Rechter wijst eis van Fastned af: benzinestations mogen laadpalen plaatsen naast bestaande snellaadstations — RBDHA:2018:616
concurrentie tussen laadbedrijven en benzinestations op verzorgingsplaatsen
Eiser / verzoeker
Fastned en Mistergreen
Verweerder / gedaagde
De Staat der Nederlanden (Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
De vordering van Fastned en Mistergreen wordt afgewezen en zij worden veroordeeld in proceskosten van € 1.434 en € 1.442.
- Fastned en Mistergreen hebben geen concessie of exclusief recht op laadvoorzieningen gekregen, alleen vergunningen en huurovereenkomsten.
- Toestemming aan benzinestationhouders voor laadpalen als aanvullende voorziening is uitvoering van bestaand beleid.
- Het evenredigheids-, zorgvuldigheids- en gelijkheidsbeginsel is niet geschonden; concurrentie is een bedrijfsrisico.
- Het beroep op artikel 1 Eerste Protocol EVRM faalt omdat er geen inmenging in eigendom is.
Samenvatting
Fastned en Mistergreen leggen snellaadstations aan langs de Nederlandse snelwegen. Op verzorgingsplaatsen waar zij zo'n station hebben, willen nu ook benzinestationhouders laadpalen neerzetten. De twee laadbedrijven vonden dat de Staat dat niet mocht toestaan en vroegen de rechter om de Staat te verbieden daaraan mee te werken, op straffe van een dwangsom.
De zaak draait om de beleidswijziging van 10 januari 2012. Tot dan mochten laadpalen op verzorgingsplaatsen alleen als aanvullende voorziening bij een tankstation of wegrestaurant. Omdat die exploitanten nauwelijks laadpalen plaatsten, maakte de Staat het mogelijk dat ook anderen een laadpunt als zelfstandige basisvoorziening exploiteren. Fastned en Mistergreen kregen daarna voor meerdere verzorgingsplaatsen een vergunning en toestemming van de Staat als grondeigenaar. Een aantal benzinestationhouders heeft nu vergunningen aangevraagd voor snellaadpunten, en de minister heeft er al enkele verleend. Fastned verloor eerder bij de rechtbank Amsterdam twee beroepen tegen zulke vergunningen.
De zaak diende in een kort geding bij de rechtbank Den Haag, een spoedprocedure waarin de rechter een voorlopig oordeel geeft. Ook de Vereniging Particuliere Rijkswegvergunningen van Tankstations, de Federatie Wegverzorgende Horecabedrijven, Enviem Retail en EG Retail voegden zich aan de zijde van de Staat.
Fastned en Mistergreen voerden aan dat zij een concessie van vijftien jaar hadden gekregen die zij als eigendom mochten beschouwen, en dat de Staat het evenredigheids-, zorgvuldigheids- en gelijkheidsbeginsel schond. De voorzieningenrechter volgde dat niet. Een concessie, dus het recht om een dienst met uitsluiting van anderen te verlenen, hadden de bedrijven niet verkregen. De beleidswijziging opende alleen de mogelijkheid voor derden. De Wbr, de wet over rijkswaterstaatswerken, biedt geen grondslag voor een concessie, en uit de huurovereenkomsten met de Staat volgt geen exclusiviteit. Dat de Staat het woord concessie gebruikte, kan verwarring hebben veroorzaakt, maar de bedrijven hadden bij het verlenen van de toestemming kunnen weten dat zij geen uitsluitend recht kregen. De Europese concessierichtlijn en het eigendomsrecht uit het EVRM kwamen daardoor niet aan bod.
Benzinestationhouders mochten volgens het beleid altijd al laadpalen als aanvullende voorziening plaatsen. De voorgenomen toestemming van de Staat is daarom uitvoering van bestaand beleid en geen beleidswijziging, en Fastned en Mistergreen zijn niet in een slechtere positie gebracht. Dat zij investeerden toen de tankstationhouders niet wilden, geeft geen rechten: ze zijn net als die houders commerciële ondernemingen die hun eigen afweging maakten. Meer concurrentie dient bovendien het algemeen belang van elektrisch rijden. Dat de concurrentie het rendement van de laadbedrijven kan drukken, noemt de rechter een bedrijfsrisico waartegen de Staat hen niet hoeft te beschermen. Het gelijkheidsbeginsel is niet geschonden omdat de laadbedrijven en benzinestations geen gelijke gevallen zijn: de eersten bieden laadpunten als basisvoorziening, de anderen motorbrandstof. Het verbod op shops voor laadbedrijven rust op oudere afspraken met de benzinestationhouders.
De voorzieningenrechter wees de vordering af. Fastned en Mistergreen moeten de proceskosten betalen: € 1.434 aan de zijde van de Staat en € 1.442 aan de zijde van de gevoegde partijen.
Betrokken advocaten
mr. J.Ph. van Lochem
gevoegde partijen
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:GHAMS:2024:1975, Gerechtshof Amsterdam, 16-07-2024, 200.329.125/01
Gerechtshof Amsterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:RBDHA:2024:1746, Rechtbank Den Haag, 17-01-2024, C/09/619500 / HA ZA 21-933 (term motorbrandstoffen)
Rechtbank Den Haag · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBNNE:2022:2553, Rechtbank Noord-Nederland, 15-07-2022, LEE 21/2480
Rechtbank Noord-Nederland · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBDHA:2022:2925, Rechtbank Den Haag, 23-03-2022, C/09/591073 / HA ZA 20-361
Rechtbank Den Haag · Civiel Recht; Internationaal Privaatrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Den HaagRechtsgebied
Civiel RechtZaaknummer
C-09-543169-KG ZA 17-1476
Procedure
Kort geding
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. G.H.I.J. Hage
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.