Verlieslijdend bedrijf moet € 112.499 aan subsidievoorschot terugbetalen ondanks gebrekkig besluit — CBB:2026:469
terugvordering subsidievoorschotten en evenredigheid na tussenuitspraak
Eiser / verzoeker
onderneming zonder personeel (subsidieontvanger)
Verweerder / gedaagde
de minister van Economische Zaken en Klimaat
Beroep gegrond en besluit vernietigd wegens het gebrek uit de tussenuitspraak, maar de rechtsgevolgen blijven in stand: de onderneming moet € 112.499 aan voorschotten terugbetalen; de minister vergoedt alleen € 371 griffierecht.
- De brief van 23 juni 2026 geldt als aanvullende motivering van het ongewijzigd gebleven bestreden besluit.
- Terugvordering van onverschuldigd betaalde subsidievoorschotten is geschikt, noodzakelijk en hier ook evenwichtig.
- Financiële problemen die niet door de terugvordering zijn veroorzaakt, zoals structureel verlies en een schuld van € 90.000, rechtvaardigen geen afzien van terugvordering.
- Dat de onderneming niet alle gevraagde jaarrekeningen leverde, komt voor haar rekening.
- Het beroep is gegrond vanwege het gebrek uit de tussenuitspraak, maar de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit blijven in stand.
Samenvatting
Een onderneming zonder personeel kreeg van de minister van Economische Zaken en Klimaat voorschotten op een subsidie voor een project binnen een samenwerkingsverband. Achteraf stelde de minister de subsidie vast op nul en vorderde hij de betaalde voorschotten terug, in totaal € 112.499. De onderneming ging daartegen in beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.
In een tussenuitspraak van 3 februari 2026 oordeelde het College dat de minister de subsidie terecht op nul had vastgesteld. Over de terugvordering was het College kritischer. Uit het besluit bleek niet dat de minister de belangen had afgewogen, en de financiële gevolgen voor de onderneming waren er niet bij betrokken. Het College gaf de minister twaalf weken om dat gebrek te herstellen, en droeg de onderneming op hem op verzoek informatie te geven.
De minister vroeg de onderneming om haar drie meest recente jaarrekeningen en, als zij bij een groep hoort, ook die van de bedrijven daarboven. Na herhaalde verzoeken leverde de onderneming alleen de jaarrekening over 2025. In een brief van 23 juni 2026 vulde de minister de motivering aan. De onderneming heeft volgens hem niet onderbouwd dat terugvordering onevenredig nadelig voor haar is. Zij heeft sinds haar oprichting alleen verlies geleden, dus de terugvordering maakt haar niet pas verlieslijdend. Daarnaast heeft het ministerie van Sociale Zaken nog een vordering van € 90.000 op haar, waarover zij een rechtszaak verloor en nog een hoger beroep loopt. Omdat zij geen personeel heeft, kan niemand door de terugvordering zijn baan verliezen. Per 31 december 2025 had de onderneming nog € 2.754 aan bezittingen, zodat zij ook zonder terugvordering mogelijk wordt opgeheven. De minister biedt bovendien een betalingsregeling, waar de onderneming gebruik van maakt.
De onderneming vond dat onvoldoende. Volgens haar had de minister ook moeten kijken naar de resultaten van het project, naar de manier waarop het geld is besteed en naar de gevolgen voor de partners in het samenwerkingsverband. Zij had volledig meegewerkt aan de verantwoording en geen geld onttrokken of verkeerd besteed. Een betalingsregeling mag volgens haar niet in de plaats komen van een eigen afweging, zeker niet omdat zij te weinig verdient om die regeling na te komen.
Het College toetst of de terugvordering geschikt, noodzakelijk en evenwichtig is, en vindt dat dat met de aanvullende motivering het geval is. Terugvorderen van een ten onrechte betaald voorschot is volgens vaste rechtspraak een geschikt en noodzakelijk middel om subsidiegeld bij de juiste bedrijven te laten terechtkomen. Ook evenwichtig is de terugvordering: de financiële problemen komen niet alleen door de terugvordering, want de onderneming was nooit winstgevend en heeft ook een schuld van € 90.000. Het College rekent het de onderneming aan dat zij van alle gevraagde stukken alleen de jaarrekening over 2025 leverde. Daaruit blijkt dat een andere B.V. haar enige aandeelhouder en bestuurder is, maar van die B.V. kwam geen jaarrekening. Dat er geen volledig beeld is van de financiële situatie, komt daarom voor rekening van de onderneming. Mogelijke gevolgen voor het samenwerkingsverband maken de terugvordering niet onevenwichtig. De overige argumenten gaan over de vaststelling op nul, waarover het College al had beslist.
Omdat het oorspronkelijke besluit een gebrek had, verklaart het College het beroep gegrond en vernietigt het dat besluit. De rechtsgevolgen blijven echter in stand, zodat de onderneming de € 112.499 aan voorschotten moet terugbetalen. De minister vergoedt alleen het griffierecht van € 371. Andere proceskosten worden niet vergoed.
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:CRVB:2026:773, Centrale Raad van Beroep, 12-06-2026, 23/3222 WIA
Centrale Raad van Beroep · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
ECLI:NL:CBB:2026:246, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 02-06-2026, 24/683
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Pluimveehouder krijgt geen hogere vergoeding na preventieve vogelgriepruiming
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CRVB:2026:564, Centrale Raad van Beroep, 23-04-2026, 24/2768 WMO15
Centrale Raad van Beroep · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlOp de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- dhr. mr. J.L. Verbeek
- mw. mr. A. van Gijzen
- mw. mr. M.A.H. Van Dalen-van Bekkum
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.