion en KvK-nummer 42137897. De griffier moet de beschikking publiceren in de Staatscourant en op Rechtspraak.nl. De beschikking is uitvoerbaar bij voorraad, wat betekent dat ze direct geldt.
Rechtbank Rotterdam · 19 oktober 2026
Civiel Recht Rechter legt oud-bestuurder bouwbedrijf bestuursverbod van vijf jaar op en laat € 650.000 voorschot betalen Een aannemingsbedrijf uit Den Haag ging in augustus 2023 failliet, en de man die het bedrijf sinds de oprichting in 2016 als enig aandeelhouder in handen had, moet daar nu zelf voor opdraaien. De curator vorderde dat hij het gehele faillissementstekort betaalt, dat bij de dagvaarding € 1.745.540 bedroeg, en dat hij vijf jaar lang geen bestuurder meer mag zijn. De rechtbank Rotterdam wees dat grotendeels toe.
De man was van 2019 tot oktober 2022 statutair bestuurder van het bedrijf. Daarna stond een ander als bestuurder ingeschreven, maar volgens de curator bleef de man feitelijk het beleid bepalen. Dat stelde de curator onbetwist, en de rechtbank nam het over. Daardoor gold de man ook voor de periode na oktober 2022 als bestuurder in de zin van de wet.
De curator verweet hem vier dingen: een administratie die niet op orde was, waardoor een naheffingsaanslag omzetbelasting van € 1.028.593 definitief werd, het niet innen van een vordering van € 614.000 op Hotel Assendelft (opgericht door twee dochters van de man), het overhevelen van activiteiten naar een dochtervennootschap waardoor een lege huls met schulden achterbleef, en het niet terugvorderen van een lening van het bedrijf aan hemzelf van € 1.186.885. De man erkende dat de administratie niet op orde was en dat de jaarstukken niet of te laat waren gedeponeerd. De overige verwijten betwistte hij.
Die erkenning was voor de rechtbank genoeg. Wie de administratieplicht of de publicatieplicht schendt, heeft zijn taak onbehoorlijk vervuld, en dan wordt vermoed dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. De man heeft dat vermoeden niet weerlegd. Op de overige verwijten ging de rechtbank daarom niet meer in.
De man deed een beroep op matiging van het bedrag. Hij wees erop dat een grote opdrachtgever failliet ging en een vordering van ruim een miljoen euro onbetaald liet. De rechtbank ziet daarin geen reden om te matigen. Het bedrijf bleef doorwerken ondanks de al langer bestaande betalingsproblemen, waardoor de man volgens de rechtbank zelf aan het oplopen van die vordering heeft bijgedragen. Over de aard en ernst van de schendingen had hij niets gesteld. Zijn stelling dat hij geen salaris trok, dat hij zich niet verrijkte en dat hij het bedrag toch nooit kan betalen, leverde evenmin een matigingsgrond op. Ook dat hij sinds oktober 2022 niet meer als bestuurder stond ingeschreven, helpt niet.
Voor het bestuursverbod voerde de man aan dat dit een te zwaar middel was en sprak hij van een 'doodsimpel faillissement'. Dat onderbouwde hij niet. De twee andere vennootschappen waarvan hij bestuurder was, kregen de kans te reageren. Hij is daar inmiddels afgetreden en een nieuwe bestuurder is benoemd, dus het verbod raakt die bedrijven niet.
De rechtbank verklaart voor recht dat de man zijn taak onbehoorlijk heeft vervuld en aansprakelijk is voor het faillissementstekort. Hij moet het gehele tekort betalen, zoals dat na de verificatievergadering vaststaat, plus de boedelschulden en faillissementskosten. Daarop moet hij nu al een voorschot van € 650.000 betalen. Het bestuursverbod van vijf jaar gaat in zodra het vonnis onherroepelijk is. In die tijd mag hij geen bestuurder of commissaris van een rechtspersoon zijn en ook niet als feitelijk beleidsbepaler optreden. Verder betaalt hij € 5.305,06 aan beslagkosten en € 11.963,21 aan proceskosten.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Ondernemingsrecht Rechtbank wijst vordering af: certificaathouder kwam te laat met omzetting naar certificaten op naam Een houder van twee certificaten van aandelen aan toonder in Forward Business Parks 2000 N.V. wilde die laten omzetten in certificaten op naam. Het administratiekantoor dat de aandelen houdt, de STAK, weigerde dat. De houder stapte naar de rechter en eiste dat de STAK alsnog zou meewerken, op straffe van een dwangsom.
De achtergrond is een wijziging van de administratievoorwaarden van de STAK bij notariële akte van 9 oktober 2017. Houders van certificaten aan toonder konden die tot uiterlijk 9 oktober 2022 kosteloos op naam laten stellen. Wie dat niet deed, zou zijn certificaten zien vervallen: de STAK zou de onderliggende aandelen kosteloos aanbieden aan de onderneming, waarna de niet-omgezette certificaten hun waarde verloren. De houder deed zijn verzoek pas op 18 april 2023, ruim een halfjaar na het verstrijken van die termijn.
De houder beriep zich primair op artikel 2:82 lid 6 en lid 9 van het Burgerlijk Wetboek. Volgens hem mochten eerder uitgegeven aandeelbewijzen tot 31 december 2025 worden ingeleverd, en gold dat ook voor certificaten. De rechtbank volgt hem niet. Die wetsbepaling ziet op aandelen en niet op certificaten. De wetgever heeft bewust onderscheid gemaakt tussen de regels voor aandelen van een naamloze vennootschap en contractuele certificaten van aandelen, dus de bepalingen kunnen ook niet naar analogie worden toegepast.
Subsidiair vroeg de houder om de wijziging van de administratievoorwaarden te vernietigen, en meer subsidiair om haar nietig te verklaren. Hij voerde aan dat hij geen overgangsperiode had gekregen en dat dit in strijd is met het recht op eigendom uit artikel 1 van het Eerste Protocol bij het EVRM. De rechtbank wijst dat af. De houder heeft niet duidelijk gemaakt welke bepaling hij bedoelt, laat staan waarom die in strijd zou zijn met het EVRM-protocol, dat in beginsel van toepassing is op staten. Ook de meest subsidiair gevorderde verklaring voor recht dat de STAK onrechtmatig handelt, strandt. De STAK handelt niet in strijd met een wettelijke verplichting of met haar eigen administratievoorwaarden, en de houder heeft niet uitgelegd op welke andere wijze zij onrechtmatig zou handelen. Daardoor komt de rechtbank niet toe aan de gevorderde buitengerechtelijke incassokosten.
De rechtbank wijst alle vorderingen af. De houder is in het ongelijk gesteld en moet de proceskosten van de STAK betalen: € 4.292, bestaande uit € 2.995 griffierecht, € 1.108 salaris advocaat en € 189 nakosten. Bij niet-tijdige betaling binnen veertien dagen na aanschrijving komen daar € 98 nakosten en de kosten van betekening bij, plus de wettelijke rente. Het vonnis is wat de proceskosten betreft uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Amsterdam · 21 oktober 2026
Civiel Recht