Wrakingskamer wijst wraking van strafrechter af na beperkte pleittijd voor verdachte Tijdens een strafzaak op 14 oktober 2026 in Den Haag kreeg een verdachte in zijn pleidooi minder tijd dan de rechter had afgesproken. De rechter had voorafgaand aan de zitting bij de raadsman en de officier van justitie nagevraagd hoeveel tijd zij nodig dachten te hebben. Daags voor de zitting liet hij weten dat een pleidooi van 180 minuten nog net zou passen en dat langer niet zou worden toegestaan. De raadsman had zelf om een hele zittingsdag gevraagd, wat in de planning van strafzaken neerkomt op zes zittingsuren.
Op de zitting gaf de rechter de raadsman na een uur en na twee uur een seintje. Bij het tweede seintje eiste de raadsman dat de rechter hem de garantie gaf dat hij zijn pleidooi mocht afmaken, anders moest de rechter een andere beslissing nemen. De rechter weigerde die toezegging. Daarop wraakte de raadsman de rechter. Wraking is het verzoek om een rechter uit een zaak te halen omdat hij niet onpartijdig zou zijn.
De verdachte voerde aan dat alleen zijn spreektijd werd beknot en die van het Openbaar Ministerie niet. Het OM had ook een te korte zittingsduur bepaald, terwijl in de zaak van een medeverdachte wel twee dagen waren uitgetrokken. Volgens de verdachte moesten de voor hem belangrijkste verweren nog komen, zoals die over de bewijsbaarheid, zijn rol, de strafmaat en de ontnemingsvordering. De motivering van de rechter dat hij nog andere dingen te doen had, had volgens hem niets met een goede procesorde te maken. Het ging volgens de verdediging om niet meer dan 20 minuten overschrijding.
De wrakingskamer van de rechtbank Den Haag ging daar niet in mee. Een rechter wordt vermoed onpartijdig te zijn, en alleen bijzondere omstandigheden die zwaarwegend wijzen op (de schijn van) partijdigheid kunnen dat vermoeden doorbreken. De kamer stelde eerst vast dat de rechter de zittingsduur niet in overleg met de officier van justitie had beperkt tot zes uur: de raadsman had zelf om een hele dag gevraagd. Dat de rechter weigerde onvoorwaardelijk toe te zeggen dat het pleidooi hoe dan ook zou mogen worden afgemaakt, wijst volgens de kamer niet op vooringenomenheid. Daaruit volgt ook niet dat de rechter geen extra tijd zou hebben gegeven als het pleidooi na 180 minuten bijna klaar was. De rechter schreef in zijn reactie dat een kleine uitloop geen probleem zou zijn geweest, waarmee ook het verwijt over de vijf minuten uitloop voor de officier van justitie niet opging.
De wrakingskamer wees er verder op dat het de verantwoordelijkheid van de raadsman is zijn pleidooi in de beschikbare tijd te passen. Wie belangrijke onderdelen pas aan het einde van het betoog bewaart, neemt dat risico zelf. Het is de taak van de rechter om regie te voeren, de procesorde te bewaken en te zorgen voor hoor en wederhoor, en daarbij heeft hij veel vrijheid. De kamer zag in die regie geen aanknopingspunt voor de objectieve schijn van partijdigheid.
De kamer wees het wrakingsverzoek af. De hoofdzaak wordt voortgezet in de stand waarin die zich bevond toen het verzoek werd ingediend, en tegen deze beslissing staat geen rechtsmiddel open.
Rechtbank Den Haag · 9 november 2026
Strafrecht Hof legt na terugwijzing ontnemingsbetaling van € 796.435 op in Utrechtse drugs- en witwaszaak Een man uit de regio Utrecht werd veroordeeld voor handel in hennep, witwassen en valsheid in geschrift: hij kocht panden in Amersfoort met valse werkgeversverklaringen en huurovereenkomsten en wisselde in vier jaar tijd twaalf keer ongeveer € 25.000 aan briefjes van € 50 om voor biljetten van € 500. Het openbaar ministerie wilde daarvan het wederrechtelijk verkregen voordeel ontnemen. Over die ontnemingszaak heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden nu opnieuw geoordeeld.
Het hof deed dat in hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Utrecht van 1 februari 2012, nadat de Hoge Raad op 18 december 2018 het eerdere arrest van het hof van 1 februari 2017 had vernietigd en de zaak had teruggewezen. De rechtbank had destijds een betalingsverplichting van € 1.093.565,47 opgelegd. Het hof vernietigt dat vonnis omdat het tot een andere schatting van het voordeel komt.
De verdediging vond eerst dat het openbaar ministerie helemaal niet-ontvankelijk moest worden verklaard. De zaak duurde zo lang dat de man getuigen niet meer kon ondervragen: een bankmedewerker die zich niets meer kon herinneren, twee getuigen die zijn overleden en een getuige in Malta. Het hof verwerpt dat verweer. Alleen bij de bankmedewerker is de verdediging mogelijk tekortgedaan, maar het hof laat diens verklaring buiten beschouwing, waardoor de inbreuk niet zo ernstig is dat de procedure als geheel oneerlijk was. De overleden getuigen konden volgens het hof niets toevoegen, omdat de huurinkomsten uit de panden sowieso voortkomen uit valsheid in geschrift. Voor de getuige in Malta is een videoverhoor gehouden en de raadsman benutte de kans om schriftelijk vragen in te sturen niet.
Voor de berekening gebruikt het hof de kasopstelling van de politie, maar met aanpassingen. Het gaat uit van twaalf geldwisselingen voor in totaal € 300.000 in plaats van de € 637.500 die de politie en het openbaar ministerie aannamen, en trekt daar verbouwingen en luxegoederen van af om dubbeltellingen te voorkomen. Geldbedragen waarvoor de man in de strafzaak is vrijgesproken van witwassen telt het hof niet mee. De contante huurinkomsten uit de panden gelden niet als legaal inkomen. Dat levert € 633.942,50 aan voordeel op. Daar komt € 172.492,80 bij aan rente over in beslag genomen geld en over de overwaarde van de verkochte panden, tot een totaal van € 806.435,30.
Een beroep op beperkte draagkracht wijst het hof af: het is niet zeer waarschijnlijk dat de man in de toekomst geen draagkracht heeft. Wel krijgt hij korting voor de overschreden redelijke termijn. De overschrijding tot en met 1 februari 2017 was al verrekend in de strafzaak, maar daarna duurde het nog negen jaar en negen maanden voordat het hoger beroep in de ontnemingszaak klaar was. Daarvoor haalt het hof € 10.000 van het bedrag af.
Het hof schat het wederrechtelijk verkregen voordeel op € 806.435,30 en legt de man een betalingsverplichting op van € 796.435,30 aan de Staat. De gijzeling die ten hoogste kan worden gevorderd, bepaalt het hof op 1.080 dagen.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 9 november 2026
Strafrecht Rechter laat Eagle LNG zustervennootschap AMS IP oproepen in reconventie in geschil over Bahama's-systemen In het geschil tussen het Groningse AMS (Automooring Solutions) en het Amerikaanse Eagle LNG over afgeleverde afmeersystemen in de Bahama's mag Eagle LNG een tweede vennootschap uit de AMS-groep, AMS IP, in de procedure betrekken. Dat heeft de rechtbank Rotterdam beslist in een tussenvonnis in een incident, een zijprocedure binnen de hoofdzaak.
De zaak draait om een vaststellingsovereenkomst die partijen in januari 2024 sloten. AMS vordert in de hoofdzaak dat Eagle LNG de laatste tranche van € 276.750,00 laat vrijgeven uit een escrow, een rekening waarop een derde geld bewaart tot aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Daarnaast eist AMS wettelijke handelsrente en € 3.158,75 aan buitengerechtelijke incassokosten. Volgens AMS is de installatie in de Bahama's afgerond en zijn de systemen op 18 mei 2024 in gebruik genomen. Eagle LNG betwist dat en stelt dat de systemen ondeugdelijk zijn en dat de commissioning, het in bedrijf stellen van de installatie, niet is voltooid. Zelf eist Eagle LNG in reconventie een schadevergoeding van USD 29.461.179,44.
In het incident wilde Eagle LNG AMS IP als extra partij in de reconventie betrekken, op grond van artikel 118 Rv. AMS IP is een zustervennootschap van AMS en houdt de intellectuele eigendomsrechten. Ook zij is partij bij de vaststellingsovereenkomst. Eagle LNG stelt dat AMS IP haar verplichtingen niet nakomt, onder meer het beschikbaar stellen van software en IE-rechten, en dat levering van werkende systemen daarvan afhangt.
AMS verzette zich daartegen. Zij wees erop dat het arrest van de Hoge Raad van 20 maart 2020, waarop Eagle LNG zich beroept, speelde in een zaak over de vennoten van een vennootschap onder firma en volgens haar niet verder reikt. De rechtbank ziet geen reden om de rechtsregel uit dat arrest zo eng uit te leggen. In literatuur en lagere rechtspraak bestaat volgens de rechtbank geen eensgezindheid, en recente uitspraken geven artikel 118 Rv juist een ruimere strekking. Doorslaggevend vindt de rechtbank dat een beperkte toepassing niet past bij een doelmatige procesvoering.
Vervolgens toetst de rechtbank of de vorderingen samenhangen en of de proceseconomie met behandeling in één procedure is gediend. Beide vragen beantwoordt zij bevestigend. In conventie en in reconventie, ook tegen AMS IP, gaat het om de vraag of de vaststellingsovereenkomst is nagekomen. Dat daarbij andere verplichtingen spelen, verandert dat niet. Het alternatief is een aparte procedure tegen AMS IP met een verzoek tot voeging, en dat kost tijd en geld. De vertraging door de oproeping is volgens de rechtbank betrekkelijk klein. Het argument van AMS dat AMS IP alleen is opgericht om IE-rechten te houden en niet bij het werk betrokken was, hoort bij de beoordeling van de hoofdzaak en kan in het incident niet worden beantwoord.
De rechtbank stelt Eagle LNG daarom in de gelegenheid om AMS IP op te roepen tegen 9 december 2026 en verwijst de zaak naar de rol van die datum. De proceskosten in het incident worden gecompenseerd, zodat iedere partij de eigen kosten draagt. De hoofdzaak gaat verder met een conclusie van antwoord in reconventie van AMS en AMS IP, waarna op 9 februari 2027 een mondelinge behandeling volgt.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Hof bekrachtigt afwijzing schadeclaim tegen Staat over coronatoegangsbewijs Van 25 september 2021 tot 25 februari 2022 konden Nederlanders bij horeca, culturele locaties en evenementen alleen naar binnen met een coronatoegangsbewijs. Zo'n bewijs kreeg je met een vaccinatiebewijs, een herstelbewijs of een negatieve testuitslag. Drie mensen vonden dat de Staat daarmee hun grondrechten schond en vorderden schadevergoeding. Een van hen had danslessen gevolgd, een tweede exploiteerde twee horecazaken in Amersfoort en Soest en een derde ging naar de tennisvereniging en ondernam sociale activiteiten.
De eerste eiseres had zich ingeschreven voor een dansopleiding, maar kreeg geen toegang tot de dansschool en stelt betaald te hebben voor lessen die zij niet kon volgen. De horecaondernemer stelt omzet te zijn misgelopen en sloot zijn zaken vanaf 6 november 2021 helemaal, omdat hij zijn gasten niet wilde controleren. Daarna beperkte hij zich tot het bezorgen van maaltijden. De derde eiseres liet zich meerdere keren testen en wil reiskosten en reistijd vergoed krijgen. Zij stelt ook dat zij de tenniskantine niet in mocht, terwijl haar tennisvrienden dat wel mochten. Alle drie noemen zij daarnaast immateriële schade, zoals stress, ruzie met hun omgeving en verlies van levensvreugde. Geen van hen heeft zich laten vaccineren.
De rechtbank Den Haag wees hun vorderingen af. Het gerechtshof Den Haag kijkt in hoger beroep naar veertien grieven en wijst ze allemaal af. Een deel van het betoog gaat over de vaccins zelf: zouden die niet werken tegen besmetting en schadelijk zijn? Het hof zegt dat de appellanten zich niet hebben laten vaccineren, dat vaccinatie nooit verplicht was en dat zij een bewijs ook met een negatieve test konden krijgen. Zij hebben daarom geen belang bij hun klachten over de vaccins. Daarnaast bepaalde het Europese geneesmiddelenagentschap dat de vaccins onder voorwaarden op de markt mochten, en dat oordeel is voor het hof het uitgangspunt.
Ook het beroep op de Grondwet slaagt niet. De appellanten vinden dat de wet te veel aan de ministers heeft overgelaten, maar het hof mag een wet in formele zin niet aan de Grondwet toetsen (artikel 120 Grondwet). Het hof volgt verder de rechtbank dat de Staat mocht afgaan op de adviezen van het Outbreak Management Team. Dat orgaan wees op het risico van een opleving van het virus en op druk op de zorg als de afstandsregel van anderhalve meter zou vervallen. Het coronatoegangsbewijs was het alternatief. De Nederlandse Zorgautoriteit rekende per september 2021 met 180.000 tot 200.000 uitgestelde operaties. Dat de appellanten achteraf grafieken tonen waaruit zou blijken dat het bewijs weinig effect had, maakt de invoering niet onrechtmatig, want het gaat om de kennis van toen.
Over de grondrechten oordeelt het hof dat de rechtbank kon volstaan met een toets aan artikel 8 EVRM, omdat de andere genoemde bepalingen op dezelfde gronden tot hetzelfde resultaat leiden. Het Handvest van de Europese Unie is niet van toepassing, want de Staat voerde met het bewijs geen Europees recht uit. Het verwijt van discriminatie tussen gevaccineerden en niet-gevaccineerden gaat niet op, omdat er een test of herstelbewijs als alternatief was en er een uitzondering gold voor mensen die geen test konden ondergaan. Ook gold het bewijs maar kort en alleen voor niet-essentiële activiteiten. Dat de horecaondernemer zijn zaken sloot om geen gasten te hoeven controleren, komt volgens het hof voor zijn eigen rekening.
Het hof bekrachtigt daarom het vonnis van de rechtbank. De drie appellanten moeten hoofdelijk de proceskosten in hoger beroep betalen: € 987 aan griffierecht en nakosten en € 3.870 aan salaris van de advocaat van de Staat, vermeerderd met wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betalen.
Gerechtshof Den Haag · 10 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Voorzieningenrechter laat Herbalife distributeur schrappen om manipulatie van marketingplan Een Nederlandse distributeur van Herbalife-producten mag zijn membership niet terugkrijgen. De voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam oordeelt dat het voldoende aannemelijk is dat hij het beloningssysteem van Herbalife heeft gemanipuleerd. Hij vroeg in kort geding herstel van zijn membership en schadevergoeding voor gemiste inkomsten.
Herbalife verkoopt gewichtsbeheersing, sportvoeding en verzorgingsproducten uitsluitend via onafhankelijke distributeurs, 'Members' genoemd. Wie nieuwe Members aanbrengt, de 'upline', ontvangt royalty's over de bestellingen van zijn 'downline'. Die royalty's lopen op naarmate bestellingen lager in de keten worden geplaatst, omdat dan meer lagen erover verdienen. De man werd in 2020 Member via zijn schoonmoeder en bracht in 2024 twee eigen downlines aan. Naast zijn werk voor Herbalife heeft hij een bedrijf dat websites bouwt en beheert. Daarvoor deed hij technisch werk voor de webshops van beide downlines.
Herbalife begon in 2025 een onderzoek naar mogelijke manipulatie van het Sales & Marketingplan, een gedraging die de Gedragsregels uitdrukkelijk verbieden. Na gesprekken en analyse van besteldata, volumepatronen, verzendadressen en apparaatgegevens besloot Herbalife op 7 januari 2026 het membership te beëindigen per 7 juli 2026. De beoordelingscommissie handhaafde die beslissing op 20 mei 2026. Herbalife verweet de man onder meer dat hij de Google-advertentiecampagnes en websites van zijn upline en downlines beheerde. Daarmee kon hij sturen welke webshop, en dus welke Member, bestellingen binnenhaalde. Ook zouden bestellingen vanaf hetzelfde apparaat zijn geplaatst en soms binnen dezelfde minuut, en zouden de Members veel gemeenschappelijke verzendadressen hebben. De twee downlines konden bovendien nauwelijks vragen beantwoorden over het marketingplan en hun eigen positie.
De man betwistte elke overtreding en verklaarde de patronen uit minder eigen werkzaamheden en uit downlines die een eigen klantenkring opbouwden. De voorzieningenrechter vindt dat onvoldoende. Het volume dat eerst op zijn naam stond, schoof na de komst van de downlines naar hen toe, terwijl het totaal vrijwel gelijk bleef en hij meer compensatie ontving. Hij had zijn werkzaamheden voor de Google-advertenties en de websites inzichtelijk kunnen maken, maar deed dat niet. Herbalife heeft haar verwijt voorshands voldoende onderbouwd en de man heeft het niet kunnen ontzenuwen. Hij kreeg bovendien een opzegtermijn van zes maanden, had in januari 2024 een training over marketingplanmanipulatie gevolgd en kon op de onderzoeksbevindingen reageren. Daarom acht de rechter het hoogst onwaarschijnlijk dat de bodemrechter de opzegging onrechtmatig zal vinden.
Omdat herstel van het membership in kort geding alleen kan als aannemelijk is dat de bodemrechter de eiser volgt, wijst de rechter die vordering af. De schadevorderingen, bijna € 2.900 per maand aan gemiste royalty's over zijn downlines en ruim € 1.600 per maand aan eigen inkomsten, vallen daarmee ook weg. Er is niet aannemelijk gemaakt dat sprake is van voor vergoeding in aanmerking komende schade.
De voorzieningenrechter weigert alle gevraagde voorzieningen en veroordeelt de man in de proceskosten van Herbalife van € 4.449, te vermeerderen met € 98 aan nakosten en wettelijke rente als hij niet binnen veertien dagen na aanschrijving betaalt.
Rechtbank Amsterdam · 6 november 2026
Civiel Recht