Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:CBB:2026:254Bestuursrecht

Boetes van €900.000 voor tabaksverwarmers-proefmaand vernietigd — CBB:2026:254

bestuurlijke boete wegens vermeende overtreding tabaksreclameverbod

Eiser / verzoeker

twee vennootschappen van tabaksverwarmerfabrikant (appellanten)

VS

Verweerder / gedaagde

minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Het College vernietigt de uitspraak van de rechtbank en herroept beide boetebesluiten van elk € 450.000,-; de minister was niet bevoegd de boetes op te leggen omdat het reclameverbod niet is overtreden.

  • Proefmaand voor tabaksverwarmingsapparaat is 'koop op proef' in de zin van artikel 7:45 BW en vormt geen reclame voor tabaksproducten in de zin van de Tabaks- en rookwarenwet.
  • Het feit dat het apparaat uitsluitend werkt met tabakssticks maakt het aanbieden ervan via een legale verkoopvorm niet automatisch tot verboden tabaksreclame.
  • De vermelding 'de verpakking bevat geen tabakssticks' is noodzakelijke consumenteninformatie over de aanbieding, geen commerciële mededeling die tabak aanprijst.
  • De minister miste de bevoegdheid om boetes op te leggen, omdat het reclameverbod van artikel 5 lid 1 Trw niet was overtreden.
  • Beide boetes van € 450.000,- worden volledig herroepen; minister veroordeeld tot vergoeding van proceskosten en griffierechten.

Samenvatting

Een fabrikant van tabaksverwarmingsapparaten bood consumenten aan zijn apparaat een maand lang uit te proberen voor € 9,-. Wie het apparaat daarna wilde houden, betaalde de volle aanschafprijs van € 49,-. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zag dit als verboden reclame voor tabaksproducten, omdat het apparaat uitsluitend kan worden gebruikt met speciale tabakssticks. De minister van Volksgezondheid legde twee boetes op van elk € 450.000,- aan twee vennootschappen van de fabrikant — samen bijna een miljoen euro.

De minister redeneerde dat het verhittingsapparaat en de bijbehorende tabakssticks onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn: zonder de sticks werkt het apparaat niet. Een laagdrempelige proefmaand voor het apparaat zou daarom indirect ook de verkoop van tabak bevorderen. Bovendien werd op de website expliciet vermeld dat de tabakssticks 'niet inbegrepen' waren, wat volgens de minister juist bewijs was dat het merk bij het publiek bekendheid kreeg.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De rechtbank Rotterdam gaf de minister aanvankelijk gelijk op het punt van de overtreding, maar verlaagde wel de hoogte van de boetes. Beide partijen gingen vervolgens in hoger beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. De fabrikant bleef volhouden dat een proefmaand simpelweg een wettelijk erkende variant van een koopovereenkomst is — 'koop op proef' — en dat het aanbieden van een legaal product langs een legale weg nooit automatisch reclame voor tabak kan opleveren.

Het College stelt de fabrikant volledig in het gelijk. Op het moment van de inspecties (mei 2020 en december 2020) was de online verkoop van het apparaat gewoon toegestaan en viel het apparaat niet onder de definitie van tabaksproduct in de Tabaks- en rookwarenwet. Een beschrijving van de voorwaarden van een proefmaand — teksten als 'Probeer vandaag, beslis later' en 'Start je proefmaand nu' — gaat niet verder dan het informeren van de consument over een legale aankoopmogelijkheid. Dat koop op proef drempelverlagend werkt, maakt dat niet anders: de wetgever had er destijds bewust niet voor gekozen deze verkoopvorm te verbieden. Ook de vermelding dat de tabakssticks 'niet inbegrepen' zijn, is volgens het College niet meer dan noodzakelijke productinformatie om de consument duidelijkheid te geven over wat hij precies koopt — geen aanprijzing van tabak.

Het College vernietigt de uitspraak van de rechtbank, verklaart de beroepen gegrond en herroept beide boetebesluiten volledig. De minister had niet de bevoegdheid de boetes op te leggen, omdat het reclameverbod simpelweg niet is overtreden. De minister moet daarnaast de proceskosten vergoeden: aan elk van de twee vennootschappen € 4.866,- voor de kosten in bezwaar, beroep en hoger beroep, plus de betaalde griffierechten van elk € 924,-.

Betrokken advocaten

mr. R.J. de Heer

appellant

BarentsKrans Coöperatief U.A., AMSTERDAM

41 uitspraken
mr. A. Mahmoud

appellant

Loyens & Loeff N.V., AMSTERDAM

21 uitspraken
mr. L.J.G. Knorringa

appellant

Loyens & Loeff N.V., AMSTERDAM

9 uitspraken

mr. D.W. Gerritsen

verweerder

mr. I. Renkema-Brink

verweerder

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Bestuursrecht

Zaaknummer

24/246 en 24/248

Procedure

Hoger beroep

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechters

  • dhr. mr. J.L. Verbeek
  • dhr. mr. R.W.L. Koopmans
  • dhr. mr. H.S.J. Albers
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

CBB:2026:532
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:529
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:531
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBb wijst subsidie voor veenvernatting af: boerderij haalt melkveenorm niet

Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.

College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:530
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht