Hof houdt niet-ontvankelijkverklaring beroep dwangbevelkosten in stand, herstelt rentefout — GHAMS:2023:2448
dwangbevelkosten en proceskostenvergoeding bij invordering van een belastingaanslag
Eiser / verzoeker
belanghebbende (vennootschap)
Verweerder / gedaagde
de ontvanger van de Belastingdienst
Hof bevestigt dat het beroep tegen de dwangbevelkosten niet-ontvankelijk is, laat de eerder toegekende schadevergoeding van € 500 en het griffierecht van € 345 in stand en voegt daar wettelijke rente en € 541 griffierecht voor de hogerberoepsfase aan toe
- Hoger beroep ontvankelijk verklaard op basis van de tweedagenregel, ondanks een fax die enkele minuten na de termijn binnenkwam
- Niet-ontvankelijkverklaring van het beroep tegen de dwangbevelkosten bevestigd, maar op andere grond: geen belang meer na nihilstelling en verrekeningsbeschikkingen zijn niet voor beroep vatbaar
- Eerder toegekende schadevergoeding en griffierecht waren volgens het hof ten onrechte toegekend, maar blijven in stand omdat de verkeerde partij daartegen incidenteel hoger beroep instelde
- Hof herstelt het verzuim van de rechtbank om wettelijke rente te bepalen over de schadevergoeding en het griffierecht
- Proceskostenvergoeding voor rechtsbijstand opnieuw afgewezen wegens vereenzelviging van vennootschap, bestuurder en gemachtigdenkantoor
Samenvatting
Een vennootschap kreeg in 2014 een aanslag vennootschapsbelasting van € 4.560 opgelegd. Omdat betaling uitbleef, betekende de Belastingdienst in 2017 een dwangbevel met € 340 aan invorderingskosten. Toen de Belastingdienst in 2019 een uit te betalen bedrag verrekende met de openstaande aanslag, de invorderingsrente en diezelfde dwangbevelkosten, maakte de vennootschap opnieuw bezwaar, waarop de kosten alsnog tot nihil werden verminderd. Een proceskostenvergoeding voor die bezwaarfase kreeg zij niet.
Deze zaak is het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 15 oktober 2021. Die rechtbank had het beroep tegen de uitspraak op bezwaar niet-ontvankelijk verklaard, omdat de Belastingdienst niet tweemaal op hetzelfde bezwaar tegen de dwangbevelkosten kon beslissen. Wel kende de rechtbank de vennootschap een schadevergoeding van € 500 toe wegens overschrijding van de redelijke termijn, en droeg zij de Staat op het griffierecht van € 345 terug te betalen. Tegen die uitspraak stelden zowel de vennootschap als de ontvanger van de Belastingdienst hoger beroep in.
Het hof moest eerst beoordelen of het hoger beroep, dat een paar minuten na de wettelijke termijn per fax en enkele dagen later per post bij het hof binnenkwam, wel op tijd was ingesteld. Net als in een gelijktijdig behandelde zaak van dezelfde vennootschap oordeelde het hof dat het beroep, bij gebrek aan bewijs van het tegendeel, gold als tijdig per post verzonden en dus ontvankelijk was.
Over de kern van de zaak kwam het hof tot dezelfde uitkomst als de rechtbank, maar op andere gronden. Volgens het hof had de vennootschap in beroep eigenlijk geklaagd dat de Belastingdienst niet had vermeld hoe uitvoering was gegeven aan de vermindering van de dwangbevelkosten tot nihil, terwijl de uitspraak op bezwaar daarover helemaal geen beslissing bevatte. Bovendien was er, nu de kosten al tot nihil waren verminderd, geen belang meer bij het beroep, en staat tegen een verrekeningsbeschikking van de ontvanger sowieso geen beroep open bij de bestuursrechter. Om die redenen bevestigde het hof dat de rechtbank het beroep terecht niet-ontvankelijk had verklaard.
Het hof merkte daarbij op dat er op het moment van de uitspraak op bezwaar, waarbij de kosten al tot nihil waren verminderd, geen enkele grond meer bestond voor een vergoeding van immateriële schade of griffierecht; die vergoedingen waren naar het oordeel van het hof dan ook ten onrechte toegekend. Toch bleven ze in stand: de ontvanger had daartegen incidenteel hoger beroep ingesteld, maar niet de Staat, en alleen de Staat was de aangewezen partij om tegen die specifieke beslissingen op te komen. Het incidentele hoger beroep van de ontvanger op dit punt werd daarom niet-ontvankelijk verklaard.
Wel volgde het hof de vennootschap in haar klacht dat de rechtbank had verzuimd te bepalen dat de Staat wettelijke rente moest betalen over de schadevergoeding en het griffierecht als deze niet binnen vier weken zouden worden voldaan. In zoverre was het hoger beroep van de vennootschap gegrond. Het hof vernietigde de uitspraak van de rechtbank en deed opnieuw recht: het verklaarde het beroep niet-ontvankelijk, veroordeelde de Staat tot betaling van € 500 schadevergoeding plus wettelijke rente, en droeg de ontvanger op het griffierecht van € 345 voor de beroepsfase en € 541 voor de hogerberoepsfase terug te betalen, telkens vermeerderd met wettelijke rente bij te late betaling. Een proceskostenvergoeding voor rechtsbijstand wees het hof, net als in de gelijktijdig behandelde zaak, opnieuw af.
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:GHAMS:2017:5025, Gerechtshof Amsterdam, 04-12-2017, 200.226.914/01
Gerechtshof Amsterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:GHAMS:2016:3154, Gerechtshof Amsterdam, 02-08-2016, 200.191.995/01
Gerechtshof Amsterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:GHAMS:2015:3703, Gerechtshof Amsterdam, 10-09-2015, 15/00008
Gerechtshof Amsterdam · Bestuursrecht
ECLI:NL:GHAMS:2015:3702, Gerechtshof Amsterdam, 08-09-2015, 15 00007
Gerechtshof Amsterdam · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Gerechtshof AmsterdamRechtsgebied
Bestuursrecht; BelastingrechtZaaknummer
21/1773
Procedure
Hoger beroep
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- mw. mr.dr. N. Djebali
- dhr. mr. E.A.G. van der Ouderaa
- dhr. mr. S.E. Faber
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een Nederlandse importeur kocht in 2012 een zending ijzeren en stalen bevestigingsmiddelen van een Indonesische onderneming. Bij de aangifte voor invoer vroeg het bedrijf een nultarief voor douanerechten, op basis van een certificaat dat de goederen uit Indonesië afkomstig waren. Later bleek uit onderzoek van het Europese fraudebureau OLAF dat de Indonesische onderneming zelf helemaal geen bevestigingsmiddelen maakte. Zij liet ze op grote schaal uit China overbrengen en voerde ze na overlading naar de Europese Unie uit. Voor Chinese bevestigingsmiddelen geldt een antidumpingrecht van 85 procent. De douane stuurde de importeur daarom in december 2014 een uitnodiging tot betaling van € 24.383,63, waarvan € 23.366,50 aan antidumpingrechten en € 1.107,13 aan douanerechten. Het geschil ging vooral over de prijsafspraak. Op de factuur stond de leveringsvoorwaarde 'delivered duty paid' (DDP) Rotterdam. Bij die voorwaarde regelt de verkoper de invoer en betaalt hij ook de heffingen bij invoer. Volgens de importeur zaten de rechten dus al in de koopprijs en moesten ze van de douanewaarde worden afgetrokken. Dan zou de nagevorderde heffing een stuk lager uitvallen. De inspecteur van de Belastingdienst/Douane vond dat de voorwaarde in werkelijkheid niet was overeengekomen. De importeur had immers zelf de aangifte laten doen, in eigen naam en voor eigen rekening. De rechtbank Noord-Holland gaf de importeur in 2020 gelijk. Het gerechtshof Amsterdam verminderde de uitnodiging in 2022 tot € 539,02 aan douanerechten en € 12.382,88 aan antidumpingrechten. Op 16 januari 2026 vernietigde de Hoge Raad die uitspraak en wees de zaak terug naar het hof. Het hof had het standpunt van de inspecteur dat de DDP-voorwaarde niet echt was afgesproken niet beoordeeld. De Hoge Raad bepaalde ook dat de inspecteur de gegevens uit een speciale onderzoeksprocedure (artikel 140 van de Uitvoeringsverordening Douanewetboek van de Unie) die hij pas tijdens de beroepsfase had gestart, niet als bewijs mag gebruiken. Het hof Amsterdam beoordeelde die vraag nu zonder die gegevens. Omdat de factuur de voorwaarde DDP vermeldt, moet de inspecteur aannemelijk maken dat die voorwaarde in werkelijkheid niet gold. Het hof vond dat gelukt. Bij DDP regelt de verkoper de invoer en betaalt hij de heffingen, maar hier regelde de importeur de aangifte zelf, in eigen naam en voor eigen rekening. Dat kwam niet overeen met de voorwaarde op de factuur, en de inspecteur wist dat al voordat hij de onderzoeksprocedure startte. Partijen kunnen afwijkende afspraken maken, bijvoorbeeld dat de koper de invoerformaliteiten regelt. Wie zich daarop beroept, moet dan wel aannemelijk maken dat de economische realiteit nog steeds een DDP-levering was. De importeur zei dat de douane-expediteur de aangifte niet in eigen naam wilde doen en dat indirecte vertegenwoordiging destijds technisch niet mogelijk was. Zij kon echter geen stukken of verklaringen overleggen die zo'n afspraak met de Indonesische verkoper bevestigden. Ook de prijzen wezen die kant op. De inspecteur had twee facturen vergeleken, die hij niet via de onderzoeksprocedure had gekregen. De importeur betaalde met voorwaarde DDP Rotterdam minder dan een andere importeur voor identieke goederen met voorwaarde CIF Rotterdam, waarbij kosten van verzekering en vracht in de prijs zitten. Daardoor was er volgens het hof geen reden om de verschuldigde rechten op de transactiewaarde in mindering te brengen. Daarmee viel ook het beroep tegen de beschikking uit de onderzoeksprocedure weg. De importeur had er geen belang meer bij, en partijen waren het erover eens dat de uitnodiging tot betaling dan voor het juiste bedrag was opgelegd. Het hof vernietigde de uitspraak van de rechtbank. Het beroep tegen de uitnodiging tot betaling van € 24.383,63 verklaarde het ongegrond, zodat de importeur dat bedrag aan de douane moet betalen. Het beroep tegen de beschikking van 18 maart 2019 verklaarde het niet-ontvankelijk. Een proceskostenveroordeling volgde niet.