CBB: Naktuinbouw moet bezwaar tegen afkeuring exportpartijen niet-ontvankelijk verklaren — CBB:2026:426
Ontvankelijkheid van bezwaar tegen fytosanitair inspectierapport
Eiser / verzoeker
Tuinbouwbedrijf
Verweerder / gedaagde
Stichting Nederlandse Algemene Kwaliteitsdienst Tuinbouw (Naktuinbouw)
Het College verklaart het beroep gegrond, vernietigt het besluit van Naktuinbouw en verklaart het bezwaar zelf niet-ontvankelijk in plaats van ongegrond.
- Naktuinbouw keurde exportpartijen af wegens het ontbreken van de vereiste veldkeuring
- De vaststelling dat materiaal niet aan de basisnorm voldoet, is geen besluit in de zin van de Awb omdat er geen zelfstandig rechtsgevolg mee wordt beoogd
- Bezwaar tegen die vaststelling had niet-ontvankelijk moeten worden verklaard, niet ongegrond
- De bevoegdheid om exportcertificaten te weigeren ligt bij de staatssecretaris (NVWA), niet bij Naktuinbouw
- College vernietigt het besluit en voorziet zelf door het bezwaar niet-ontvankelijk te verklaren; griffierecht wordt vergoed
Samenvatting
Een tuinbouwbedrijf wilde partijen planten en plantaardige producten exporteren naar het Verenigd Koninkrijk en vroeg daarvoor exportinspecties aan bij Naktuinbouw. In november 2025 stelde Naktuinbouw vier inspectierapporten op waarin de partijen werden afgekeurd, met als reden dat het materiaal niet aan de basisnorm voldeed. Het bedrijf maakte hiertegen bezwaar, omdat het vond dat ten onrechte was vastgesteld dat de partijen niet aan de norm voldeden en dat de afkeuring zonder kenbare goede reden had plaatsgevonden.
Naktuinbouw verklaarde het bezwaar ongegrond: de partijen hadden volgens haar niet de vereiste veldkeuring ondergaan en voldeden daarom niet aan de basiseisen. Naktuinbouw wees er daarbij op dat zij weliswaar de bevoegde autoriteit is voor de fytosanitaire inspecties, maar dat de daadwerkelijke weigering van een exportcertificaat een aangelegenheid van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit is. Voor zover het bezwaar zag op die exportcertificering, stuurde Naktuinbouw het door naar de NVWA. De staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur behandelde dat deel van het bezwaar zelf en verklaarde het ongegrond; het beroep daartegen werd in een afzonderlijke, op dezelfde dag gewezen uitspraak van het College eveneens ongegrond verklaard.
In deze zaak ging het alleen om het bezwaar tegen de inspectierapporten zelf, dat Naktuinbouw inhoudelijk had beoordeeld en ongegrond had verklaard. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven oordeelt dat dit de verkeerde uitkomst was: Naktuinbouw had het bezwaar niet-ontvankelijk moeten verklaren in plaats van ongegrond. De reden is dat de vaststelling in een inspectierapport dat een partij niet aan de basisnorm voldoet, volgens het College geen besluit is in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Een besluit is een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan met een publiekrechtelijke grondslag die gericht is op een rechtsgevolg, dat wil zeggen een wijziging van iemands rechtspositie. De vaststelling van de keurmeester dat materiaal niet aan de norm voldoet, is niet meer dan een feitelijke constatering: daarmee wordt op zichzelf geen rechtsverhouding vastgesteld, gewijzigd of opgeheven.
Het College erkent dat die vaststelling wel de basis vormt voor de latere beslissing over het exportcertificaat, en dat die beslissing wél een rechtsgevolg heeft: daarmee wordt bepaald of de partijen naar het buitenland mogen worden uitgevoerd. Maar de bevoegdheid om exportcertificaten af te geven of te weigeren ligt niet bij Naktuinbouw, maar bij de staatssecretaris (namens hem de NVWA). Naktuinbouw had het bezwaar dus terecht doorgestuurd voor zover het over de exportcertificering ging, maar had het bezwaar tegen haar eigen inspectierapporten niet-ontvankelijk moeten verklaren in plaats van er inhoudelijk op in te gaan.
Omdat de vraag of het bezwaar ontvankelijk was aan de orde was, kwam het College niet toe aan een inhoudelijk oordeel over de vraag of de partijen daadwerkelijk aan de basisnorm voldeden. Het College verklaart het beroep van het bedrijf gegrond en vernietigt het besluit waarin Naktuinbouw het bezwaar ongegrond had verklaard. Het College voorziet zelf in de zaak door het bezwaar alsnog niet-ontvankelijk te verklaren, zodat deze uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde besluit. Er zijn geen proceskosten die voor vergoeding in aanmerking komen, maar Naktuinbouw moet wel het door het bedrijf betaalde griffierecht van € 385 vergoeden.
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
DFI Food Sourcing misbruikte Europees recht met reserve-bv, Skal mocht biocertificaten intrekken
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Amsterdamse taxichauffeur moet €5.500 dwangsom betalen voor illegaal opstappen
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2026:99, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 10-03-2026, 24/586
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2026:60, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 17-02-2026, 23/1068
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlOp de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- mw. mr. A. van Gijzen
- mw. mr. M.L. Noort
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.