Gerecht wijst claim van Cg 400.000 af van ex-Jehovah's Getuige tegen kerkgenootschap en ouderlingen Veertig jaar lang was een Curaçaose vrouw lid van de Jehovah's Getuigen. Nadat ze in 2024 vertrok, werd haar vertrek ondanks haar uitdrukkelijke verzoek bekendgemaakt in de gemeente. Daarna kreeg ze te maken met sociale uitsluting, tot in haar eigen familie. Volgens de vrouw, die zonder advocaat procedeerde, is zij jarenlang het slachtoffer geweest van onrechtmatig handelen. Ze stapte naar het Gerecht in eerste aanleg van Curaçao, met twee procedures: één tegen de stichting die de gemeenschap in Curaçao en Bonaire vertegenwoordigt, en één tegen zeven ouderlingen van haar voormalige gemeente.
De vrouw voerde vier verwijten aan. Zij stelde dat zij tientallen jaren onbetaald werk heeft verricht onder sociale en religieuze dwang, omdat weigeren zou leiden tot verlies van status en reputatie. Ook zou zij onder druk een 'bloedkaart' hebben moeten dragen, waarop staat dat ze geen bloedtransfusie wil. Drie keer was zo'n transfusie nodig en kreeg ze die niet. Verder maakte ze bezwaar tegen de mededeling van haar vertrek aan de gemeente, en tegen de uitsluiting die daarop volgde. Van de stichting vroeg ze een verklaring voor recht dat die onrechtmatig heeft gehandeld, schadevergoeding en een onafhankelijk onderzoek naar de machtsstructuren binnen de gemeenschap. Van de ouderlingen eiste ze Cg 400.000 schadevergoeding.
De stichting betoogde dat het handelen van ouderlingen haar niet kan worden toegerekend, omdat zij slechts het juridische vehikel van de gemeenschap is. Het gerecht ging daar niet in mee. Uit het register van de Kamer van Koophandel blijkt dat de stichting de lokale gemeenten organiseert en daarop toezicht houdt. Bovendien handelden de ouderlingen in hun functie, dus namens de organisatie. Wie schade stelt te hebben geleden, moet zich tot die organisatie kunnen wenden.
Inhoudelijk kreeg de vrouw toch geen gelijk. Het gerecht legde uit dat de vrijheid van godsdienst een geloofsgemeenschap de ruimte geeft zichzelf te organiseren, en dat de rechter zich onthoudt van een oordeel over de inhoud van geloofsovertuigingen. Dat geldt ook voor besluiten over het toelaten en uitsluiten van leden. Een lid heeft binnen een geloofsgemeenschap geen recht op afwijkende meningen. Tegelijk is het de vrouw vrij gelaten om de gemeenschap te verlaten, en dat bestreden gedaagden ook niet.
Het verwijt van onbetaald werk was volgens het gerecht onvoldoende concreet. In veel organisaties, van kerken tot verenigingen, wordt van leden onbetaalde inzet verwacht, en wie zich onttrekt, krijgt vaak te maken met afkeuring. Dat maakt nog geen dwangarbeid. Op de betwisting van de stichting had de vrouw in wezen niet gereageerd. Ook de bloedkaart leverde geen onrechtmatig handelen op. Het weigeren van bloedtransfusies hangt samen met een geloofsovertuiging waarover de rechter niet oordeelt, en dat de leer later is herzien maakt geen verschil. De vrouw had niet concreet gemaakt dat ze tegen haar wil de kaart moest dragen. Dat ze druk voelde omdat dit van leden werd verwacht, is daarvoor te weinig.
De mededeling van haar vertrek was wel een inbreuk op haar privéleven, omdat zij had gevraagd dit niet te doen. Het gerecht woog haar recht op privacy af tegen de godsdienstvrijheid van gedaagden, en liet de laatste zwaarder wegen. De gemeenschap ziet een publieke mededeling over vertrek als vergelijkbaar met de publieke doop van een nieuw lid, en die opvatting moet het gerecht respecteren. Bovendien was de mededeling volgens gedaagden zakelijk, en dat heeft de vrouw niet weersproken.
Voor de sociale uitsluiting nam het gerecht aan dat de vrouw dit werkelijk heeft meegemaakt, ondersteund door een verklaring van haar psycholoog, en dat het samenhangt met de opvattingen binnen de gemeenschap. Een leerstellig boekje en teksten op de website van de stichting zeggen dat contact met uitgesloten personen moet worden vermeden. Toch handelen gedaagden daarmee niet onrechtmatig. Die opvattingen vallen onder de godsdienstvrijheid, en iedereen mag zelf bepalen met wie hij omgaat. Een recht op sociale omgang is in het civiele recht niet af te dwingen. Het zou anders zijn als gedaagden leden aanspoorden om een uitgetreden lid lastig te vallen of te bedreigen, maar dat speelde hier niet.
Het gevraagde onderzoek naar de machtsstructuren wees het gerecht af omdat de vrouw daar geen eigen belang bij had. Zij wilde vooral opkomen voor kwetsbare leden in het algemeen. Voor zo'n collectieve actie is een andere regeling bedoeld, die alleen openstaat voor stichtingen en verenigingen.
Het gerecht wees alle vorderingen af. De vrouw moet de stichting Cg 4.000 aan proceskosten betalen, met Cg 150 extra bij betekening van het vonnis en de wettelijke rente vanaf de vijftiende dag na het vonnis. De zeven ouderlingen krijgen Cg 4.500 aan proceskosten van haar.
Gerecht in eerste aanleg van Curaçao · 26 oktober 2026
Civiel Recht Rechtbank vermoedt buurweg in steeg tussen twee woningen, Woongoedvast mag tegenbewijs leveren Twee huiseigenaren in Utrecht en hun buren gebruiken al decennia een smalle steeg tussen hun woningen als achterom. De steeg is niet van hen, maar van Woongoedvast, de eigenaar van het pand dat achter de woningen ligt. Voor dat pand is de steeg de enige toegang. De buren vragen de rechter vast te stellen dat zij de steeg mogen blijven gebruiken, omdat het een buurweg is. Woongoedvast vindt van niet: volgens het bedrijf berustte het gebruik op persoonlijke afspraken en niet op een recht.
Een buurweg is een oude rechtsfiguur uit het Burgerlijk Wetboek zoals dat tot 1992 gold. Het gaat om een weg die aan meerdere buren gemeen is en die door de eigenaar, uitdrukkelijk of stilzwijgend, als buurweg is bestemd. Sinds 1 januari 1992 kunnen er geen nieuwe buurwegen meer ontstaan, maar bestaande blijven gelden. Wie zich op een buurweg beroept, moet dat bewijzen. De Hoge Raad heeft bepaald dat ongestoord gebruik als buurweg het vermoeden oplevert dat de weg die bestemming heeft. De eigenaar kan dat vermoeden dan met tegenbewijs proberen te weerleggen. Beslissend is de situatie van vóór 1992.
Dat er geen uitdrukkelijke afspraken waren over de steeg, is tussen partijen niet in geschil. De buren overlegden verklaringen van een voormalige bewoner van de ene woning en van twee voormalige bewoners van de andere, die er vanaf de jaren vijftig en zestig woonden. Zij vertellen dat de steeg vrijwel dagelijks als uitweg werd gebruikt, dat kolen en olievaten erdoor werden aangevoerd, dat fietsen, brommers en bouwmateriaal er stonden en dat kinderen er speelden. Toestemming van de eigenaar was volgens hen nooit nodig. De poort stond overdag open en werd zelden en dan in onderling overleg afgesloten. De erven van de vroegere huurder van het achterliggende pand, waar een timmerbedrijf zat, bevestigen dat de buren van beide kanten de steeg gebruikten. Ook de vorige eigenaar van de steeg, de heer [betrokkene], gebruikte hem als achterom toen hij van 1970 tot 1989 in de buurt woonde.
Volgens de rechtbank oefenden de buren daarmee feitelijke macht over de steeg uit, zoals dat bij een buurweg past. Dat levert het vermoeden van een recht van buurweg op. Dat recht omvat lopen door de steeg als achterom, met een fiets, brommer of motor aan de hand, en het vervoeren van spullen. Ook het tijdelijk of langdurig stallen van fietsen tegen de muur en van bouwmateriaal, huisraad en ladders valt eronder.
Woongoedvast voerde nog aan dat een eventueel recht in 1988 is geëindigd, omdat [betrokkene] de toenmalige bewoners van een van de woningen per brief schreef dat er geen recht van overpad op de steeg rustte. De rechtbank gaat daar niet in mee. Een recht van buurweg kan alleen worden opgeheven met toestemming van alle rechthebbenden, dus ook van de toenmalige bewoners van de andere woning. Dat zij is gevraagd, is niet gesteld of gebleken.
De rechtbank laat Woongoedvast toe tot het leveren van tegenbewijs tegen het vermoeden, met stukken of getuigen. De zaak komt op 18 november 2026 terug op de rol, waar Woongoedvast zich moet uitlaten. De buren krijgen daarna in een contra-enquête de kans nader bewijs te leveren. Slaagt Woongoedvast niet, dan staat het recht van buurweg vast. Een einduitspraak volgt dus nog niet: iedere verdere beslissing is aangehouden.
Rechtbank Midden-Nederland · 21 oktober 2026
Civiel Recht Media Markt moet € 775.458 schade betalen na abrupt beëindigen kabelcontract met Mondeno Twintig jaar lang leverde Mondeno kabels en accessoires aan de winkels van Media Markt. Het bedrijf vulde wekelijks de schappen aan, hield daarvoor een voorraad aan en had personeel en magazijnruimte om de klant te bedienen. Eind 2018 en begin 2019 spraken beide bedrijven een nieuwe samenwerking af. Daarbij zou Media Markt kabels bij twee leveranciers inkopen: Mondeno en een tweede partij, HAMA. In november 2020 liet Media Markt weten dat het deel van het assortiment dat aan Mondeno was toegezegd toch naar HAMA ging. Daarna kocht Media Markt nog maar heel beperkt bij Mondeno.
Dat Media Markt daarmee tekortschoot, staat al vast. Het gerechtshof Den Haag oordeelde op 27 augustus 2024 dat Media Markt de afspraken niet is nagekomen en de schade van Mondeno moet vergoeden. Geen van beide partijen ging in cassatie, dus die uitspraak staat. In deze vervolgprocedure, een zogeheten schadestaatprocedure, ging het alleen nog om de hoogte van de schade. Mondeno eiste uiteindelijk € 3.246.414, inclusief rente. Dat bedrag ging uit van een samenwerking van in beginsel drie jaar vanaf april 2020.
Media Markt stelde dat de overeenkomst opzegbaar was en dat de schade hooguit de drie maanden opzegtermijn uit haar algemene voorwaarden zou beslaan. De rechtbank Rotterdam gaf Media Markt op twee punten gelijk. De overeenkomst was opzegbaar: twee professionele bedrijven mogen in algemene bepalingen afspreken dat een overeenkomst voor bepaalde tijd kan worden opgezegd, ook als daarover niet is onderhandeld. En Media Markt had de overeenkomst in november 2020 ook daadwerkelijk opgezegd. Het bericht dat de kabels naar HAMA gingen, betekende onmiskenbaar dat Media Markt de afspraken niet zou uitvoeren. Dat dit niet per aangetekende brief gebeurde, deed daar niet aan af.
Over de lengte van de opzegtermijn oordeelde de rechtbank anders dan Media Markt. Een beroep op een opzegtermijn van drie maanden was onder de omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar. De rechtbank woog onder meer mee dat de bedrijven 21 jaar zaken met elkaar deden en dat Media Markt een belangrijke klant was. Mondeno had verplichtingen aangegaan voor personeel, magazijn en voorraad. Media Markt had in 2018 en 2019 zelf een langdurige samenwerking in het vooruitzicht gesteld. Bovendien lag de reden voor de opzegging in commerciële afwegingen en niet in klachten over Mondeno. Daarom had Media Markt een opzegtermijn van twaalf maanden in acht moeten nemen, tot 1 december 2021. Het eerdere standpunt van Mondeno dat zes maanden redelijk zou zijn, stond daaraan niet in de weg.
De schade is daarmee de gemiste nettomarge over januari tot en met november 2021. December 2020 telt niet mee, omdat Media Markt toen nog ongeveer evenveel bij Mondeno kocht als zonder coronacrisis te verwachten was. De rechtbank rekende vervolgens met de cijfers van Mondeno, op enkele punten gecorrigeerd. De historische omzetcijfers en de uitbreiding naar meer winkels nam ze over, omdat Media Markt die onvoldoende gemotiveerd had betwist. Een afslag van 30 procent paste ze niet toe. De verhoging van de omzet door vrijgevallen assortiment van andere leveranciers wees ze af, omdat Mondeno die onvoldoende had onderbouwd. Wel trok ze 7,5 procent af voor de coronacrisis. De omzet over de elf maanden kwam zo op € 2.560.887, waarvan € 133.030 aan latere afname door Media Markt werd afgetrokken. Over de resterende gemiste omzet van € 2.427.587 hanteerde de rechtbank een nettomarge van 31,94 procent, het gemiddelde van de percentages van beide partijen. Het beroep van Media Markt op de schadebeperkingsplicht van Mondeno slaagde niet.
De rechtbank veroordeelt Media Markt tot betaling van € 775.458, met wettelijke rente vanaf 1 december 2021. Eerder dan die datum kon de rente niet ingaan, omdat de schade pas tot en met november 2021 werd geleden. Media Markt moet ook de proceskosten van € 20.089,94 betalen, plus wettelijke rente als zij die niet binnen veertien dagen voldoet. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad. Het meer of anders gevorderde is afgewezen.
Rechtbank Rotterdam · 21 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hof wijst beroep af: hypotheek ING weg, dus geen beheersregeling meer nodig voor appartement Een man kocht in 2009 het appartement van zijn stiefzoon, maar kreeg het nooit geleverd. Het appartement bleef belast met een hypotheek van ING, de rechtsvoorganger van de bank had in 2006 een lening aan de stiefzoon verstrekt. In 2021 werd die hypothecaire lening volledig afgelost met geld van de dochter van de man, die het appartement later in eigendom kreeg. Daarna bleef een kleinere schuld over uit een betaalrekening en een rekening-courantkrediet van de stiefzoon bij ING, in totaal € 17.069,62. Toen die niet werd betaald, zegde ING in 2023 de openbare verkoop van het appartement aan.
Om die executie te stoppen, betaalde de man in oktober 2023 € 45.076,63 aan de bank, onder protest. ING schortte de veiling op, maar boekte het bedrag in februari 2024 weer terug. In diezelfde maand betaalde de man de schuld van € 17.069,62 alsnog. Later betaalde hij ook de kosten van € 16.038,61 die ING voor de afgelaste veiling had gemaakt. Begin juli 2025 liet ING de hypotheek op het appartement doorhalen.
In de procedure bij de rechtbank vroeg de man om een beheersregeling. Dat is een regeling die de rechter kan vaststellen als deelgenoten in een gemeenschappelijk goed er onderling niet uitkomen. Hij wilde dat ING en hijzelf het appartement niet zouden mogen laten veilen zonder overleg, dat de bank moest wachten met executiemaatregelen totdat duidelijk was welke vorderingen onder het hypotheekrecht vielen, en dat het appartement bij een veiling als woonruimte en niet als bedrijfsruimte zou worden omschreven. Hij stelde dat hij door zijn betalingen was gesubrogeerd in de hypotheekrechten van ING, waardoor hij met de bank een gemeenschap zou vormen. ING stelde voor dat geval een tegenverzoek om zelf de veiling te mogen voortzetten. De rechtbank wees alle verzoeken af.
In hoger beroep voegde de man een nieuw verzoek toe: een verklaring voor recht dat hij door zijn betalingen van € 78.381,97 en € 17.069,62 was gesubrogeerd in het hypotheekrecht van ING. Het hof weigerde die wijziging. Volgens het hof is de procedure over een beheersregeling bedoeld om een regeling te treffen waar deelgenoten er zelf niet uitkomen, niet om andere geschillen over wat rechtens tussen partijen geldt te beslechten. Onderzoek naar de vraag of eerdere betalingen tot subrogatie hebben geleid, valt buiten de grenzen van die procedure.
De primaire verzoeken strandden op een ander punt. Tussen partijen staat vast dat het hypotheekrecht niet meer bestaat. Een beheersregeling veronderstelt juist een bestaand hypotheekrecht, dus de man heeft er geen belang meer bij. Zijn eigen advocaat erkende tijdens de zitting dat aan de primaire verzoeken het belang was ontvallen. Ook de proceskosten die de man in eerste aanleg moest betalen, vormen geen reden voor hoger beroep: ING verklaarde tijdens de zitting af te zien van die aanspraken, en het hof gaat ervan uit dat de bank de kosten terugbetaalt voor zover dat nog niet is gebeurd. Het tegenverzoek van ING valt weg omdat de voorwaarde daarvoor, toewijzing van een verzoek van de man, niet is vervuld en ook niet meer kan worden vervuld.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden verwerpt het hoger beroep van de man tegen de beschikking van de rechtbank Midden-Nederland. De kosten van het hoger beroep worden gecompenseerd, zodat iedere partij de eigen kosten draagt. Wat verder is verzocht, wijst het hof af.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 27 oktober 2026
Civiel Recht Hoge Raad: verjaarde vordering na uit elkaar gaan niet te verrekenen met overbedelingsschuld van huis Twee mensen kochten samen een huis in Gelderland. Het huis werd op 2 februari 2017 aan hen geleverd, ieder voor de onverdeelde helft. De koopprijs bedroeg € 271.768,69. De man betaalde daarvan € 101.618,69 uit eigen middelen; de rest van € 170.150 werd gefinancierd met een hypotheek waarvoor beiden hoofdelijk aansprakelijk zijn. Toen hun relatie in elk geval in augustus 2022 was geëindigd, bleef de man in het huis wonen. De vrouw wilde het huis verkopen, de man wilde het juist overnemen.
In de procedure over de verdeling vorderde de vrouw dat het huis aan een derde wordt verkocht en dat de man daaraan meewerkt. De man vroeg in reconventie om toedeling van het huis aan hem, onder overname van de hypotheekschuld en met ontslag van de vrouw uit haar hoofdelijke aansprakelijkheid. Ook wilde hij dat het bedrag dat hij aan de vrouw moet betalen voor de overbedeling, wordt verminderd met wat hij bij de aankoop méér had betaald dan zijn helft. De rechtbank Gelderland wees het huis aan de man toe en bepaalde dat beiden de helft van de overwaarde krijgen, zonder verrekening.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde anders. Het hof vond dat de man door zijn extra betaling een vordering van € 50.809,35 op de vrouw had gekregen. Die vordering was volgens het hof wel verjaard, omdat de man pas op 22 augustus 2022 om betaling vroeg, meer dan vijf jaar na de levering van het huis. Toch mocht de man van het hof dat bedrag verrekenen met wat hij de vrouw moet betalen voor haar helft van de overwaarde, als hij het huis zou overnemen. Het hof baseerde dat op artikel 6:131 lid 1 BW, dat bepaalt dat de bevoegdheid tot verrekening niet eindigt door verjaring.
De vrouw ging in cassatie. Zij klaagde dat het hof die bepaling verkeerd had uitgelegd. De Hoge Raad geeft haar gelijk. Artikel 6:131 lid 1 BW laat een bestaande verrekeningsbevoegdheid voortbestaan nadat een vordering verjaart. Maar de bepaling geeft geen recht om een vordering die al is verjaard te verrekenen met een schuld die pas daarna is ontstaan. Dan geldt gewoon het vereiste uit artikel 6:127 lid 2 BW: wie wil verrekenen, moet zijn eigen vordering kunnen afdwingen. In deze zaak was de vordering van de man verjaard vóórdat de vrouw een vordering op hem kreeg wegens overbedeling. De man kon dus niet meer verrekenen, en het oordeel van het hof was onjuist.
De man had onder voorwaarde ook zelf incidenteel cassatieberoep ingesteld, tegen het oordeel dat zijn vordering was verjaard. Omdat het hoofdberoep slaagt, is aan die voorwaarde voldaan en beoordeelt de Hoge Raad dit beroep alsnog. Het beroep is niet geslaagd. De man had in de feitelijke instanties niet aangevoerd dat zijn vordering pas bij het einde van de relatie opeisbaar werd, en evenmin dat het een vordering na onbepaalde tijd was. Hij was er zelf van uitgegaan dat de vordering in februari 2017 opeisbaar was. Zijn verweer was dat het beroep op verjaring onaanvaardbaar was, omdat de termijn maar een paar maanden was overschreden. Het hof wees dat argument af, en volgens de Hoge Raad is dat oordeel niet onjuist of onbegrijpelijk. Verjaring is dwingend recht, en de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid moet daar zeer terughoudend op worden toegepast. De overige klachten verwerpt de Hoge Raad zonder nadere motivering.
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof van 20 mei 2025 en verwijst de zaak naar het gerechtshof 's-Hertogenbosch, dat de verdeling opnieuw moet beoordelen. Het incidentele beroep van de man wordt verworpen. De proceskosten in cassatie worden gecompenseerd: iedere partij draagt de eigen kosten.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht