Hoge Raad verklaart cassatieberoep niet-ontvankelijk wegens onbetaald griffierecht — HR:2026:1566
niet-ontvankelijkheid cassatieberoep wegens onbetaald griffierecht bij een dwangbevelkostengeschil
Eiser / verzoeker
Stichting [X] (belanghebbende)
Verweerder / gedaagde
de ontvanger van de Belastingdienst
Hoge Raad verklaart het cassatieberoep niet-ontvankelijk omdat het griffierecht niet is betaald en betalingsonmacht niet aannemelijk is gemaakt
- Beroep op betalingsonmacht griffierecht in cassatie afgewezen omdat de overgelegde stukken onvoldoende inzicht gaven in inkomen en vermogen
- Wet griffierechten burgerlijke zaken is in belastingzaken niet van toepassing, zodat het beroep op de verzetregeling uit die wet faalt
- Cassatieberoep niet-ontvankelijk verklaard wegens het niet betalen van het griffierecht, zonder inhoudelijke beoordeling van de dwangbevelkosten
- Redelijke termijn in de cassatiefase overschreden met meer dan zes maar niet meer dan twaalf maanden, maar geen schadevergoeding wegens het geringe financiële belang
- Uitspraak van het gerechtshof Amsterdam over de dwangbevelkosten en de griffierechtvergoedingen blijft in stand
Samenvatting
Een stichting had een langlopend geschil met de Belastingdienst over dwangbevelkosten die waren opgelegd bij de invordering van een vennootschapsbelastingaanslag. Het gerechtshof Amsterdam had op 28 september 2023 geoordeeld dat het beroep tegen de uitspraak op bezwaar niet-ontvankelijk moest blijven, omdat er na de vermindering van de kosten tot nihil geen belang meer bij dat beroep bestond en een verrekeningsbeschikking van de ontvanger niet voor beroep bij de bestuursrechter vatbaar is. Het hof liet een eerder toegekende schadevergoeding van € 500 en de griffierechtvergoedingen in stand en herstelde alleen het ontbreken van een bepaling over wettelijke rente.
Deze zaak is het beroep in cassatie tegen die uitspraak van het gerechtshof Amsterdam. De Hoge Raad kwam echter niet toe aan een inhoudelijke beoordeling daarvan. Voor het instellen van cassatie is griffierecht verschuldigd, en de stichting deed een beroep op betalingsonmacht om daarvan te worden vrijgesteld. Zij leverde daartoe een verklaring over de afwezigheid van vermogen, een salarisspecificatie van haar bestuurder over enkele weken in december 2023, een aangifte vennootschapsbelasting over 2019 en een brief aan.
De griffier van de Hoge Raad oordeelde dat deze stukken de betalingsonmacht niet aannemelijk maakten en stelde de stichting nog eenmaal in de gelegenheid het griffierecht binnen vier weken te betalen, met de waarschuwing dat het cassatieberoep anders niet-ontvankelijk zou worden verklaard. De herinneringsbrief werd volgens de gegevens van PostNL wel degelijk afgehaald, maar het griffierecht werd niet betaald. Toen de stichting daarop reageerde met een beroep op de Wet griffierechten burgerlijke zaken, stelde de Hoge Raad vast dat die wet in belastingzaken niet van toepassing is, zodat van een daarin geregelde verzetmogelijkheid geen sprake kon zijn.
De Hoge Raad concludeerde dat de door de stichting overgelegde stukken geen voldoende inzicht gaven in de inkomsten en het vermogen van de stichting en van de personen die daarbij een direct belang hebben, en dat dus niet kon worden vastgesteld dat betaling van het griffierecht voor haar onmogelijk of uiterst moeilijk was. Ook was er geen aanleiding om aan te nemen dat de stichting niet in verzuim was met de betaling. Om die redenen verklaarde de Hoge Raad het beroep in cassatie niet-ontvankelijk wegens het niet betalen van het griffierecht, zonder dat inhoudelijk werd getoetst of de eerdere beslissing van het hof over de dwangbevelkosten juist was.
De stichting had in een van haar brieven ook geklaagd over de lange duur van de beoordeling van haar beroep op betalingsonmacht. De Hoge Raad vatte dit op als een verzoek om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn in de cassatiefase en stelde vast dat die termijn inderdaad was overschreden, met meer dan zes maar niet meer dan twaalf maanden. Omdat het financiële belang van de zaak minder dan € 1.000 bedroeg, volstond de Hoge Raad met de constatering van die overschrijding, zonder daar een schadevergoeding aan te verbinden. Voor een proceskostenveroordeling zag de Hoge Raad evenmin aanleiding. Het beroep in cassatie werd niet-ontvankelijk verklaard, waardoor de uitspraak van het gerechtshof Amsterdam over de dwangbevelkosten en de griffierechtvergoedingen in stand blijft.
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Hoge RaadRechtsgebied
Bestuursrecht; BelastingrechtZaaknummer
23/04718
Procedure
Cassatie
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een bedrijf wilde zijn belastingzaak aan de Hoge Raad voorleggen, maar betaalde het griffierecht niet. Dat bleek het einde van de procedure. De Hoge Raad kwam niet toe aan de vraag waar het geschil oorspronkelijk over ging en verklaarde het beroep in cassatie niet-ontvankelijk. Het bedrijf ging in cassatie tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 31 maart 2026. Wie in cassatie gaat in een belastingzaak, moet daarvoor griffierecht betalen. De griffier van de Hoge Raad wees het bedrijf daar op 26 juni 2026 bij aangetekende brief op en gaf vier weken om te betalen. Uit de gegevens van PostNL bleek dat de brief was afgeleverd op het adres dat het bedrijf zelf had opgegeven. Het griffierecht kwam niet binnen. Op 28 juli 2026 plaatste de griffier daarom een bericht in het digitale dossier van het bedrijf. Daarin kreeg het bedrijf de gelegenheid uit te leggen waarom het griffierecht niet was betaald. Het bedrijf reageerde op 25 augustus 2026 via het webportaal van de Hoge Raad. In die brief voerde het bedrijf geen verklaring aan voor het uitblijven van de betaling, maar een principieel bezwaar. Volgens het bedrijf past het niet bij het recht op toegang tot de rechter in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie dat een cassatieberoep niet-ontvankelijk wordt als het griffierecht niet vooraf is betaald. Het bedrijf meende dat het Hof van Justitie van de Europese Unie zou oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, en alleen als het beroep ongegrond blijkt. Die werkwijze zou volgens het bedrijf veel evenrediger zijn dan de regeling in artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht. De Hoge Raad zou daarom volgens het bedrijf prejudiciële vragen moeten stellen aan het Hof van Justitie. De Hoge Raad vond dat het bedrijf hiermee niet aannemelijk maakte dat het niet in verzuim was geweest. Hij verwees naar zijn arrest van 12 juni 2026 (ECLI:NL:HR:2026:915). Daarin had hij al uitgelegd waarom hij geen aanleiding ziet om over deze kwestie vragen aan het Hof van Justitie voor te leggen. Die overwegingen golden ook nu. Omdat het griffierecht niet was betaald, moest het beroep op grond van artikel 8:41, lid 6, van de Awb niet-ontvankelijk worden verklaard. De Hoge Raad verklaarde het beroep in cassatie niet-ontvankelijk. Een veroordeling in de proceskosten volgde niet.
Een B.V. die cassatie had ingesteld tegen een uitspraak van het gerechtshof Amsterdam in een belastingzaak, heeft het daarvoor verschuldigde griffierecht niet betaald. De Hoge Raad verklaart het beroep daarom niet-ontvankelijk, zonder de zaak inhoudelijk te beoordelen. De griffier van de Hoge Raad wees de belanghebbende op 17 juli 2026 bij aangetekende brief op de plicht om griffierecht te betalen en gaf daarvoor vier weken de tijd. Volgens de gegevens van Track&Trace van PostNL is die brief afgehaald op de afhaallocatie. Het griffierecht bleef onbetaald. Op 20 augustus 2026 plaatste de griffier een bericht in het digitale dossier, waarmee het bedrijf de gelegenheid kreeg uit te leggen waarom het niet had betaald. Daarvan maakte het bedrijf gebruik met een brief van 16 september 2026 via het webportaal van de Hoge Raad. In die brief voerde de belanghebbende aan dat het vooraf moeten betalen van griffierecht, op straffe van niet-ontvankelijkheid, niet past bij artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, gelezen met artikel 52 daarvan. Het bedrijf stelde dat het Hof van Justitie van de Europese Unie zou oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, bij een ongegrond beroep. Die wijze van heffing zou volgens de belanghebbende veel evenrediger zijn dan de voorschriften van artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Daarom zou de Hoge Raad verplicht zijn prejudiciële vragen te stellen, dat wil zeggen vragen over de uitleg van EU-recht voor te leggen aan het Hof van Justitie. De Hoge Raad volgt dat niet. Wat de belanghebbende aanvoert, geeft volgens de Hoge Raad geen reden om aan te nemen dat het bedrijf niet in verzuim was. De Hoge Raad verwijst naar zijn eigen arrest van 12 juni 2026, waarin hij uitlegde waarom hij geen aanleiding ziet om over deze kwestie vragen aan het Hof van Justitie te stellen. Die redenering geldt ook hier. Omdat het griffierecht niet is betaald, moet het beroep op grond van artikel 8:41, lid 6, Awb niet-ontvankelijk worden verklaard. De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie niet-ontvankelijk en ziet geen aanleiding voor een veroordeling in de proceskosten.
Een bedrijf op Sint Maarten kreeg over de jaren 2015 tot en met 2018 naheffingsaanslagen opgelegd in de belasting op bedrijfsomzetten, de lokale omzetbelasting op het eiland. Het bedrijf vond die aanslagen onterecht en ging ertegen in beroep bij het Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten. Daarna ging de zaak in hoger beroep bij het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Ook dat hof deed op 27 juli 2023 een uitspraak waar het bedrijf het niet mee eens was. Het bedrijf, dat zich liet vertegenwoordigen door J.P. Ruiter, stelde daarom cassatieberoep in bij de Hoge Raad, tegen de uitspraak van het Gemeenschappelijk Hof van 27 juli 2023. In cassatie toetst de Hoge Raad niet opnieuw de feiten, maar kijkt hij of het hof het recht goed heeft toegepast en zijn oordeel voldoende heeft gemotiveerd. De tegenpartij in deze procedure was de minister van Financiën van Sint Maarten. De Hoge Raad oordeelde dat de klachten van het bedrijf over de uitspraak van het hof niet tot vernietiging van die uitspraak kunnen leiden. Een uitgebreide uitleg geeft hij daarvoor niet. Dat hoeft ook niet: volgens artikel 81, lid 1, van de Wet op de rechterlijke organisatie mag de Hoge Raad een cassatieberoep zonder motivering afdoen als de klachten geen vragen opwerpen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht. Hij vond dat hier het geval. De Hoge Raad verklaarde het beroep in cassatie daarom ongegrond. De uitspraak van het Gemeenschappelijk Hof van 27 juli 2023 blijft daarmee in stand, en de naheffingsaanslagen over 2015 tot en met 2018 liggen dus vast. Een veroordeling in de proceskosten sprak de Hoge Raad niet uit.
Een bedrijf dat in cassatie wilde gaan tegen een uitspraak van de belastingrechter, heeft het griffierecht niet betaald. Daardoor kwam de Hoge Raad niet toe aan de inhoud van de zaak. Het bedrijf, in de uitspraak 'belanghebbende' genoemd en vertegenwoordigd door A.F.M.J. Verhoeven, had beroep in cassatie ingesteld tegen een uitspraak van het gerechtshof Amsterdam van 7 april 2026 (nrs. 25/1306 tot en met 25/1313). De griffier van de Hoge Raad wees het bedrijf op 1 juli 2026 per aangetekende brief op het griffierecht en gaf het vier weken om te betalen. Volgens de gegevens van Track&Trace van PostNL is die brief afgeleverd op het adres dat het bedrijf zelf had opgegeven. Het griffierecht bleef onbetaald. Op 30 juli 2026 kreeg het bedrijf via het digitale dossier alsnog de kans uit te leggen waarom het niet had betaald. Van die kans maakte het bedrijf gebruik met een brief van 28 augustus 2026. Daarin stelde het dat het niet past bij het recht op een doeltreffende rechterlijke bescherming (artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, gelezen met artikel 52) om een cassatieberoep alleen in behandeling te nemen als vooraf griffierecht is betaald. Volgens het bedrijf zou het Hof van Justitie van de Europese Unie, als het daarover wordt gevraagd, oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, en alleen bij een ongegrond beroep. Die werkwijze zou veel evenrediger zijn dan de heffing vooraf die artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht voorschrijft. De Hoge Raad zou daarom prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie moeten stellen. De Hoge Raad ging daar niet in mee. Wat het bedrijf aanvoerde, was geen reden om aan te nemen dat het niet in verzuim was geweest. Voor het stellen van prejudiciële vragen zag de Hoge Raad geen aanleiding. Daarvoor verwijst hij naar de overwegingen 3.1.3 tot en met 3.4 van zijn arrest van 12 juni 2026. Op grond van artikel 8:41, lid 6, van de Algemene wet bestuursrecht moet het beroep dan niet-ontvankelijk worden verklaard. De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie niet-ontvankelijk. Een veroordeling in de proceskosten volgt niet.
Een B.V. die een belastinggeschil voor de Hoge Raad wilde brengen, heeft het griffierecht voor het cassatieberoep niet betaald. Daardoor is het beroep niet-ontvankelijk verklaard, zonder dat de Hoge Raad iets zegt over de belastingkwestie zelf. De vennootschap betwistte de verplichting om griffierecht vooraf te betalen en vroeg de Hoge Raad om prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie te stellen. Dat verzoek is afgewezen. De B.V. had cassatieberoep ingesteld tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 7 april 2026. In die zaak ging het om meerdere samenhangende procedures, aangezien het hof meerdere zaaknummers (25/1270 tot en met 25/1277) in één uitspraak behandelde. De griffier van de Hoge Raad stuurde de vennootschap op 1 juli 2026 een aangetekende brief. Daarin stond dat griffierecht verschuldigd was en dat de B.V. vier weken kreeg om te betalen. Volgens de gegevens van PostNL was de brief afgeleverd op het adres dat de B.V. zelf had opgegeven. Er werd niet betaald. Op 3 augustus 2026 plaatste de griffier daarom een bericht in het digitale dossier van de B.V., waarin de vennootschap de kans kreeg uit te leggen waarom het griffierecht niet was voldaan. Daarvan maakte de B.V. gebruik met een brief van 28 augustus 2026, die via het webportaal van de Hoge Raad werd ingediend. In die brief voerde de B.V. aan dat het vooraf moeten betalen van griffierecht, op straffe van niet-ontvankelijkheid, zich niet verhoudt met artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, gelezen in samenhang met artikel 52 van dat Handvest. Artikel 47 waarborgt het recht op een doeltreffende voorziening in rechte. Volgens de B.V. zou het Hof van Justitie, als het daarnaar wordt gevraagd, oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven bij een ongegrond beroep. Die werkwijze zou veel evenrediger zijn dan de heffing vooraf die artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht voorschrijft. De B.V. vond dat de Hoge Raad daarom verplicht was prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie te stellen. De Hoge Raad volgt dat niet. Wat de B.V. aanvoert, geeft volgens de Hoge Raad geen reden om aan te nemen dat zij niet in verzuim is geweest bij het niet betalen van het griffierecht. Voor het niet stellen van prejudiciële vragen verwijst de Hoge Raad naar de overwegingen 3.1.3 tot en met 3.4 van zijn arrest van 12 juni 2026, waarin hij over dezelfde kwestie al had geoordeeld. Op grond van artikel 8:41, zesde lid, van de Awb moet het beroep dan niet-ontvankelijk worden verklaard. De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep van de B.V. niet-ontvankelijk. Er is geen aanleiding voor een veroordeling in de proceskosten.