ECLI:NL:RBNHO:2026:2692, Rechtbank Noord-Holland, 11-02-2026, HAA 25/926 — RBNHO:2026:2692
Samenvatting
Beroep gegrond. Eiser heeft een omgevingsvergunning aangevraagd voor het verbouwen van zijn winkelruimte tot woonruimte in Haarlem. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het college ten onrechte tot de conclusie is gekomen dat de aanvraag in strijd is met de bestemming ‘Tuin-3’. Naar het oordeel van de rechtbank volgt uit het bestemmingsplan Koninginnebuurt niet dat deze bestemming vereist dat bijbehorende bouwwerken ondergeschikt moeten zijn aan het hoofdgebouw. Dit betekent dat de bestemming ‘Tuin – 3’ niet in de weg staat aan het realiseren van primaire woonfuncties of ander niet-ondergeschikt gebruik van bijbehorende bouwwerken. Het college heeft daarnaast niet voldoende gemotiveerd waarom het niet bereid is om gebruik te maken van de afwijkingsbevoegdheid die de Nota Parkeernormen biedt als niet in de parkeerbehoefte op eigen terrein kan worden voorzien, en waarom het college van oordeel is dat met het toevoegen van een woning aan de woningvoorraad geen maatschappelijk belang gemoeid is.
Betrokken advocaten
mr. A.G. Kamphuis
eiser
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBNHO:2026:549, Rechtbank Noord-Holland, 20-01-2026, 23/5217
Rechtbank Noord-Holland · Bestuursrecht; Omgevingsrecht
ECLI:NL:RVS:2026:116, Raad van State, 07-01-2026, 202500933/2/R2
Raad van State · Bestuursrecht
ECLI:NL:RVS:2025:6349, Raad van State, 24-12-2025, 202401066/1/R1
Raad van State · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBNHO:2025:14556, Rechtbank Noord-Holland, 12-12-2025, HAA 25/4456 en HAA 25/5622
Rechtbank Noord-Holland · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Noord-HollandRechtsgebied
Bestuursrecht; OmgevingsrechtZaaknummer
HAA 25/926
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr. D. de Vries
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een projectontwikkelaar wil op het recreatiepark Sandevoerde in Zandvoort 60 bomen en 4 stobben kappen. Op die plek moeten nieuwe chalets komen en een grote vijver voor waterberging. Het college van burgemeester en wethouders verleende daarvoor in juli 2024 een omgevingsvergunning. Daar kwam bezwaar tegen van omwonenden en van Vereniging Sandevoerde, de belangenvereniging van de caravaneigenaren die op het park een standplaats huren. In het besluit op bezwaar van 4 maart 2025 liet het college de kapvergunning in stand, maar voegde er voorschriften aan toe. Het belangrijkste voorschrift: er mag pas worden gekapt als de ontgrondingsvergunning die bij de provincie Noord-Holland is aangevraagd onherroepelijk is geworden. Dat is een vergunning om grond af te graven, nodig voor onder meer de vijver. Het college wil voorkomen dat bomen verdwijnen terwijl nog onzeker is of het project doorgaat. De ontwikkelaar ging in beroep en vond het voorschrift onwettig en onevenredig, omdat het de plannen jaren kan vertragen. Eerst beoordeelde de rechtbank wie meedoet aan de procedure. De bezwaren van de omwonenden waren al niet-ontvankelijk verklaard, omdat zij te weinig zicht hebben op de te kappen bomen. Zij gingen daar niet apart tegen in beroep, dus staat vast dat zij geen belanghebbenden zijn en konden zij niet meedoen. De vereniging mocht dat wel. Haar 86 leden hebben stacaravans op het terrein en huren daar een standplaats, vlak bij de te kappen bomen. De huurovereenkomsten zijn weliswaar opgezegd, maar de ontruiming is door de kortgedingrechter geschorst, zodat de leden er nog mogen verblijven. De vereniging behartigt hun belangen dus nog steeds. Daarna kwam de inhoud. De ontwikkelaar vond dat het voorschrift in strijd is met de Omgevingswet, onder meer met het artikel over het moment waarop een omgevingsvergunning in werking treedt. De rechtbank volgt dat niet. De vergunning is gewoon in werking getreden en de beroepstermijn loopt. Dat de ontwikkelaar er nog geen gebruik van mag maken, ligt aan het voorschrift, en de gemeentelijke Bomenverordening biedt daarvoor een basis. Het college mag zo voorkomen dat bomen nutteloos worden gekapt zolang onzeker is of de werkzaamheden waarvoor ze moeten wijken, doorgaan. Zo'n voorschrift dient volgens de rechtbank ook het leefmilieu en een goede omgevingskwaliteit. Ook het beroep op het evenredigheidsbeginsel faalt. De ontwikkelaar stelde dat de ontgrondingsvergunning niet essentieel is, omdat het plan kan worden aangepast tot minder dan 10.000 m2 of minder diep dan drie meter, waarvoor geen vergunning nodig is. Het college wees erop dat de hele herontwikkeling van meerdere vergunningen afhangt, dat geen daarvan al onaantastbaar is, en dat kap tot onherstelbare schade kan leiden, ook met een herplantplicht. Volgens de rechtbank heeft het college voldoende en inzichtelijk gemotiveerd dat het onnodige kap wil voorkomen. Het voorschrift is daarom niet te verstrekkend. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De bomen blijven staan totdat de ontgrondingsvergunning onherroepelijk is. De ontwikkelaar krijgt geen proceskostenvergoeding en geen vergoeding van het griffierecht.
Op een perceel aan de Kennemerweg 16 in Zandvoort staan tientallen bomen die een projectontwikkelaar wil laten kappen. Voor 21 van die bomen vroeg Sandevoerde Ontwikkeling B.V. in oktober 2024 een omgevingsvergunning aan. Het college van burgemeester en wethouders weigerde de vergunning eerst, maar verleende haar in april 2026 alsnog nadat de ontwikkelaar bezwaar had gemaakt. Twee omwonenden uit Zandvoort vonden dat de bomen moesten blijven staan en gingen tegen die vergunning in beroep. De zaak was al voor het beroep op de rechtbank niet eenvoudig. Het college had de vergunning niet gepubliceerd, terwijl de Omgevingswet dat voorschrijft. De omwonenden kregen pas op 7 juli 2026 een afschrift van het besluit onder ogen, via een brief van de rechtbank over een ander beroep. Zij stelden op 19 juli 2026 beroep in, na afloop van de termijn van zes weken. De rechtbank vond die termijnoverschrijding verschoonbaar, omdat de omwonenden pas laat van het besluit wisten. Het college ging daar zelf ook van uit. Daarna kwam de vraag of de omwonenden wel belanghebbenden zijn. Alleen wie rechtstreeks door een besluit in zijn belang wordt geraakt, mag er beroep tegen instellen. De woningen van de twee eisers staan op 220 en 77 meter van de dichtstbijzijnde te kappen boom. Het college wees erop dat landschapselementen het zicht op de bomen geheel of gedeeltelijk wegnemen. Ook had het eerder bezwaren van dezelfde omwonenden tegen een andere vergunning voor de kap van 60 bomen en 4 stobben op hetzelfde perceel niet-ontvankelijk verklaard. De commissie bezwaarschriften had daarbij geoordeeld dat het zicht op de bomen te beperkt is om gevolgen van enige betekenis aan te nemen. Tegen die beslissing hebben de omwonenden geen beroep ingesteld, zodat die in rechte vaststaat. De rechtbank volgde het college. Uit een kaart bleek dat de 21 bomen door de 60 eerder vergunde bomen heen en verspreid over het perceel staan, en dat de meeste verder van de woningen van de eisers staan. Door de begroeiing langs beide zijden van de Kennemerweg, het talud en de begroeiing aan de kant van de Zandvoortselaan is het zicht op de bomen te beperkt. De rechtbank nam daarbij ook de herplantplicht in aanmerking. Dat de omwonenden tijdens wandelingen in de buurt wel zicht hebben op de bomen, onderscheidt hen niet van willekeurige andere wandelaars. Wie een gebied af en toe of regelmatig bezoekt voor ontspanning heeft daarmee nog geen persoonlijk, rechtstreeks belang. De rechtbank verklaarde het beroep daarom niet-ontvankelijk, zodat het niet inhoudelijk is behandeld. De omwonenden krijgen hun griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van hun proceskosten.
Een projectontwikkelaar wil op een perceel aan de Kennemerweg in Zandvoort een nieuw recreatiepark realiseren, met chalets en een grote vijver voor waterberging. Daarvoor moeten bomen wijken. Na een eerdere vergunning voor het kappen van 60 bomen en 4 stobben bleek dat nog eens 21 bomen weg moesten. Voor die 21 bomen vroeg Sandevoerde Ontwikkeling in oktober 2024 een omgevingsvergunning aan. Het college van burgemeester en wethouders van Zandvoort weigerde die vergunning eerst bij besluit van 14 maart 2025. Na bezwaar herroept het college die weigering bij besluit van 15 april 2026 en verleent het de vergunning alsnog. Aan die vergunning verbond het een voorschrift: de bomen mogen pas worden gekapt als de bij het college van gedeputeerde staten van Noord-Holland aangevraagde ontgrondingsvergunning onherroepelijk is. Zo'n vergunning is nodig om het terrein af te graven, bijvoorbeeld voor het graven van een meer en het aftoppen van het oude duin. Sandevoerde Ontwikkeling stelde beroep in tegen dat voorschrift. Het bedrijf voerde primair aan dat het voorschrift in strijd is met de Omgevingswet. Artikel 16.79 regelt wanneer een omgevingsvergunning in werking treedt, en volgens het bedrijf is die regeling uitputtend. Daarom zou de bepaling in de gemeentelijke Bomenverordening waarop het voorschrift rust, onverbindend zijn. De rechtbank volgt dat niet. De vergunning is door de bekendmaking in werking getreden en de beroepstermijn loopt. Dat de vergunning nog niet gebruikt mag worden, betekent niet dat zij niet in werking is getreden. Het college mag een voorschrift opleggen om nutteloze kap te voorkomen zolang nog ongewis is of de werkzaamheden waarvoor de bomen moeten wijken, wel mogen plaatsvinden. Ook de artikelen 5.7 en 5.21 van de Omgevingswet staan daar niet aan in de weg. Een voorschrift dat kap voorkomt als een andere vergunning niet wordt verleend, dient volgens de rechtbank de bescherming van het leefmilieu en een goede omgevingskwaliteit. Subsidiair stelde het bedrijf dat het voorschrift onevenredig is. Omwonenden en de Vereniging Sandevoerde grijpen volgens het bedrijf elke mogelijkheid aan om besluiten over de herontwikkeling aan te vechten, waardoor het project jaren vertraging oploopt. Bovendien zou de ontgrondingsvergunning niet essentieel zijn: zonder die vergunning kan het plan worden aangepast zodat minder dan 10.000 m2 of minder diep dan drie meter wordt afgegraven, en dan is geen vergunning nodig. Veel van de te kappen bomen staan bovendien op plekken waar chalets komen, los van de ontgronding. Het college wees erop dat de hele herontwikkeling afhankelijk is van meerdere vergunningen van verschillende bevoegde gezagen, die nog geen van alle onaantastbaar zijn. Kappen voordat dat zo is, kan leiden tot onherstelbare schade, ondanks de herplantplicht. De ontgrondingsvergunning heeft volgens het college de meeste impact, omdat de herinrichting zonder die vergunning feitelijk onmogelijk is en het ontgronden op het kappen volgt. De rechtbank vindt dat het college het voorschrift in redelijkheid heeft kunnen opleggen. Het college heeft voldoende en inzichtelijk gemotiveerd dat het onnodige kap wil voorkomen, en het voorschrift is daarom niet te verstrekkend of onevenredig. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Het voorschrift blijft dus staan: de 21 bomen mogen pas worden gekapt als de ontgrondingsvergunning onherroepelijk is. Sandevoerde Ontwikkeling krijgt geen proceskostenvergoeding en ook het griffierecht wordt niet vergoed.
Een aanbouw aan een woning in Landsmeer is volgens de buren te groot en deels op hun grond gebouwd. Zij vragen de gemeente al jaren om handhaving, maar het college van burgemeester en wethouders weigerde steeds op te treden. Nu heeft de rechtbank Noord-Holland dat besluit vernietigd, omdat de gemeente de zaak niet goed heeft onderzocht en haar besluit niet deugdelijk heeft uitgelegd. De voorgeschiedenis begint in 2022. De buurvrouw vroeg een omgevingsvergunning aan voor een aanbouw aan haar woning. De gemeente stelde de aanvraag buiten behandeling, omdat volgens haar voor de aanbouw geen vergunning nodig was, en wees erop dat conform de tekening moest worden gebouwd. Daarna is de aanbouw gerealiseerd. De buren vonden dat er groter en hoger is gebouwd dan op de tekening stond en vroegen om handhaving. In een eerdere procedure oordeelde de rechtbank op 24 januari 2024 dat de gemeente in redelijkheid mocht afzien van handhaving voor de te grote bouwhoogte van 22 centimeter. Daartegen lopen de buren hoger beroep bij de Raad van State, waarop nog niet is beslist. In deze zaak gaat het om een tweede handhavingsverzoek van 13 februari 2024. De buren stellen dat de inhoud van de woning inmiddels 769 kubieke meter bedraagt terwijl maximaal 600 kubieke meter is toegestaan, en dat er 112,3 vierkante meter aan bijbehorende bouwwerken staat terwijl 83 vierkante meter is toegestaan. Ook zou de aanbouw de erfgrens overschrijden en zou daardoor een tweede woning binnen hun bouwvlak zijn gecreëerd. De gemeente wees het verzoek af. Een controle van de toezichthouder in april 2024 stelde een inhoud van 646,72 kubieke meter vast. De gemeente vond de overschrijding een gevolg van de buitenbehandelingstelling van de aanvraag en de afwijking in de situering gering. De rechtbank oordeelt dat het college eerst had moeten onderzoeken in hoeverre er is afgeweken van wat de bouwtekening toestond, hoe groot die afwijkingen zijn en of zij in strijd zijn met het omgevingsplan. Dat onderzoek heeft niet plaatsgevonden. De gemeente verwees wel naar het rapport van de toezichthouder, maar verbond daar geen conclusies aan. Bovendien erkende de buurvrouw op zitting dat de aanbouw aan de andere kant 6 vierkante meter breder is gebouwd dan de tekening toestond. Ook daarvan heeft de gemeente niet vastgesteld dat het een afwijking is. Ook de motivering houdt volgens de rechtbank geen stand. Het college erkende dat de aanbouw in afwijking van de tekeningen direct aan de woning van de buren grenst, wat meer oppervlakte en volume betekent. Tegelijk stelde het dat de overschrijding het gevolg is van de buitenbehandelingstelling. De rechtbank noemt dat tegenstrijdig: of er is conform de tekening gebouwd, of er is in afwijking daarvan gebouwd. Verder zei de gemeente dat zij niet kon beoordelen hoeveel het bouwvolume is toegenomen, maar nam zij zonder uitleg aan dat de afwijking gering is. Twee andere argumenten van de buren slagen niet. Een evidente privaatrechtelijke belemmering, een duidelijk eigendomsprobleem dat vergunningverlening in de weg staat, is er volgens de rechtbank niet. Het gerechtshof Amsterdam heeft op 14 april 2026 namelijk bepaald dat een deskundige moet onderzoeken of de aanbouw moet worden ingekort en verlaagd of dat er een erfdienstbaarheid, een recht om het bouwwerk op andermans grond te laten staan, moet worden gevestigd. Ook is er geen sprake van een tweede woning in het bouwvlak van de buren. Dat een deel van de aanbouw op hun bouwvlak staat, betekent nog niet dat daar twee woningen zijn gerealiseerd. De rechtbank verklaart het beroep gegrond en vernietigt het besluit op bezwaar van 8 september 2025. Het college moet opnieuw op het bezwaar beslissen, met inachtneming van de uitspraak. Het college moet de proceskosten van de buren betalen tot een bedrag van € 1.868 en hun griffierecht van € 194 vergoeden. Een vergoeding voor de kosten in de bezwaarfase wijst de rechtbank niet toe, omdat die fase opnieuw wordt doorlopen.