Rechtbank wijst beroep tegen invorderingsrente af, weigert proceskostenvergoeding wegens vereenzelviging — RBNHO:2021:9975
invorderingsrente en proceskostenvergoeding bij verrekening van een belastingaanslag
Eiser / verzoeker
eiseres (vennootschap)
Verweerder / gedaagde
de ontvanger van de Belastingdienst, kantoor Amsterdam
Beroep tegen de invorderingsrente ongegrond verklaard en verzoek om proceskostenvergoeding voor rechtsbijstand afgewezen; wel € 500 schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn en teruggave van het griffierecht van € 47
- Beroep op betalingsonmacht griffierecht afgewezen omdat het inkomen van de bestuurder net boven de bijstandsnorm lag en het vermogen van een gelieerde commanditaire vennootschap niet was toegelicht
- Invorderingsrente is correct berekend vanaf zes weken na de aanslagdatum tot de dag van feitelijke verrekening
- Hoorplicht in de bezwaarfase geschonden, maar dat gebrek gepasseerd omdat de vennootschap dit in beroep alsnog kon toelichten
- Vennootschap, bestuurder en het gemachtigdenkantoor zijn feitelijk vereenzelvigd, zodat geen sprake is van rechtsbijstand door een onafhankelijke derde
- Proceskostenvergoeding voor rechtsbijstand afgewezen, wel € 500 schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn en teruggave van het griffierecht
Samenvatting
Een vennootschap kreeg in 2014 een aanslag vennootschapsbelasting van € 4.560 opgelegd. Toen de Belastingdienst in 2019 een aan de vennootschap uit te betalen bedrag verrekende met die openstaande aanslag, werd daarbij ook € 201 aan invorderingsrente in rekening gebracht. De vennootschap maakte bezwaar tegen die rente en tegen de verrekening zelf, maar de ontvanger van de Belastingdienst verklaarde het bezwaar ongegrond, waarna de vennootschap beroep instelde bij de rechtbank Noord-Holland.
Voordat de rechtbank aan de inhoud kon toekomen, moest zij eerst beoordelen of de vennootschap wel griffierecht moest betalen. De vennootschap stelde betalingsonmacht te hebben en zowel zelf als haar enige bestuurder over geen vermogen te beschikken. De rechtbank onderzocht uitgebreid de financiële situatie van de bestuurder en van de vennootschap achter de constructie en concludeerde dat het inkomen van de bestuurder, inclusief vakantiegeld, net boven de bijstandsnorm uitkwam en dat niet aannemelijk was gemaakt dat een aan hem gelieerde commanditaire vennootschap geen vermogen had. Het beroep op betalingsonmacht griffierecht werd daarom afgewezen en de vennootschap voldeed vervolgens het griffierecht.
Inhoudelijk oordeelde de rechtbank dat de Belastingdienst de invorderingsrente correct had berekend, gerekend vanaf zes weken na de dagtekening van de aanslag tot de dag van verrekening. Het argument dat de rente eerder had moeten worden verrekend omdat de proceskostenvergoeding al in 2018 was toegekend, hield geen stand: voor de renteberekening is de feitelijke betaaldatum bepalend, niet het moment waarop verrekening had kunnen plaatsvinden. Ook het verwijt dat de Belastingdienst niet alle stukken had overgelegd en dat de vennootschap ten onrechte niet was gehoord in de bezwaarfase, beoordeelde de rechtbank: de hoorplicht was weliswaar geschonden, maar dat gebrek werd gepasseerd omdat de vennootschap haar bezwaren in de beroepsfase alsnog schriftelijk en mondeling had kunnen toelichten.
Het grootste deel van de uitspraak gaat over de vraag of de vennootschap recht had op een proceskostenvergoeding voor beroepsmatig verleende rechtsbijstand door een externe gemachtigde. De rechtbank stelde vast dat de vennootschap, haar enige bestuurder en het adviesbureau waarvoor die bestuurder optrad feitelijk één en dezelfde persoon en diens onderneming waren: de bestuurder was de enige werkzame persoon in alle betrokken rechtspersonen, en deze voerden sinds 2006 geen andere activiteit meer dan het voeren van procedures om proceskostenvergoedingen en schadevergoedingen te incasseren. Op herhaalde vragen van de rechtbank over de rol en de kwalificaties van de gemachtigde die formeel als externe rechtsbijstandverlener zou optreden, kwam geen inhoudelijk antwoord. De rechtbank achtte daardoor niet aannemelijk dat deze gemachtigde daadwerkelijk juridisch geschoold was of ooit daadwerkelijk voor de vennootschap had gewerkt, en zag bovendien aanwijzingen dat stukken bewust naar de verkeerde instanties werden gestuurd om verwarring te zaaien en extra procedures uit te lokken. Om die redenen kwalificeerde de rechtbank de bijstand niet als door een onafhankelijke derde verleende beroepsmatige rechtsbijstand en wees zij het verzoek om een proceskostenvergoeding af.
Wel kende de rechtbank de vennootschap een schadevergoeding van € 500 toe wegens overschrijding van de redelijke termijn voor de behandeling van het geschil, die met ongeveer zes maanden was overschreden; die vergoeding moet door de Staat worden betaald. Ook moest de Belastingdienst het door de vennootschap betaalde griffierecht van € 47 terugbetalen. Voor het overige verklaarde de rechtbank het beroep tegen de in rekening gebrachte invorderingsrente ongegrond.
Betrokken advocaten
A. van Velsen
eiser
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:HR:2026:104, Hoge Raad, 23-01-2026, 25/02484
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2025:1859, Hoge Raad, 05-12-2025, 24/01174
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2025:1857, Hoge Raad, 05-12-2025, 24/01173
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2025:1855, Hoge Raad, 05-12-2025, 24/00056
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Noord-HollandRechtsgebied
Bestuursrecht; BelastingrechtZaaknummer
AWB - 19 _ 4532
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- mw. mr. M.C. van As
- dhr. mr. B. van Walderveen
- mw. mr. T.N. van Rijn
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een importeur van zitzakken, ook wel beanbags genoemd, strijdt met de Douane over de vraag in welke tariefcategorie zijn product thuishoort. Het gaat om een gevulde zitzak van 190 bij 140 centimeter, 7,5 kilo zwaar en met een inhoud van 350 liter, en om het lege omhulsel daarvan. Die indeling bepaalt onder meer welk invoertarief geldt. De Douane gaf in januari 2025 twee bindende tariefinlichtingen af: de gevulde zitzak kwam in de categorie 'artikelen voor bedden en dergelijke' (kussens, poefs en peluws), het lege omhulsel in de categorie 'andere geconfectioneerde artikelen van textiel'. De importeur wil beide producten ingedeeld zien als zitmeubel. Zijn bezwaar werd in juli 2025 afgewezen, waarna hij in beroep ging bij de rechtbank Noord-Holland. De Douane vond zelf eigenlijk ook dat de zitzak een zitmeubel is, maar voelt zich gebonden aan een Europese uitvoeringsverordening uit december 2024. Daarin heeft de Europese Commissie bepaald dat het lege omhulsel van zo'n zitzak onder 'andere geconfectioneerde artikelen' valt. In de motivering staat dat de gevulde zitzak vergelijkbaar is met een kussen en geen zitmeubel, omdat hij instabiel is en meegeeft onder het lichaamsgewicht. Beide partijen hebben de rechtbank gevraagd vragen te stellen over de geldigheid van die verordening. De rechtbank heeft het product zelf bestudeerd en uitgeprobeerd. Met de twee riemen vast krijgt de zitzak een zitgedeelte en een rugleuning. Bij herhaald gebruik schuift de vulling van piepschuimbolletjes weg en zit de gebruiker steeds lager, tot de zitzak wordt opgeschud. Zonder riemen is de zitzak een groot kussen om op te zitten of te liggen. Volgens de rechtbank is de zitzak geen artikel voor bedden. Hij wordt zelfstandig op de grond gebruikt en niet bij een bed, en hij is geen kussen of matras in de zin van beddengoed. De rechtbank wijst er ook op dat de Commissie in vier eerdere verordeningen (over een hondenmand, een verwarmingsmat, een kampeermat en een koelmat) indeling bij artikelen voor bedden juist uitsloot, omdat die producten niet bij een bed worden gebruikt. Of de uitleg van die categorie consistent is, vindt de rechtbank twijfelachtig. Voorlopig oordeelt de rechtbank dat de zitzak onder zitmeubelen valt, of anders onder 'andere meubelen'. Vormvastheid is geen voorwaarde voor die laatste categorie. Het omhulsel is dan een onderdeel van dat meubel en hoort in dezelfde categorie, zodat het niet onder geconfectioneerde textielartikelen kan vallen. Een compleet zitmeubel is het lege omhulsel volgens de rechtbank niet, want de vulling ontbreekt. De rechtbank mag een Europese verordening zelf niet ongeldig verklaren en moet daarom het Hof van Justitie in Luxemburg om uitleg vragen. De rechtbank legt het Hof twee vragen voor. De eerste is of de categorie 'artikelen voor bedden en dergelijke' aldus moet worden uitgelegd dat de zitzak daaronder valt. Als dat niet zo is, vraagt de rechtbank of de uitvoeringsverordening ongeldig is voor zover daarin het omhulsel als geconfectioneerd textielartikel wordt ingedeeld. Alle verdere beslissingen houdt de rechtbank aan en het geding wordt geschorst tot het Hof heeft geantwoord. Tegen deze tussenbeslissing staat geen hoger beroep open.