Rechter verbiedt gebruik van merk PANARA maar wijst auteursrechtclaim over schoenen af Een schoenenzaak in Den Haag mag de naam PANARA niet langer gebruiken, maar de eigenaar van dat merk krijgt zijn auteursrechtelijke vorderingen niet toegewezen. Dat heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag op 3 juli 2026 beslist in een kort geding over schoenen en merkgebruik.
De zaak draait om een al jaren bestaande samenwerking tussen een Nederlandse schoenengroothandel en een Haagse schoenenzaak die al sinds 2010 onder de naam Panara Den Haag opereert. Op basis van een overeenkomst mocht de winkel de naam PANARA uitsluitend voeren als ze alleen schoenen van dat merk verkocht. In november 2023 zegde de groothandel de samenwerking op, waarbij een opzegtermijn van twee seizoenen in acht werd genomen.
Na het einde van de overeenkomst per juli 2024 bleef de Haagse winkel de naam PANARA voeren, zowel op de gevel als via de domeinnaam panaradenhaag.nl. Bovendien begon de winkel schoenen te verkopen onder de naam Borgesa, geproduceerd door het Italiaanse bedrijf Commerbas, hetzelfde bedrijf dat eerder de PANARA schoenen maakte. De groothandel stelde dat dit zowel merkinbreuk als auteursrechtinbreuk opleverde en stapte naar de rechter.
De voorzieningenrechter oordeelt dat de opzegging van de overeenkomst rechtsgeldig was, ook al was die mondeling gedaan terwijl de overeenkomst schriftelijke opzegging vereiste. Doorslaggevend is dat de winkel wist dat de samenwerking eindigde: er werden geen nieuwe bestellingen meer geplaatst en de winkel zette in op verkoop onder een eigen naam. Dat de opzegtermijn mogelijk te kort was wegens de langdurige afhankelijkheid van het merk, slaagt niet. Meer dan twee jaar na de opzegging had de winkel de naamswijziging allang kunnen doorvoeren, zo stelt de rechter.
Het auteursrechtelijke deel van de zaak loopt heel anders af. De groothandel betoogde dat de Borgesa schoenen identiek zijn aan de PANARA modellen en daarmee inbreuk maken op zijn auteursrechten. De rechter wijst dit af omdat de groothandel onvoldoende heeft onderbouwd welke specifieke modellen auteursrechtelijk beschermd zijn, welke creatieve keuzes daarin zichtbaar zijn en hoe die keuzes de persoonlijkheid van de maker weerspiegelen. Alleen algemeenheden als 'strakke vormgeving', 'beste leer' en 'tijdloos' zijn aangevoerd, zonder dat per model is uitgewerkt waaruit de beschermde kenmerken bestaan. Daarmee is niet aannemelijk dat de schoencollectie bestaat uit auteursrechtelijk beschermde werken.
Commerbas, de Italiaanse producent die zich aan de zijde van de Haagse winkel wilde voegen én een eigen vordering wilde instellen, mocht als partij deelnemen aan de procedure, maar alleen als gevoegde partij. De tussenkomst met een zelfstandige vordering werd afgewezen omdat dat het karakter van het kort geding te veel zou belasten.
De voorzieningenrechter beveelt de Haagse winkel om binnen vier weken na betekening van het vonnis ieder gebruik van het PANARA merk in de Benelux te staken. Als prikkel legt de rechter een dwangsom op van € 5.000 per dag, met een maximum van € 50.000. Omdat partijen over en weer deels gelijk en deels ongelijk kregen, worden de proceskosten gecompenseerd en draagt elke partij zijn eigen kosten.
Rechtbank Den Haag · 3 juli 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Rechtbank wijst beroep op parodie-exceptie af: carnavalsnummer De Kapotte Kachels mag niet op Spotify De carnavalsband De Kapotte Kachels, officieel de Osse vennootschap Major Fifth B.V., maakte het nummer 'Dikke Pens (Clap Your Pens)' op de melodie van de ABBA-hit 'Take A Chance On Me'. Ze zetten het nummer op Spotify en andere streamingdiensten, maar Universal Music Publishing liet het offline halen namens ABBA. De Kapotte Kachels stapten naar de rechtbank en eisten verklaringen dat hun nummer een toegestane parodie is in de zin van de Auteurswet.
In het Nederlandse auteursrecht bestaat een zogeheten parodie-exceptie: wie een bestaand werk parodieert, maakt onder bepaalde voorwaarden geen inbreuk op het auteursrecht. Die exceptie is gebaseerd op Europese regelgeving en uitgelegd door het Europese Hof van Justitie in het Deckmyn-arrest uit 2014. Een parodie moet aan twee basisvereisten voldoen: ze roept het originele werk op maar vertoont er duidelijke verschillen van, en ze vormt een uiting van humor of spot. Beide partijen waren het erover eens dat 'Dikke Pens' aan die basisvereisten voldoet.
De cruciale vraag was dan ook of de belangen van ABBA zwaarder wegen dan die van De Kapotte Kachels, want de parodie-exceptie vereist een afweging tussen de rechten van de auteursrechthebbende en de vrijheid van meningsuiting van de parodiëmaker. De rechtbank beoordeelde daarvoor de concrete omstandigheden van het geval.
De rechtbank stelde vast dat de herkenbare melodie van 'Take A Chance On Me' gedurende het héle carnavalsnummer te horen is en direct herkenbaar blijft voor een groot publiek. Dat het nummer al ruim een miljoen streams behaalde voordat het offline ging, illustreert dat het bereik groot is. De Kapotte Kachels wilden het nummer ook commercieel exploiteren: via streamingplatforms inkomsten genereren en bekendheid opbouwen voor betaalde optredens. Dat commerciële oogmerk woog de rechtbank zwaar mee.
Een ander belangrijk punt was de tijdloosheid van de beschikbaarstelling. Een kalender met een parodie verdwijnt na een seizoen uit het zicht; een streamingtrack blijft wereldwijd en in principe voor altijd online. Die voortdurende beschikbaarheid leidt ertoe dat het publiek 'Take A Chance On Me' blijvend associeert met een liedje over diklijvigheid, terwijl ABBA's origineel over een liefdesthema gaat. Het nummer verwijst bovendien expliciet naar ABBA in de tekst. De rechtbank oordeelde dat ABBA er een gerechtvaardigd belang bij heeft om die langdurige koppeling te vermijden.
De Kapotte Kachels voerden aan dat het carnavalsnummer geen discriminerende of anderszins ontoelaatbare uitingen bevat, en dat carnaval als cultureel verschijnsel ruimte biedt voor dergelijke bewerkingen. Ook wezen ze op de vrijheid van meningsuiting en op een mogelijk 'chilling effect': als parodieën in carnavalsmuziek systematisch worden verboden, zouden makers terughoudender worden. De rechtbank vond die argumenten niet overtuigend. De vrijheid van meningsuiting wordt niet volledig ingeperkt: Universal heeft uitdrukkelijk toegezegd dat De Kapotte Kachels het nummer gewoon live mogen uitvoeren, ook op televisie, en dat opnames van live-optredens op YouTube mogen. Alleen de commerciële exploitatie via streamingdiensten, radio en fysieke verkoop is niet toegestaan. Van een algemeen verbod op carnavalsparodieën is geen sprake, aldus de rechtbank.
De rechtbank wees alle vorderingen van De Kapotte Kachels af. Omdat het een zaak is over de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten, paste de rechtbank de volledige proceskostenveroordeling toe op grond van artikel 1019h van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Universal vorderde € 22.124 aan advocaatkosten, maar de rechtbank begrenste dat bedrag op het indicatietarief voor een normale bodemzaak van € 21.000. Met griffierecht en nakosten erbij moet De Kapotte Kachels in totaal € 21.903 aan proceskosten aan Universal betalen.
Rechtbank Midden-Nederland · 29 juli 2026
Civiel Recht Hoge Raad verwerpt HP-cassatie in inktpatronen-zaak HP, de bekende computerfabrikant, probeerde via de rechter op te treden tegen een reeks bedrijven die goedkopere inktpatronen verkopen onder de merknaam 123inkt. De zaak sleept al jaren en passeerde eerder de rechtbank Den Haag en het gerechtshof Den Haag. HP stapte naar de Hoge Raad nadat het hof in april 2025 uitspraak deed, maar de hoogste rechter van Nederland geeft HP nu geen gelijk.
De groep verwerende bedrijven — waaronder het Nederlandse Digital Revolution B.V. en zusterbedrijven in België, Spanje, Ierland, Zweden en Polen — verkoopt inktpatronen die concurreren met de originele HP-cartridges. HP voerde vermoedelijk merken- of intellectuele eigendomsrechtelijke bezwaren aan tegen deze verkoop, maar de exacte inhoud van het geschil leidde in cassatie niet tot een heroverweging.
De Hoge Raad verwerpt zowel het principale cassatieberoep van HP als het incidentele cassatieberoep van de 123inkt-bedrijven. De hoogste rechter past artikel 81 lid 1 van de Wet op de rechterlijke organisatie toe: de klachten kunnen niet leiden tot vernietiging van het arrest van het hof, en het is niet nodig om vragen te beantwoorden die van belang zijn voor de rechtseenheid of rechtsontwikkeling. Kort gezegd: de Hoge Raad vindt de zaak juridisch niet interessant genoeg om uitgebreid te motiveren.
In intellectuele eigendomszaken geldt een bijzonder kostenstelsel: de verliezende partij betaalt de werkelijke proceskosten van de winnende partij, niet slechts een forfaitair bedrag. Partijen hadden al afgesproken dat de kosten zouden worden berekend op basis van het zogenoemde indicatietarief voor IE-zaken bij de Hoge Raad. HP wordt veroordeeld tot betaling van €30.000 aan proceskosten aan de zijde van de 123inkt-bedrijven. Omgekeerd moet de 123inkt-groep €2.200 aan HP betalen wegens het verworpen incidentele beroep.
De uitspraak van het gerechtshof Den Haag blijft daarmee in stand. HP krijgt dus geen winst in cassatie en draait op voor de volledige proceskosten van de tegenpartij.
Hoge Raad · 10 juli 2026
Civiel Recht Rechtbank gelast getuigenverhoor in merkinbreukzaak tandartsinstrumenten Een Amerikaans tandheelkundig concern en twee van zijn dochterondernemingen hebben bij de rechtbank Den Haag geprobeerd meer duidelijkheid te krijgen over de rol van een Rotterdamse groothandel bij de handel in vermoedelijk nagemaakte tandheelkundige instrumenten. Het gaat om roterende endodontische vijltjes, gebruikt bij wortelkanaalbehandelingen, die onder de merken ProTaper NEXT, WaveONE en RECIPROC op de markt worden gebracht.
De groothandel is al sinds 2008 een erkende distributeur van het concern in de Benelux en mag de producten volgens de distributieovereenkomst alleen inkopen bij het concern zelf of een door hen goedgekeurde verkoper. In 2021 kocht de groothandel toch een partij vijltjes met dezelfde merktekens in bij een tussenpersoon op Curaçao, via een Nederlandse tussenschakel die de producten doorverkocht. Uit e-mails tussen de betrokkenen bleek dat er specifiek op werd gelet dat facturen en betalingen binnen Europa zouden lopen, iets wat volgens het concern erop wijst dat de groothandel wist dat het om parallelimport van buiten de Europese Unie ging. Klanten van de groothandel klaagden vervolgens over de kwaliteit van de vijltjes. De groothandel meldde dit bij het concern, haalde ongebruikte producten bij klanten terug en verstrekte destijds documentatie over de kwestie. Het concern liet in 2022 weten voorlopig geen verdere stappen te zullen ondernemen, mits de groothandel zich voortaan aan de distributieovereenkomst zou houden. De groothandel reageerde niet op die voorwaarde, en partijen sloten na 2022 zelfs nieuwe overeenkomsten met elkaar.
Begin 2026 diende het concern alsnog een verzoek in bij de rechtbank om een voorlopig getuigenverhoor en om inzage in allerlei documenten van de groothandel, zoals correspondentie met leveranciers en afnemers, inkoop en verkoopadministratie en stukken over een eerdere schikking tussen de betrokken bedrijven. Doel was om meer zicht te krijgen op de rol van de groothandel bij de vermeende merkinbreuk, met het oog op een mogelijke bodemprocedure waarin winstafdracht wordt gevorderd.
De groothandel verzette zich tegen het verzoek. Volgens haar was de kwestie na 2022 afgedaan, was het verzoek eigenlijk bedoeld om aan interne compliance eisen van het concern te voldoen in plaats van voor een echte rechtszaak, was een eventuele bodemprocedure over winstafdracht kansloos omdat de groothandel te goeder trouw had gehandeld, en had het concern bovendien niet alle relevante feiten eerlijk aan de rechtbank voorgelegd. De rechtbank verwierp al deze verweren. Dat het concern niet had gereageerd op de mededelingen van de groothandel in 2022 betekende niet dat het zijn recht op verdere juridische stappen had verspeeld, zeker niet omdat de groothandel niet aan de gestelde voorwaarde had voldaan. Een intern compliance traject van het concern sluit niet uit dat het verzoek ook gericht is op een mogelijke procedure. En dat de groothandel te goeder trouw zou hebben gehandeld, stond volgens de rechtbank allerminst vast, gelet op wat bekend is over de gang van zaken in 2021.
De rechtbank kende het verzoek om een getuigenverhoor toe: twee betrokken medewerkers van de groothandel moeten onder ede worden gehoord. Het verzoek om inzage in documenten wees de rechtbank grotendeels af, omdat onvoldoende was onderbouwd dat de groothandel nog over andere relevante stukken beschikt dan zij al eerder aan het concern had verstrekt. Alleen voor documenten over een eerdere schikking tussen de groothandel en twee andere betrokken bedrijven moest de groothandel alsnog inzage geven, op straffe van een dwangsom van € 500 per dag met een maximum van € 25.000. Omdat beide partijen zo deels in het gelijk en deels in het ongelijk werden gesteld, compenseerde de rechtbank de proceskosten: iedere partij draagt de eigen kosten.
Rechtbank Den Haag · 28 juli 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Rechter wijst auteursrechtclaim tegen Loewe af: Whisker-tas niet gekopieerd van Ida Een Nederlands tassenmerk dat leren handtassen ontwerpt en verkoopt, stapte naar de rechter omdat het Spaanse luxemerk Loewe zou hebben gekopieerd. De ontwerpster stelde dat de 'Whisker', die Loewe in maart 2026 presenteerde, een inbreuk was op haar tas 'Ida'. Die tas hoort sinds de herfstcollectie van 2025 tot de succesvolste ontwerpen van haar merk. De Ida werd in januari 2025 in Parijs getoond aan zo'n 400 inkopers van grote warenhuizen en in februari 2025 tijdens de New York Fashion Week. Het eerste exemplaar ging op 4 juli 2025 over de toonbank.
De ontwerpster schreef Loewe op 9 maart 2026 aan en vroeg om overleg. Loewe wees het verwijt af. De gesprekken die volgden leidden niet tot een oplossing. Rond 27 augustus 2026 bracht Loewe de Whisker wereldwijd op de markt, ook in Nederland: online en in de eigen winkels. De ontwerpster vroeg de voorzieningenrechter in kort geding om Loewe te verbieden de tas in Nederland te verkopen, om informatie over productie en verkoop te geven en om dat alles met dwangsommen te versterken.
Loewe voerde verweer en begon zelf een tegenzaak. Volgens Loewe heeft zij het ontwerp zelfstandig ontwikkeld en was zij niet eens bekend met de Ida. Ze stelde dat de ontwerpster juist haar rits-strook had overgenomen, de overhangende strook langs de bovenzijde van de tas, uit eerdere Loewe-modellen. De rechter liet dat laatste standpunt toe, ook al kwam het pas laat in de procedure. Het was een kleine wijziging waardoor de ontwerpster niet in haar verdediging werd geschaad.
Eerst bekeek de rechter of Nederland bevoegd is. Dat is zo, ook ten aanzien van het Spaanse moederbedrijf, omdat de Nederlandse dochter Loewe Holanda B.V. in Amsterdam is gevestigd en de vorderingen nauw samenhangen. Ook de spoed was er volgens de rechter: de vermeende inbreuk duurde dagelijks voort.
Over de Ida was de rechter positief. De combinatie van tien ontwerpkeuzes, zoals de lage taille, de buisvormige randen, de overhangende 'hondenoren' en de vijgvormige zijkant, weerspiegelt de persoonlijkheid van de maker en is daarom auteursrechtelijk beschermd. Loewe had alleen tassen genoemd waarin losse elementen voorkwamen, nooit de combinatie. De rechter vond het bovendien niet erg aannemelijk dat Loewe de Ida niet kende, gezien de publiciteit en de vertoning in de modewereld terwijl de Whisker nog in ontwerp was.
Toch was er volgens de rechter geen inbreuk. Een aantal kenmerken van de Ida keert terug in de Whisker, maar niet op dezelfde manier. De Whisker heeft geen verstevigde rand langs de voetjes, een duidelijker achthoekige onderkant en een geprononceerdere taille. De neerwaartse welving zit alleen aan de voorkant, de achterzijde is recht. Vanaf de zijkant heeft de tas geen vijgvorm, omdat hij naar voren kantelt voor een 'collapsed look'. Waar Loewe dezelfde elementen gebruikte, gaf zij die een eigen creatieve uitwerking, waardoor de Whisker een eigen oorspronkelijk karakter heeft. Of Loewe de Ida als voorbeeld nam, liet de rechter daarom in het midden.
Ook de tegenvordering van Loewe sneuvelde. De rits-strook van de Ida verschilt van die van de Madrid en de Strip Shoulder Bag: bij die tassen hangt de strook maar aan één kant of asymmetrisch over, bij de Ida hangt hij in een andere boog en met afgeronde uiteinden. Het verbod om te zeggen dat Loewe heeft gekopieerd was ook niet nodig, omdat de ontwerpster dat buiten de rechtszaak niet had gedaan.
De voorzieningenrechter weigerde alle gevraagde voorzieningen in conventie en reconventie. De ontwerpster en haar bedrijf moeten hoofdelijk € 2.101 aan proceskosten aan Loewe betalen, plus € 98 aan nakosten en wettelijke rente. De proceskosten in de tegenzaak werden op nihil begroot.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht