A-G: Suriname kwam op tijd in verzet tegen vonnis systeembeheerder, aangetekende brief is geen betekening — PHR:2026:906
verzet tegen verstekvonnis in kort geding en betekening in het buitenland
Eiser / verzoeker
de Republiek Suriname
Verweerder / gedaagde
systeembeheerder die het verstekvonnis verkreeg
De advocaat-generaal concludeert tot vernietiging van het arrest van het hof Amsterdam van 15 juli 2025 en tot verwijzing, omdat het verzet van Suriname tijdig en ontvankelijk is.
- Een betekening in het buitenland geldt alleen als betekening in persoon (art. 55 lid 2 Rv) als het land partij is bij het Haags Betekeningsverdrag 1965 en daar werkelijk in persoon is betekend; Suriname is daar geen partij bij.
- Artikel 55 lid 2 Rv is niet analoog toe te passen op het Haags Rechtsvorderingsverdrag 1954, dat de wetgever bewust als onvoldoende waarborg zag.
- Zonder betekening in persoon begint de verzettermijn pas bij een daad van bekendheid; het verzet van Suriname was daarom tijdig.
- De wet bepaalt niet of verzet in kort geding via de rol of via een door de voorzieningenrechter bepaalde zitting loopt; de verkeerde weg kiezen mag niet tot niet-ontvankelijkheid leiden.
- Conclusie: vernietiging en verwijzing, met het oordeel dat Suriname ontvankelijk is in het verzet.
Samenvatting
Een systeembeheerder die werkte voor het Surinaamse ministerie van Buitenlandse Zaken, Internationale Business en Internationale Samenwerking, kreeg in oktober 2022 gelijk van de kantonrechter in Amsterdam. In een kort geding, een spoedprocedure, waarin Suriname niet verscheen, veroordeelde de kantonrechter de Republiek Suriname bij verstek om de man zijn werk te laten hervatten, hem weer toegang te geven tot zijn zakelijke e-mail, opdrachten in te trekken die niet bij zijn taken hoorden en hem verschillende bedragen te betalen. Aan de eerste drie veroordelingen waren dwangsommen verbonden, waar de man inmiddels aanspraak op maakt. De bedragen betaalde Suriname in de zomer van 2024.
Het verstekvonnis werd in oktober 2022 betekend aan het Openbaar Ministerie in Amsterdam en per aangetekende brief naar het ministerie in Paramaribo gestuurd, waar het op 2 november 2022 werd afgeleverd en voor ontvangst werd getekend. Op 6 januari 2023 kwam Suriname in verzet, het rechtsmiddel tegen een verstekvonnis, door de man te dagvaarden tegen een rolzitting van de kantonrechter. Die dagvaarding werd niet op de rol ingeschreven. Pas toen een nieuwe advocaat van Suriname in juli 2024 navraag deed, plande de kantonrechter alsnog een behandeling, in februari 2025.
De kantonrechter verklaarde Suriname in februari 2025 niet-ontvankelijk: in een kort geding had Suriname de voorzieningenrechter om een zittingsdatum moeten vragen in plaats van te dagvaarden tegen een gewone rolzitting. Het gerechtshof Amsterdam kwam in juli 2025 via een andere route tot dezelfde uitkomst. Volgens het hof gold de aangetekende brief, die volgens het Haags Rechtsvorderingsverdrag van 1954 was toegestaan, als betekening aan Suriname in persoon. Daarmee begon op 2 november 2022 de verzettermijn van acht weken te lopen, die op 28 december 2022 afliep. Het verzet van 6 januari 2023 was dus te laat.
Suriname ging in cassatie, en advocaat-generaal G. Snijders, die de Hoge Raad adviseert, geeft het land gelijk. Een betekening in het buitenland geldt volgens de wet alleen als betekening in persoon als het land partij is bij het Haags Betekeningsverdrag van 1965 en de betekening daar ook werkelijk in persoon heeft plaatsgevonden. Suriname is alleen partij bij het verdrag van 1954, dat de wetgever bewust te weinig waarborgen vond bieden. Ook stelde het hof niet vast dat er naar Surinaams recht een betekening in persoon was. De verzettermijn begon dus pas te lopen bij een handeling waaruit bleek dat Suriname het vonnis kende, en een eerdere dan de verzetdagvaarding zelf is niet gebleken. Het verzet was dus op tijd.
De advocaat-generaal vindt dat de Hoge Raad ook de beslissing van de kantonrechter moet rechtzetten, zodat er niet nog een vierde ronde nodig is. De wet zegt niet of verzet in kort geding via de rol of via een door de rechter bepaalde zitting moet. Hoe dan ook mag de keuze voor de verkeerde weg niet worden afgestraft met niet-ontvankelijkheid. Het procesrecht is al lang gericht op het herstellen van fouten in plaats van het afstraffen ervan. De kantonrechter had Suriname de kans moeten geven de man op te roepen, en toen de man eenmaal op de zitting verscheen, was zelfs dat niet meer nodig. Lagere rechters verwijzen in zulke gevallen de zaak gewoon door naar de voorzieningenrechter.
De advocaat-generaal concludeert dat de Hoge Raad het arrest van het hof moet vernietigen en de zaak moet verwijzen, met de vaststelling dat Suriname ontvankelijk is in het verzet. De nieuwe rechter hoeft dan alleen nog over de zaak zelf te oordelen. De Hoge Raad moet nog beslissen.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:PHR:2025:1407, Parket bij de Hoge Raad, 19-12-2025, 25/00970
Parket bij de Hoge Raad · Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht
ECLI:NL:PHR:2025:1362, Parket bij de Hoge Raad, 12-12-2025, 25/00593
Parket bij de Hoge Raad · Civiel Recht
ECLI:NL:PHR:2025:1255, Parket bij de Hoge Raad, 14-11-2025, 25/00980
Parket bij de Hoge Raad · Civiel Recht; Personen- En Familierecht
ECLI:NL:PHR:2025:1046, Parket bij de Hoge Raad, 26-09-2025, 25/00081
Parket bij de Hoge Raad · Civiel Recht; Personen- En Familierecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Parket bij de Hoge RaadRechtsgebied
Civiel Recht; Burgerlijk ProcesrechtZaaknummer
25/02868
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een vrouw wil niet getuigen in een zaak waarin haar levenspartner procespartij is. Zij is de levensgezel van de man en woont met hem samen met drie kinderen, van wie twee gezamenlijk. De man en zijn persoonlijke holding Sandscape zijn partij in een bodemprocedure die Kievhorst Real Estate wil voorbereiden. Kievhorst vroeg de rechtbank daarvoor om een voorlopig getuigenverhoor, een verhoor van getuigen vooraf, om opheldering te krijgen over onregelmatigheden in de boekhouding. De vrouw was tot eind 2022 enig bestuurder van het bedrijf en staat op de lijst van getuigen. Het verzoek werd op 5 juni 2024 ingediend en op 24 februari 2025 toegewezen. Bij het verhoor door de rechter-commissaris op 14 mei 2025 deed de vrouw een beroep op het familiale verschoningsrecht. Dat recht maakt het mogelijk te weigeren te getuigen tegen een naaste, om gewetensnood te voorkomen. De rechter-commissaris wees het beroep af. Het hof Arnhem-Leeuwarden bekrachtigde die beslissing op 10 februari 2026. Daartegen stelde de vrouw cassatieberoep in bij de Hoge Raad. Het draait om een wetswijziging. Sinds 1 januari 2025 geldt het familiale verschoningsrecht ook voor een levensgezel van een partij. Daarvoor kwam het alleen toe aan echtgenoten, geregistreerde partners en bloed- of aanverwanten tot de tweede graad. Het verzoek om het getuigenverhoor dateert van vóór die datum, dus het hof paste het oude recht toe. Een levensgezel hoorde daar niet bij. Het hof vond het ook niet passend om het oude artikel anticiperend te lezen, dus alvast uit te leggen zoals het nieuwe recht luidt. Volgens het hof koos de wetgever bewust voor een overgangsregeling, en dat er daardoor situaties zijn waarin het oude recht nog geldt, is geen reden om daarvan af te wijken. In cassatie betoogt de vrouw dat het hof het oude artikel wel anticiperend had moeten lezen. De omstandigheden dat levensgezellen vroeger geen bescherming hadden en dat er overgangsrecht bestaat, zouden volgens haar niet redengevend zijn. Ook vindt zij de redenering van het hof innerlijk tegenstrijdig. Advocaat-generaal Coenraad van het parket bij de Hoge Raad adviseert het beroep te verwerpen. Hij wijst erop dat de wet niet regelt wanneer een rechter vooruit mag lopen op komend recht. Uit eerdere conclusies leidt hij af dat anticipatie mogelijk is als het nieuwe recht aansluit bij ontwikkelingen onder het oude recht of een leemte opvult. Bij een breuk met het geldende recht moet de rechter daarentegen grote terughoudendheid betrachten. Het oude artikel kende volgens de A-G een duidelijk afgebakende groep verschoningsgerechtigden, waar levensgezellen zonder twijfel niet bij hoorden. Er was dus geen leemte, en het nieuwe recht is een breuk met het oude. Vanuit het oogpunt van rechtszekerheid is dan een door de wet bepaald omslagmoment het meest gediend. Het oordeel van het hof getuigt volgens hem niet van een onjuiste rechtsopvatting. De overige klachten falen volgens de A-G ook. Het hof heeft niet alleen beoordeeld of het nieuwe recht van toepassing was, maar ook de subsidiaire stelling over anticipatie besproken. Het woord 'daarnaast' in de overweging van het hof verwijst alleen naar die subsidiaire stelling. De klacht daarover berust dus op een verkeerde lezing van de beschikking. Tot slot wijst de A-G erop dat de vrouw niet zonder bescherming staat. De rechter kan tijdens het verhoor beletten dat een bepaalde vraag wordt beantwoord (artikel 179 lid 2 Rv). Hij moet dan het zwaarwegende belang van waarheidsvinding afwegen tegen het belang van de bescherming van de relatie tussen partners. De conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep.