Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:GHARL:2026:5189Bestuursrecht; Belastingrecht

Hof bevestigt uitspraak in erfbelastingzaak nadat beide hoger beroepen falen — GHARL:2026:5189

erfbelasting en fictieve verkrijging bij schuldig gebleven schenkingen

Eiser / verzoeker

Inspecteur van de Belastingdienst (appellant)

VS

Verweerder / gedaagde

Zoon en erfgenaam van de erflater

Zowel het hoger beroep van de inspecteur als het incidentele hoger beroep van de erfgenaam wordt ongegrond verklaard; de aanslag erfbelasting blijft vastgesteld op een belaste verkrijging van € 271.280.

  • Hof past de regel toe dat een niet-gespecificeerde rentebetaling eerst wordt toegerekend aan de oudste schuld, hier de schenking uit 2019
  • Daardoor is de rente over de schenking uit 2019 voor alle jaren op tijd en volledig betaald, en blijft die schenking buiten de belaste verkrijging
  • Voor de schenking uit 2020 resteert na toerekening een tekort, zodat die schenking wel als fictieve verkrijging wordt belast
  • Zowel het hoger beroep van de inspecteur als het incidentele hoger beroep van de erfgenaam wordt ongegrond verklaard
  • Omdat de inspecteur als bestuursorgaan zijn eigen hoger beroep verliest, moet hij zelf het griffierecht en de proceskosten van het hoger beroep betalen

Samenvatting

In hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland van 11 februari 2025 hebben zowel de inspecteur van de Belastingdienst als de erfgenaam om wie het gaat, geen van beiden hun zin gekregen bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. De uitspraak van de rechtbank, die de aanslag erfbelasting al had verlaagd tot een belaste verkrijging van € 271.280, blijft volledig in stand.

De zaak gaat over twee schenkingen van elk € 100.000 die een vader in 2019 en 2020 bij notariële akte aan zijn zoon deed, zonder het geld daadwerkelijk uit te keren: hij bleef het schuldig, tegen 6 procent rente per jaar. Zulke schenkingen op papier tellen alsnog mee bij het berekenen van de erfbelasting als de rente niet op tijd en volledig is betaald. De inspecteur vond dat dit voor beide schenkingen het geval was en legde een aanslag op over een belaste verkrijging van € 371.280. De rechtbank had eerder al geoordeeld dat de rente over de schenking uit 2019 wel op tijd was betaald, maar die over de schenking uit 2020 niet, en verlaagde de aanslag naar € 271.280. Zowel de inspecteur, die vond dat beide schenkingen alsnog belast moesten worden, als de zoon, die vond dat geen van beide belast moest worden, gingen in hoger beroep.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Het hof gaat uitgebreider in op de vraag hoe de gedane rentebetalingen aan de twee afzonderlijke schenkingen moeten worden toegerekend, omdat de betalingen zelf niet vermeldden op welke schenking ze precies zagen. Het hof past daarvoor de regel toe dat een betaling bij twijfel eerst wordt toegerekend aan de oudste schuld: dus eerst aan de schenking uit 2019, en pas wat overblijft aan die uit 2020. Op basis daarvan stelt het hof vast dat de betaling van € 7.000 die de vader begin december 2020 nog bij leven deed, ruim voldoende was om alle op dat moment verschuldigde rente over de schenking uit 2019 te dekken, inclusief een eerder gemiste termijn uit 2019 zelf. Ook de latere rentebetaling na zijn overlijden dekte, na toerekening aan de oudste schuld, de nog resterende rente over die schenking voor het jaar van overlijden. Daarmee is de rente over de schenking uit 2019 voor alle jaren op tijd betaald, en blijft die schenking terecht buiten de belaste verkrijging.

Voor de schenking uit 2020 pakt de toerekening ongunstig uit. Nadat de betaling van € 7.000 volledig is opgegaan aan de schenking uit 2019, resteert onvoldoende om de rente over 2020 zelf te dekken, en ontstaat bovendien een klein tekort van € 32,92 op de rente over het jaar van overlijden. Een latere betaling in 2023 kwam te laat om dat nog te kunnen herstellen, omdat een beleidsbesluit van de staatssecretaris van Financien alleen ruimte biedt om de rente over de op het overlijdensmoment nog lopende termijn binnen een jaar in te halen. Het hof verwerpt daarnaast het argument van de zoon dat de inspecteur een intern werkdocument ten onrechte niet had overgelegd: die instructie bleek helemaal niet op papier te bestaan.

Het hoger beroep van de inspecteur, die beide schenkingen alsnog volledig belast wilde zien, is daarom ongegrond. Het incidentele hoger beroep van de zoon, die beide schenkingen juist onbelast wilde laten, is dat evenzeer. Het hof bevestigt de uitspraak van de rechtbank in zijn geheel. Omdat de inspecteur als bestuursorgaan zijn eigen hoger beroep verliest, wordt hij veroordeeld in de proceskosten van de zoon voor het hoger beroep van € 622,67, en wordt van de inspecteur zelf een griffierecht van € 579 geheven.

Betrokken advocaten

mr. S. Greydanus

verweerder

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

25/828

Procedure

Hoger beroep

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • dhr. mr. P. van der Wal
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

GHARL:2026:7021
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden·
Bestuursrecht; Belastingrecht
Hof verklaart wraking van drie raadsheren niet-ontvankelijk om misbruik door gemachtigde Bartels

Een gemachtigde die namens 59 belastingplichtigen hoger beroep voert, verzocht tijdens de zitting om wraking van de drie raadsheren die de zaken behandelden. Hij betoogde dat zij vooringenomen waren, onder meer omdat zij stukken die hij ter zitting had overgelegd buiten beschouwing lieten. Een raadsheer kan worden gewraakt als er feiten of omstandigheden zijn waardoor zijn onpartijdigheid schade zou kunnen lijden. Wraking is bedoeld om zo'n rechter te laten vervangen. De zaken liggen bij de belastingkamer van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. De gemachtigde, mr. D.A.N. Bartels, trad namens zijn eigen bedrijf Bartels Consultancy B.V. voor alle 59 verzoekers op. Het onderzoek ter zitting vond plaats op 30 september 2026. Daar deed hij het wrakingsverzoek tegen de raadsheren Van de Sande, Keuning en Woeltjes. Zij lieten weten dat zij niet in de wraking berustten en dat zij niet gehoord wilden worden. Wel gaven zij schriftelijk een reactie op het verzoek. De wrakingskamer van het hof behandelde het verzoek op 13 oktober 2026 mondeling, tegelijk met een ander wrakingsverzoek van dezelfde gemachtigde. De raadsheren verschenen daar niet. Tijdens die behandeling gebeurde iets opmerkelijks. De gemachtigde had eerst een grote hoeveelheid stukken ingediend om zijn standpunt te onderbouwen. Daarna lichtte hij het verzoek uitvoerig toe. Pas tegen het einde van de zitting verklaarde hij uitdrukkelijk en ondubbelzinnig dat hij niet wilde dat de zaken aan andere raadsheren werden toegedeeld. Hij wilde dat de gewraakte raadsheren de behandeling zouden voortzetten. De wrakingskamer oordeelde dat verzoekers daardoor geen belang hebben bij een inhoudelijke beoordeling. Met een wrakingsverzoek kan immers alleen worden bereikt dat de raadsheren worden vervangen. Wie dat uitdrukkelijk niet wil, heeft niets aan een uitspraak over de vraag of de raadsheren vooringenomen waren. De kamer verklaarde het verzoek daarom niet-ontvankelijk, zonder de gronden te beoordelen. De kamer ging een stap verder en oordeelde dat de gemachtigde misbruik van het wrakingsmiddel heeft gemaakt. Volgens haar heeft hij onnodig beslag gelegd op de rechterlijke capaciteit en op de capaciteit van de griffie. Zij zag in zijn handelwijze geen ander doel dan de voortgang van de procedure te frustreren. Daarbij speelde mee dat het de wrakingskamer ambtshalve bekend is dat deze gemachtigde veelvuldig op oneigenlijke gronden naar het wrakingsmiddel grijpt. Zij verwees naar beslissingen van het gerechtshof 's-Hertogenbosch van 24 oktober 2025, van de rechtbank Den Haag van 2 april 2026 en van het gerechtshof Amsterdam van 18 september 2026. De kamer waarschuwde bovendien voor een vervolg. Als bij een volgende beslissing opnieuw misbruik wordt vastgesteld, overweegt zij wrakingsverzoeken van (cliënten van) deze gemachtigde in alle procedures voor een nader te bepalen periode buiten behandeling te laten. De wrakingskamer verklaarde het wrakingsverzoek niet-ontvankelijk. Zij bepaalde ook dat een volgend wrakingsverzoek van verzoekers in deze zaken niet in behandeling wordt genomen. Tegen deze beslissing staat geen rechtsmiddel open.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden·
Bestuursrecht; Belastingrecht
Hof: wraking van drie raadsheren in belastingzaak is misbruik, volgende wraking wordt niet behandeld

Een adviseur die voor een Amsterdams bedrijf optrad in vijf belastingzaken, wilde drie raadsheren van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden weg hebben. Direct na de zitting van 30 september 2026 stuurde hij om 16:42 uur een e-mail met het verzoek om wraking van de raadsheren die de zaken behandelden. Wraking is het middel waarmee een partij kan vragen dat een rechter van een zaak wordt gehaald omdat er twijfel is aan zijn onpartijdigheid. De adviseur voerde aan dat een aantal processuele beslissingen van de raadsheren liet zien dat zij vooringenomen waren. De drie raadsheren gaven aan dat zij niet in de wraking berustten. Zij maakten geen gebruik van de mogelijkheid om te worden gehoord en stuurden alleen een schriftelijke reactie. De wrakingskamer van het hof behandelde het verzoek op 13 oktober 2026, samen met een tweede wrakingsverzoek dat dezelfde adviseur had ingediend. Tijdens die zitting kwam het keerpunt. Na een uitvoerig betoog en nadat hij een grote hoeveelheid stukken had ingediend, verklaarde de adviseur uitdrukkelijk en ondubbelzinnig dat hij helemaal niet wilde dat de zaken aan andere raadsheren werden toegedeeld. Hij wilde juist dat de gewraakte raadsheren de zaken bleven behandelen. Met een geslaagde wraking worden de raadsheren echter vervangen, en een ander resultaat kan het middel niet opleveren. Het bedrijf had daarom geen belang bij een inhoudelijke beoordeling van het verzoek. Het hof liet het daar niet bij. Volgens de wrakingskamer heeft de adviseur onnodig beslag gelegd op de capaciteit van zowel de rechters als de griffie. Hij gebruikte het wrakingsmiddel kennelijk voor geen ander doel dan de voortgang van de procedure te frustreren, en dat is misbruik. De kamer wees erop dat het haar ambtshalve bekend is dat deze adviseur vaker op oneigenlijke gronden naar het wrakingsmiddel grijpt. Zij verwees naar beslissingen van het gerechtshof 's-Hertogenbosch, de rechtbank Den Haag en het gerechtshof Amsterdam. Bij een volgende beslissing waarin misbruik wordt vastgesteld, overweegt het hof wrakingsverzoeken van de adviseur of zijn cliënten voor een nader te bepalen periode in alle procedures buiten behandeling te laten. De wrakingskamer verklaarde het wrakingsverzoek niet-ontvankelijk. Ook bepaalde zij dat een volgend wrakingsverzoek van het bedrijf in deze zaken niet in behandeling wordt genomen. Tegen deze beslissing staat geen rechtsmiddel open.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden·
Bestuursrecht; Belastingrecht
GHARL:2026:6983
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden·
Bestuursrecht; Belastingrecht
GHARL:2026:7022
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden·
Bestuursrecht; Belastingrecht