ECLI:NL:RBNNE:2019:2681, Rechtbank Noord-Nederland, 21-06-2019, C18/191664 / KG ZA 19-90 — RBNNE:2019:2681
Samenvatting
Aanbesteding installatie Feringa Building; Terzijdelegging van de inschrijving op grond van onaanvaardbaarheid niet terecht; Niet op goede gronden gebruik gemaakt van de onderhandelingsprocedure zonder aankondiging, waarbij de opdracht inmiddels aan een derde is gegund; verbod de overeenkomst met die derde uit te voeren
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBNNE:2026:96, Rechtbank Noord-Nederland, 13-01-2026, C/19/154286 / KG ZA 25-161
Rechtbank Noord-Nederland · Civiel Recht
ECLI:NL:RBNNE:2025:4497, Rechtbank Noord-Nederland, 29-10-2025, C/18/240966 / HA ZA 24-297
Rechtbank Noord-Nederland · Civiel Recht
ECLI:NL:RBROT:2023:7763, Rechtbank Rotterdam, 29-08-2023, C/10/663320 / KG ZA 23-715
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBNHO:2022:10719, Rechtbank Noord-Holland, 12-12-2022, C/15/334085 / KG ZA 22-582
Rechtbank Noord-Holland · Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Noord-NederlandRechtsgebied
Civiel Recht; AanbestedingsrechtZaaknummer
C18/191664 / KG ZA 19-90
Procedure
Kort geding
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- mw. mr. M.A.B. Faber-Siermann
- mw. mr. M. Sanna
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
CGI Nederland, een IT-dienstverlener uit Amstelveen, daagde de gemeente Groningen voor de rechter nadat zij in een Europese aanbesteding voor platformdiensten en technisch applicatiebeheer als tweede was geëindigd. De opdracht werd voorlopig gegund aan concurrent Open Line Managed Services. CGI eiste intrekking van die gunningsbeslissing en, als dat niet mogelijk was, een herbeoordeling van alle inschrijvingen. De aanbesteding verliep via een mededingingsprocedure met onderhandeling in drie fasen. Vijf gegadigden werden geselecteerd, waaronder CGI en Open Line. De inschrijvingen werden beoordeeld op kwaliteit (70%) en prijs (30%), met een maximumscore van 1.000 punten. Open Line scoorde 845 punten, CGI 739,5 punten. Het verschil bedroeg 105,5 punten. CGI voerde drie bezwaren aan. Ten eerste stelde zij dat de definities voor standaardwijzigingen en niet-standaardwijzigingen in de aanbestedingsdocumenten onduidelijk waren, waardoor inschrijvers hun prijzen op verschillende uitgangspunten hadden gebaseerd. Ten tweede betoogde CGI dat de kostenpost voor 'Governance', de organisatorische inrichting van de samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer, niet apart in het prijzenblad was opgenomen, zodat niet kon worden gecontroleerd of inschrijvers die kosten realistisch hadden ingeschat. Ten derde klaagde CGI over onzorgvuldigheden in de beoordeling van haar inschrijving. De gemeente en Open Line wierpen als meest verstrekkend verweer op dat CGI haar recht had verspeeld om deze bezwaren nog aan te voeren. Volgens de zogeheten Grossmann-doctrine, afgeleid van een arrest van het Europese Hof van Justitie, moeten inschrijvers onduidelijkheden in aanbestedingsdocumenten tijdig, dus vóór de inschrijving, aan de kaak stellen zodat deze nog kunnen worden gecorrigeerd. De voorzieningenrechter stelde vast dat CGI na vier informatieronden geen aanvullende vragen had gesteld, geen bezwaar had gemaakt en ook geen kort geding had aangespannen vóór haar inschrijving op 1 september 2025. Een opmerking als 'We moeten dit goed afstemmen' tijdens de onderhandelingen volstond daar niet voor. CGI had haar recht verwerkt. CGI probeerde dit te omzeilen door te betogen dat sprake was van fundamentele gebreken in de aanbestedingsprocedure, waarbij de Grossmann-doctrine buiten toepassing blijft. De rechter verwierp dat. Over de definities voor wijzigingen oordeelde de rechter dat de gemeente die in de derde en vierde Nota van Inlichtingen juist had verduidelijkt en op elkaar had afgestemd. Over Governance gold dat geen rechtsregel de gemeente verplicht om te controleren of inschrijvers alle uitvoeringskosten realistisch hebben ingeschat; de gemeente mag ervan uitgaan dat inschrijvers nakomen wat zij bij inschrijving hebben beloofd. Voor de beoordelingsklachten gold bovendien dat CGI niet aannemelijk had gemaakt dat zij het puntenverschil van 105,5 punten kon overbruggen. Zelfs als zij op de zes aangevochten planonderdelen allemaal de maximale score zou halen, was het verschil niet te dichten. De suggestie dat alle inschrijvingen opnieuw beoordeeld moesten worden omdat de beoordelingsfouten bij CGI ook bij anderen zouden zijn gemaakt, achtte de rechter onvoldoende. De voorzieningenrechter wees alle vorderingen van CGI af en veroordeelde CGI in de proceskosten: € 2.101 aan de gemeente Groningen en € 2.101 aan Open Line Managed Services, te vermeerderen met wettelijke rente als niet tijdig wordt betaald.
Het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) schreef een Europese aanbesteding uit voor plasmaferese-kolommen, medische hulpmiddelen die bloedgroepantistoffen uit het bloed verwijderen zodat niertransplantaties tussen donor en ontvanger met verschillende bloedgroepen mogelijk worden. Op de aanbesteding schreven twee partijen in: het Duitse bedrijf Diamed Medizintechnik GmbH en het Zweedse bedrijf Glycorex Transplantation AB. UMCG sloot Diamed uit en gunde de opdracht voorlopig aan Glycorex. De reden voor uitsluiting was dat Diamed niet voldeed aan eis 4.9 uit het Programma van Eisen. Die eis houdt in dat de kolommen minimaal 70% van de bloedgroepantistoffen moeten kunnen verwijderen bij behandeling van drie plasmavolumes, gemeten met antistofbepalingen voor en na één behandeling, en dat de inschrijver daarvoor bewijs moet aanleveren. Diamed beantwoordde de vraag bevestigend maar leverde onvoldoende onderbouwende stukken aan. Na haar uitsluiting stuurde ze een aanvullend rapport van haar leverancier Vitrosorb toe, maar UMCG weigerde dat in behandeling te nemen. Diamed stapte naar de rechter en vorderde primair dat UMCG de gunningsbeslissing intrekt en haar inschrijving door een nieuwe commissie laat herbeoordelen. Subsidiair eiste ze dat de volledige aanbestedingsprocedure overnieuw wordt gedaan. De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af. Over de aanvulling van de inschrijving oordeelde de rechter dat Diamed de tekortkomingen in haar bewijslevering zelf had erkend door na haar uitsluiting aanvullende stukken toe te sturen. Die stukken dateerden echter van na het sluiten van de inschrijvingstermijn. Volgens vaste Europese rechtspraak is het nooit toegestaan om ontbrekend bewijs aan te vullen met stukken die na de inschrijvingstermijn zijn opgesteld. Diamed voerde ook aan dat eis 4.9 onduidelijk was geformuleerd, onder meer omdat in de wetenschap doorgaans met zogenoemde titer-stappen wordt gewerkt in plaats van percentages, en omdat de relevantie van de eis over drie plasmavolumes haar ontging. De rechter verwierp beide bezwaren. De omrekening van titer-stappen naar percentages is eenvoudig, en Diamed had ook zelf bevestigd dat dit geen probleem was. Over de drie plasmavolumes oordeelde de rechter dat Diamed dit bezwaar nooit eerder had aangekaart, terwijl van inschrijvers een proactieve houding wordt verwacht. Wie onduidelijkheden in de aanbestedingsstukken niet tijdig aankaart, verwerkt zijn recht om daar later over te klagen. Van een fundamenteel gebrek dat dit beroep op rechtsverwerking opzij zou kunnen zetten was geen sprake: Diamed had niet uitgelegd waarom de eis inhoudelijk onduidelijk was, laat staan dat zij kon onderbouwen dat de eis niet-proportioneel of concurrentiebeperkend werkte. Ten slotte betoogde Diamed dat ook Glycorex niet aan eis 4.9 voldeed en dat er dus sprake was van ongelijke behandeling. Ze had de wetenschappelijke onderbouwing van Glycorex bij UMCG opgevraagd en meende daaruit te kunnen concluderen dat ook Glycorex geen bewijs had geleverd van een vermindering van meer dan 70%. De rechter volgde dit niet. UMCG legde uit dat Glycorex naast de openbaar gemaakte stukken ook vertrouwelijke bewijsstukken had ingediend waaruit de naleving van de eis wel degelijk bleek. Een aanbestedende dienst mag in beginsel vertrouwen op wat een inschrijver indient, en er bestond geen gerede twijfel die nader onderzoek verplichtte. Glykorex had als tussenkomende partij gevorderd dat UMCG de opdracht definitief aan haar moest gunnen en aan niemand anders. De rechter wees ook die vorderingen af, omdat UMCG al had laten weten van plan te zijn de opdracht aan Glycorex te gunnen en Glycorex daarmee geen belang meer had bij een rechterlijk bevel. De rechter wees de vorderingen van Diamed integraal af en veroordeelde Diamed tot betaling van de proceskosten van UMCG van € 1.999,00.
Een bouwbedrijf uit een niet nader genoemde vestigingsplaats tekende bezwaar aan tegen de uitslag van een aanbesteding voor de nieuwbouw van kantine, tribune en kleedruimten bij Damster Voetbalclub Appingedam (DVC). De rechter gaf het bouwbedrijf grotendeels gelijk: de aanbestedingsdocumenten deugen niet, en DVC moet de gunningsbeslissing intrekken. DVC had drie bouwbedrijven uitgenodigd voor een meervoudig onderhandse aanbesteding op basis van het Aanbestedingsreglement Werken 2016. Gunning zou plaatsvinden op laagste prijs. Kort voor de inschrijvingsdeadline van 31 maart 2025 ontdekte de calculator van het eisende bouwbedrijf dat de bouwtekeningen van de constructeur essentiële onderdelen misten: schoren en steunen voor de dakluifel, en de draagconstructie voor de betonnen tribunes. Zonder die onderdelen zou de luifel een verhoogd risico lopen op opwaaien of instorting. Het bouwbedrijf nam telefonisch contact op met de constructeur, die bevestigde dat er inderdaad elementen ontbraken. Het bedrijf verwerkte die onderdelen alsnog in haar offerte, maar vermeldde ze apart voor een bedrag van € 39.338 exclusief btw. Daardoor lag haar totale inschrijfprijs van € 2.888.777 iets hoger dan de laagste inschrijving van een concurrent van € 2.888.200. DVC wees de opdracht toe aan die concurrent. Het eisende bouwbedrijf verzocht DVC de gunningsbeslissing te heroverwegen. DVC weigerde en stelde dat het bouwbedrijf de aanbestedingsstukken onvoldoende had gelezen: de documenten schreven immers voor dat de aannemer alle 'overige bouwkundige constructies' zelf moest tekenen en berekenen, ook als die niet in de tekeningen stonden. Bovendien had het bouwbedrijf eerder aan de inlichtingenronde moeten deelnemen om bezwaar te maken, aldus DVC. De voorzieningenrechter volgde dit standpunt niet. De rechter paste de zogeheten CAO-norm toe: bij aanbestedingsdocumenten zijn de bewoordingen van doorslaggevende betekenis, omdat inschrijvers geen invloed hebben op de inhoud ervan. Volgens de tekst van de Algemene bepalingen omvatte de 'hoofddraagconstructie' juist de onderdelen die in de tekeningen en berekeningen van de constructeur zijn aangegeven. De 'overige bouwkundige constructies' die de aannemer zelf moest uitwerken, vielen daar uitdrukkelijk buiten. Onderdelen die noodzakelijk zijn voor de veiligheid, zoals een draagconstructie die instorting voorkomt, horen naar normaal taalgebruik tot de hoofddraagconstructie. DVC kon ook niet uitleggen of de ontbrekende onderdelen gezien moesten worden als een nadere uitwerking van de definitieve ontwerptekeningen. Dat DVC ter zitting op die vraag geen bevestigend antwoord gaf, bevestigde het oordeel van de rechter: de stukken waren niet helder genoeg om een rechtmatige gunningsbeslissing op te baseren. Dat twee andere inschrijvers de onderdelen wel hadden meegenomen in hun prijs, deed daaraan niet af. Het beroep van DVC op de zogeheten Grossmann-doctrine, die van inschrijvers vergt dat zij gebreken tijdig aan de kaak stellen, liep eveneens stuk: bij zulke fundamentele onduidelijkheden in de stukken kan een aanbesteder sowieso geen rechtmatige gunning nemen, ongeacht of een inschrijver eerder bezwaar heeft gemaakt. De rechter wees de primaire vordering om DVC te verplichten alsnog aan het eisende bouwbedrijf te gunnen wel af: de gebrekkige stukken maken ook een gunning aan deze partij onmogelijk. Wel gebood de rechter DVC de gunningsbeslissing van 24 april 2025 in te trekken, de opdracht niet aan de concurrent te gunnen en de aanbestedingsprocedure te staken. Of DVC daarna opnieuw aanbesteedt, is aan DVC zelf. Voor elke dag dat DVC de veroordelingen niet naleeft, verbeurt zij een dwangsom van € 2.500, tot een maximum van € 50.000. DVC werd ook veroordeeld in de proceskosten van € 2.121,25.