Rechtbank dwingt minister tot besluit asielaanvraag met dwangsom — RBDHA:2025:22927

Een asielzoeker heeft voor de tweede keer bij de rechtbank Den Haag moeten aankloppen omdat de minister van Asiel en Migratie weigert tijdig te beslissen op zijn asielaanvraag. De aanvraag dateert al van 30 september 2023, en eerder dit jaar, op 27 februari 2025, had dezelfde rechtbank al vastgesteld dat de minister te traag was. Destijds kreeg de bewindsman zestien weken de tijd om alsnog een besluit te nemen, met een dwangsom van maximaal 7.500 euro als stok achter de deur. De minister negeerde ook die opdracht en nam geen besluit binnen de opgelegde termijn.

Dit tweede beroep is het directe gevolg van die nalatigheid. De rechtbank stelt vast dat het beroep ontvankelijk en gegrond is: de minister heeft simpelweg niet gedaan wat hem was opgedragen. Een nieuwe ingebrekestelling was niet nodig, omdat het om dezelfde asielaanvraag gaat.

De rechter legt de minister nu een kortere beslistermijn op: acht weken. Die strengere termijn is gerechtvaardigd omdat de totale behandelingsduur inmiddels de bovengrens van 21 maanden heeft overschreden. Normaal gesproken hanteert de bestuursrechter bij dit soort asielzaken het zogeheten '8+8 wekenmodel', waarbij twee termijnen van acht weken worden gehanteerd. Nu die grens ruimschoots is gepasseerd, volstaat één termijn van acht weken.

Ook de maximale dwangsom wordt verhoogd: niet langer 7.500 euro, maar 15.000 euro bij overschrijding van de nieuwe deadline, nog steeds tegen een tarief van 100 euro per dag. De rechtbank overweegt daarbij dat de eerder opgelegde dwangsom geen effect heeft gehad, maar ziet daarin in dit specifieke geval geen reden om het dagbedrag te verhogen. De maximumgrens verdubbelen is in de ogen van de rechter voldoende extra prikkel.

Opvallend is dat de minister al eerder een rechterlijk bevel naast zich neer heeft gelegd. Dat de bewindsman ook een financiële sanctie heeft laten passeren zonder in actie te komen, typeert de bredere problematiek in het Nederlandse asielsysteem: de overheid is structureel niet in staat om binnen wettelijke termijnen te beslissen, zelfs niet wanneer een rechter daar uitdrukkelijk toe verplicht.

De rechtbank doet uitspraak zonder zitting, wat gebruikelijk is bij dit soort kennelijk gegronde beroepen. De minister wordt ook veroordeeld tot vergoeding van de proceskosten van de asielzoeker, vastgesteld op 453,50 euro.

Als de minister opnieuw in gebreke blijft, loopt hij het risico tot 15.000 euro aan dwangsommen verschuldigd te worden. De eiser heeft zes weken de tijd om in verzet te komen als hij het niet eens is met de uitspraak, maar gezien de uitkomst ligt dat niet voor de hand.