Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:CBB:2026:353Bestuursrecht

College bevestigt mestboete en wijst beroepen melkveehouderij af — CBB:2026:353

hoger beroep mestboete, intrekking derogatievergunning en subsidiekorting

Eiser / verzoeker

melkveehouderij (vennootschap, appellant)

VS

Verweerder / gedaagde

minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur

Hoger beroep tegen de mestboete van € 35.063,07 wordt verworpen en de beroepen tegen intrekking van de derogatievergunning en de subsidiekorting van 3% worden ongegrond verklaard; wel krijgt het bedrijf € 2.000 schadevergoeding wegens een te trage procedure.

  • College verwerpt ook een derde, achteraf opgestelde BEX-berekening en bevestigt dat de minister mocht uitgaan van de wettelijke forfaitaire productienormen
  • Hoger beroep tegen de mestboete van € 35.063,07 wordt verworpen; verdere matiging wegens de duur van het hoger beroep blijft uit
  • Intrekking van de derogatievergunning en uitsluiting van derogatie voor 2024 blijven in stand, want financieel nadeel is niet onderbouwd
  • Randvoorwaardenkorting van 3% op de landbouwsubsidie blijft in stand omdat het Europese sanctiestelsel al op evenredigheid is afgestemd
  • Voor de gezamenlijk behandelde derogatie- en subsidiezaken kent het College € 2.000 schadevergoeding toe wegens overschrijding van de redelijke termijn met bijna anderhalf jaar

Samenvatting

Het College van Beroep voor het bedrijfsleven behandelde in één keer drie zaken van dezelfde melkveehouderij, die alle voortkomen uit dezelfde controle uit 2020 naar overschrijding van de gebruiksnormen voor dierlijke mest, stikstof en fosfaat in 2018. De eerste zaak is het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Overijssel van 28 augustus 2025 over de boete. De rechtbank had toen geoordeeld dat de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur terecht de eigen BEX-berekening van het bedrijf terzijde had geschoven, omdat die berekening tegenstrijdige gegevens over weidegang bevatte, en had de opgelegde boete alleen verlaagd van € 36.908,50 naar € 35.063,07 wegens een te lange procedure. De tweede en derde zaak waren rechtstreekse beroepen bij het College tegen de intrekking van de derogatievergunning van het bedrijf voor 2018, met uitsluiting van derogatie voor 2024, en tegen een korting van 3% op de landbouwsubsidie wegens diezelfde overschrijding.

In hoger beroep legde het bedrijf een derde, aangepaste berekening over, ditmaal uitgaand van de stelling dat de koeien in 2018 helemaal niet hadden geweid en geen vers gras hadden gegeten. Het College verwerpt ook deze berekening: het bedrijf had eerder al tegenstrijdige verklaringen afgelegd over de weidegang en kon de nieuwe, achteraf opgestelde cijfers niet meer met bewijs onderbouwen. Omdat de koeien volgens de eigen verklaringen wel af en toe buiten in een kale uitloop hadden gestaan, is bovendien aannemelijk dat niet alle mest in de stal terechtkwam. Het College bevestigt daarom dat de minister mocht uitgaan van de wettelijke forfaitaire productienormen, waaruit de overschrijding van de gebruiksnormen volgt. Ook de eerder aangevoerde bezwaren tegen dubbele bestraffing en tegen de hoogte van de boete blijven zonder succes; het College sluit zich aan bij het eerdere oordeel van de rechtbank daarover. Voor verdere matiging wegens de duur van de procedure in hoger beroep ziet het College geen aanleiding: sinds het voornemen tot boeteoplegging van mei 2022 is de termijn van vier jaar voor een procedure in drie instanties met ruim twee maanden overschreden, maar omdat de minister zelf al een korting had toegepast wegens trage besluitvorming, blijft de door de rechtbank vastgestelde boete van € 35.063,07 in stand. De uitspraak van de rechtbank wordt daarom bevestigd, zonder dat de minister proceskosten hoeft te vergoeden.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Ook de intrekking van de derogatievergunning houdt stand. Omdat het bedrijf de gebruiksnormen had overschreden, had het niet voldaan aan de voorwaarden van de vergunning, zodat de minister deze mocht intrekken. Dat de uitsluiting van derogatie het jaar 2024 betrof, en niet een jaar dat direct op 2018 volgt, is volgens vaste rechtspraak van het College juist: de uitsluiting geldt voor het jaar na de mededeling van de intrekking. Het bedrijf voerde aan dat de intrekking en de uitsluiting haar financieel zwaar hadden getroffen, maar onderbouwde dat niet, zodat het College niet kan beoordelen of dat nadeel onevenredig is aan het doel van de regeling: het behoud van de derogatiemogelijkheid voor Nederlandse melkveehouders. Ook het beroep tegen de korting van 3% op de landbouwsubsidie faalt. Die korting vloeit rechtstreeks voort uit Europese regelgeving die al een op de ernst van de overtreding afgestemd sanctiestelsel kent, en laat geen ruimte voor een aanvullende belangenafweging.

Wel krijgt het bedrijf gedeeltelijk gelijk waar het gaat om de duur van de gezamenlijk behandelde procedures over de derogatie-intrekking en de subsidiekorting. Vanaf de ontvangst van het eerste bezwaarschrift in februari 2023 tot deze uitspraak is de redelijke termijn van twee jaar met een jaar en ruim zeven maanden overschreden, zonder dat daarvoor een rechtvaardiging bestaat. Het College kent het bedrijf daarom een schadevergoeding toe van € 2.000, geheel voor rekening van de Staat der Nederlanden, plus € 467 aan proceskosten voor het indienen van dat verzoek. Voor het overige blijven de boete, de intrekking van de derogatievergunning en de subsidiekorting allemaal in stand.

Betrokken advocaten

mr. F.J.M. Kobossen

appellant

De Mul Zegger Advocaten, TWELLO

806 uitspraken

mr. C.J.M. Daniels

verweerder

mr. M. Leegsma

verweerder

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Bestuursrecht

Zaaknummer

23/1730, 23/2034 en 25/760

Procedure

Eerste aanleg - meervoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechters

  • dhr. mr. A. Venekamp
  • dhr. mr. R.C. Stam
  • dhr. prof. mr. dr. H.R. Kranenborg
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

CBB:2026:532
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:529
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:531
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBb wijst subsidie voor veenvernatting af: boerderij haalt melkveenorm niet

Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.

College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:530
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht