Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBDHA:2024:8931Bestuursrecht; Belastingrecht

Rechter kent schadevergoeding toe voor trage box 3-procedure, maar aanslag blijft staan — RBDHA:2024:8931

Box 3-heffing, conservatoir beslag als schuld en schending hoorplicht

Eiser / verzoeker

Belastingplichtige man

VS

Verweerder / gedaagde

Inspecteur van de Belastingdienst

Rechtbank verklaart het beroep gegrond wegens schending van de hoorplicht, laat de aanslag zelf in stand, kent € 1.000 immateriële schadevergoeding toe en veroordeelt de inspecteur in € 1.025 proceskosten en € 50 griffierecht.

  • Hoorplicht in bezwaarfase geschonden omdat de Belastingdienst onvoldoende aantoonde inspanningen te hebben gedaan voor een hoorgesprek
  • Rechtsgevolgen van de vernietigde uitspraak op bezwaar blijven in stand: de rechtbank voorziet zelf in de zaak in plaats van terug te wijzen
  • Conservatoir beslag van het Openbaar Ministerie telt niet mee als schuld bij de bepaling van het box 3-vermogen
  • Verzoeken om ambtenaren als getuigen te horen afgewezen omdat hun verklaringen niet over de geschilpunten gingen
  • Redelijke termijn met negen maanden overschreden (geheel toe te rekenen aan de bezwaarfase), levert € 1.000 schadevergoeding op

Samenvatting

Een man kreeg over 2018 een aanslag inkomstenbelasting waarin de Belastingdienst een aanzienlijk hoger inkomen uit sparen en beleggen (box 3) in aanmerking nam dan hij zelf had aangegeven. In bezwaar werd het bedrag al iets verlaagd, maar de man bleef het oneens met de manier waarop zijn vermogen was vastgesteld en stapte naar de rechtbank. Zijn zaak was verre van een gewone belastingprocedure: er lag een fors strafrechtelijk beslag van ruim € 2,5 miljoen op zijn bezittingen, hij was in een eerdere strafzaak veroordeeld voor witwassen, en tijdens de zitting diende hij zelfs een wrakingsverzoek in tegen de behandelend rechter, dat door de wrakingskamer werd afgewezen waarna de zaak later werd voortgezet.

De rechtbank begon met de vraag of de Belastingdienst hem voldoende in de gelegenheid had gesteld om in de bezwaarfase te worden gehoord. Dat bleek niet het geval: de enkele mededeling dat de man niet had gereageerd op een voorstel voor een hoorgesprek was onvoldoende bewijs dat de Belastingdienst zich genoeg had ingespannen. De hoorplicht was dus geschonden, en de rechtbank verklaarde het beroep om die reden gegrond en vernietigde de uitspraak op bezwaar. Om proceseconomische redenen besloot de rechtbank vervolgens zelf te beoordelen of de uitkomst van die uitspraak op bezwaar toch in stand kon blijven, in plaats van de zaak terug te sturen naar de Belastingdienst, mede omdat de man zowel in het beroepschrift als tijdens de zittingen ruimschoots de kans had gekregen zijn standpunten naar voren te brengen.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Inhoudelijk kreeg de man op vrijwel alle punten ongelijk. Hij vond dat het conservatoire beslag van het Openbaar Ministerie als schuld had moeten worden meegeteld bij de vaststelling van zijn vermogen, maar de rechtbank oordeelde dat zo'n beslag de waarde van bezittingen niet beïnvloedt en pas als schuld telt zodra het onherroepelijk is geworden voor tenuitvoerlegging. Ook zijn stelling dat hij helemaal geen rendement had genoten, hield geen stand: hij onderbouwde niet met bewijsstukken dat hij in 2018 geen huur- of renteinkomsten had ontvangen, terwijl de Belastingdienst met verwijzing naar het strafvonnis juist concrete bedragen aan onroerend goed en hypothecaire vorderingen had aangewezen. Verzoeken om ambtenaren van de Belastingdienst als getuigen te horen wees de rechtbank af, omdat hun verklaringen niet zouden gaan over feiten die voor de beslissing van belang waren. Ook verweten van institutioneel racisme en samenspanning met het Openbaar Ministerie vond de rechtbank niet onderbouwd.

De rechtbank zag daarom geen aanleiding om het belastbaar inkomen uit sparen en beleggen lager vast te stellen dan de € 30.298 die de Belastingdienst na bezwaar had berekend, en liet de rechtsgevolgen van de vernietigde uitspraak op bezwaar dus in stand: de aanslag zelf verandert niet. Een verzoek om € 25.000 materiële schadevergoeding wegens de manier waarop de procedure was verlopen, wees de rechtbank af omdat de man niet had geconcretiseerd welke schade hij had geleden.

Wel kreeg de man gelijk op twee punten die los staan van de hoogte van de aanslag. Omdat vanaf het indienen van het bezwaarschrift tot de uitspraak van de rechtbank meer dan twee jaar en negen maanden waren verstreken, was de redelijke termijn met negen maanden overschreden, geheel toe te rekenen aan de bezwaarfase. Daarvoor kreeg hij € 1.000 schadevergoeding. Ook moest de Belastingdienst de proceskosten van € 1.025 en het griffierecht van € 50 aan hem vergoeden, vanwege het gegronde beroep op de schending van de hoorplicht.

Betrokken advocaten

mr. D.M. Drok

eiser

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

SGR 23/975

Procedure

Eerste aanleg - enkelvoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • mw. mr. D.M. Drok
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

RBDHA:2026:33023
Rechtbank Den Haag·
Bestuursrecht; Belastingrecht
Rechtbank houdt intrekking ANBI-status van woningnood-stichting in stand

Een stichting die de woningnood in de wereld wil bestrijden, had sinds oktober 2019 een ANBI-status: een erkenning als algemeen nut beogende instelling, die fiscale voordelen geeft. De Belastingdienst trok die status in 2023 in, met terugwerkende kracht tot de dag waarop de status was ingegaan. De stichting ging daartegen in bezwaar en daarna in beroep, maar de rechtbank Den Haag verklaart het beroep ongegrond. De stichting beschrijft zichzelf als een 'normstellende en kaderstellende entiteit'. Ze voert zelf geen projecten uit en neemt geen projectverantwoordelijkheid op zich. In plaats daarvan stelt ze beleid en prestatierichtlijnen op voor onder meer betaalbaarheid, circulariteit, leefbaarheid en biodiversiteit, met meetprotocollen en scorecards. Partijen uit de publieke en de private sector kunnen er vrijwillig voor kiezen zich aan die normen te houden. De stichting had sinds haar oprichting geen liquide middelen en deed geen bestedingen. Haar vermogen bestaat uit geschonken waardepapieren die nog niet te gelde zijn gemaakt. Volgens de rechtbank moet een instelling om als ANBI te gelden uitsluitend of nagenoeg uitsluitend het algemeen nut beogen. Dat moet blijken uit haar feitelijke werkzaamheden, en die moeten er rechtstreeks op gericht zijn een algemeen belang te dienen. De rechtbank vindt dat de stichting dat niet aannemelijk heeft gemaakt. Dat anderen dankzij de normen misschien duurzamer en efficiënter kunnen bouwen, is volgens de rechtbank onvoldoende, want daarmee wordt het algemeen belang hooguit indirect gediend. Ook het argument dat de stichting andere algemeen nut beogende instellingen 'op andere wijze' ondersteunt, gaat niet op: vooraf is niet vast te stellen welke partijen zich aan de normen zullen houden en of die partijen wel het algemeen nut beogen. Heeft een commerciële partij bijvoorbeeld een kostenbesparing bij de bouw van woningen, dan dient dat een particulier belang. Stukken als jaarrekeningen, het beleidsplan en notulen van bestuursvergaderingen veranderen dat oordeel niet. De stichting deed daarnaast een beroep op het vertrouwensbeginsel. Zij stelde dat de inspecteur in juni 2022 telefonisch had ingestemd met haar voorstel over de zogeheten anti-oppoteis en dat het onderzoek toen in de eindfase zat. De Belastingdienst betwist dat. De rechtbank vindt dat ook als die instemming er was, dit niet gelijkstaat aan een uitdrukkelijke, ondubbelzinnige en onvoorwaardelijke toezegging dat de status behouden zou blijven. Ook de stelling dat het onderzoek bijna klaar was, zegt niets over de uitkomst ervan. De klachten over de zorgvuldigheid en de motivering van de uitspraak op bezwaar slagen evenmin: volgens de rechtbank is die uitspraak toegespitst op de stichting en deugdelijk gemotiveerd. Tot slot vroeg de stichting subsidiair om te beoordelen of de intrekking met terugwerkende kracht evenredig is. De rechtbank wijst erop dat de voorwaarden voor de ANBI-status rechtstreeks uit de wet volgen en dat de inspecteur daarbij geen beoordelingsvrijheid heeft, zodat de intrekking zelf niet aan het evenredigheidsbeginsel kan worden getoetst. Alleen over de terugwerkende kracht heeft hij enige ruimte. Daar heeft de stichting volgens de rechtbank niet aannemelijk gemaakt dat de nadelen onevenredig zijn. De genoemde gevolgen, zoals afspraken over toekomstige dividendstromen waarvoor de ANBI-status een voorwaarde is, vloeien voort uit de intrekking zelf en niet uit de terugwerkende kracht. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De ANBI-status van de stichting is daarmee terecht met terugwerkende kracht tot 24 oktober 2019 ingetrokken. Een proceskostenveroordeling volgt niet.

Rechtbank Den Haag·
Bestuursrecht; Belastingrecht
RBDHA:2026:31919
Rechtbank Den Haag·
Bestuursrecht; Belastingrecht
RBDHA:2026:27687
Rechtbank Den Haag·
Bestuursrecht; Belastingrecht
RBDHA:2026:27680
Rechtbank Den Haag·
Bestuursrecht; Belastingrecht