ECLI:NL:RBOBR:2025:6266, Rechtbank Oost-Brabant, 10-10-2025, 24/4161, 24/4285, 25/26, SHE 25/30 en 25/89 — RBOBR:2025:6266
Samenvatting
Deze uitspraak gaat over de vestiging van voorkeursrechten op verschillende percelen in de gemeente Vught. De percelen van eisers waarop het voorkeursrecht is gevestigd, zijn gelegen noordwestelijk van de kern Distelberg, tussen het afwateringskanaal ’s-Hertogenbosch-Drongelen en de Loonse en Drunense duinen (eiser 1), in het gebied dat ongeveer wordt begrensd door de Loonse en Drunense duinen, Helvoirt, verkeersweg N65 en de grens met de gemeente Haaren (eisers 2, 3 en 5) en tot slot noordoostelijk van Helvoirt, aan of nabij verkeersweg N65 (eiser 4). De raad heeft het voorkeursrecht gevestigd om grip te houden op de ontwikkeling van duurzame energie en om grondspeculatie te voorkomen. Het voorkeursrecht is gevestigd in de vijf zoekgebieden die in het “Programma Grootschalige Opwek Vught” voor de opwekking van zonne-energie zijn aangewezen. In de toekomst wil de gemeente in een of meer van de zoekgebieden zonne-energie laten opwekken, ter uitvoering van de afspraken die zijn gemaakt bij de Regionale Energiestrategie (RES), om te voldoen aan de energietransitie-opgaven. - Eisers zijn het niet eens met de vestiging van het voorkeursrecht. Zij vinden - zeer kort weergegeven - dat het voorkeursrecht in een veel te groot gebied en in een te vroeg stadium is gevestigd. Zij worden geconfronteerd met eigendomsbeperkingen, terwijl nog helemaal niet duidelijk is of, en zo ja, waar de beoogde ontwikkelingen gaan plaatsvinden. Dat vinden zij onevenredig belastend. Ook vinden zij de toekomstige ontwikkelingen die de gemeente beoogt om meerdere redenen niet uitvoerbaar. De raad heeft bovendien niet of onvoldoende rekening gehouden met hun individuele belangen, aldus eisers. Alles bij elkaar vinden zij dat de raad tekort is geschoten bij het maken van de vereiste belangenafweging. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de raad in dit stadium van de besluitvorming tot vestiging van het voorkeursrecht in de zoekgebieden kon overgaan met het oog op de ontwikkeling van zonneparken. De Omgevingswet (Ow) bevat de mogelijkheid om vooruitlopend op definitieve keuzes het voorkeursrecht te vestigen voor toekomstige ontwikkelingen, ook als nog niet duidelijk is of, en zo ja, waar de zonneparken precies worden gerealiseerd en de besluitvorming daarover nog niet is uitgekristalliseerd. De rechtbank vindt de realisatie van zonneparken in de toekomst ook niet evident onuitvoerbaar. Voor de (meeste) percelen van eisers heeft de raad echter niet goed gemotiveerd waarom hij bij vestiging van het voorkeursrecht is gebleven. De raad past zelf het uitgangspunt toe dat realisatie van zonneparken op 30 m van woningen is uitgesloten. Ook heeft de raad woonpercelen buiten de vestiging van het voorkeursrecht gehouden. Onduidelijk is of de raad deze uitgangspunten consequent heeft toegepast. Verder is niet duidelijk waarom het woonperceel van eiser 4 is aangewezen. Voor eiser 5 is onduidelijk wat als woonperceel moet worden beschouwd. De raad moet daarom een nieuwe beslissing nemen op het bezwaar van eisers. Op deze punten krijgen eisers dus gelijk.
Betrokken advocaten
mr. C.R. Jansen
eiser
mr. R.H.M. Verkoijen
eiser
mr. B. Frenken
eiser
mr. B.R. Jongerhuis
eiser
mr. R.P. Randewijk
eiser
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBOBR:2024:1211, Rechtbank Oost-Brabant, 27-03-2024, C/01/386320 / HA ZA 22-547 (voorheen C/01/342102 / HA ZA 19-34)
Rechtbank Oost-Brabant · Civiel Recht
ECLI:NL:GHSHE:2023:3979, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 28-11-2023, 200.279.401_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht
ECLI:NL:RVS:2022:1494, Raad van State, 25-05-2022, 202005901/1/R4
Raad van State · Bestuursrecht; Omgevingsrecht
ECLI:NL:CBB:2021:421, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 20-04-2021, 19/1451
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Oost-BrabantRechtsgebied
Bestuursrecht; OmgevingsrechtZaaknummer
24/4161, 24/4285, 25/26, SHE 25/30 en 25/89
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- dhr. mr. J.A.W. Huijben
- dhr. mr. K.A. Maarschalkerweerd
- dhr. mr. J.H.G. van den Broek
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een Brabants grondverzetbedrijf kreeg een last onder dwangsom omdat een grote partij kunstgrasafval veel langer dan toegestaan op het bedrijfsterrein lag opgeslagen. Het afval was afkomstig van een voormalig bedrijf in een andere gemeente en lag er volgens een controle van de omgevingsdienst sinds februari 2021. De vergunning staat opslag van afvalstoffen maximaal één jaar toe, of drie jaar als het bedrijf aantoont dat de opslag wordt gevolgd door nuttige toepassing. Ook die drie jaar waren overschreden. De omgevingsdienst Brabant Noord stelde de overtreding vast bij een controle in september 2024 en vroeg het bedrijf het afval vóór 1 december 2024 te verwijderen. Dat gebeurde niet. In februari 2025 werd bovendien een beginnende broeibrand geconstateerd op het terrein. Op 10 juni 2025 legde het college van gedeputeerde staten van Noord-Brabant een last onder dwangsom op: € 15.000 per constatering per week, met een maximum van € 90.000. Het bedrijf moest het afval uiterlijk 15 september 2025 hebben verwijderd. Bij latere controles in september 2025 en januari 2026 lag het afval nog grotendeels op het terrein. Het bezwaar van het bedrijf werd op 12 januari 2026 ongegrond verklaard. In beroep voerde het bedrijf twee argumenten aan. Eerst stelde het dat de provincie helemaal niet bevoegd was. Het afval lag deels op een tweede locatie, en volgens het bedrijf is sinds de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 voor die locatie het college van burgemeester en wethouders van Vught bevoegd. De twee locaties vormden volgens het bedrijf geen functionele eenheid en kunnen los van elkaar bestaan. De rechtbank volgt dat niet. De oude vergunning uit 2004, later gewijzigd, is verleend voor het hele bedrijf en rekent beide locaties tot één inrichting. Volgens de rechtbank moet daarom ook onder de Omgevingswet worden uitgegaan van één locatie. Daarmee voldoet de situatie aan de voorwaarden van het Omgevingsbesluit, op grond waarvan de provincie bevoegd blijft voor alle activiteiten op die locatie. Dat bij een nieuwe aanvraag een andere afbakening zou kunnen worden gekozen, doet daar niet aan af. Ook het argument dat het afval deels op andere plekken lag, helpt niet: het lag steeds op de locatie waarvoor het vergunningvoorschrift geldt. Het tweede argument was dat handhaven onevenredig zou zijn. Het bedrijf zei de gemeente uit de brand te hebben geholpen door het afval over te nemen en jarenlang tevergeefs een recycler te hebben gezocht, omdat de kunststofrecycling in Nederland was vastgelopen. Afvoeren naar een stortplaats zou strijdig zijn met het afvalbeleid. Het afvoeren van het afval heeft inmiddels circa € 400.000 gekost. Ook zou de provincie te laat hebben beslist op een vergunningaanvraag voor een andere locatie van het bedrijf, waar het afval had kunnen worden opgeslagen. De rechtbank wijst ook dit af. Handhaving staat volgens vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State voorop en alleen bijzondere omstandigheden kunnen een reden zijn om af te zien van optreden, bijvoorbeeld concreet zicht op legalisatie. Dat is hier niet aan de orde. Het bedrijf koos zelf voor de opslag, kende het voorschrift en koos zelf voor bepaalde afzetkanalen. Dat het niet lukte binnen de termijn van drie jaar af te voeren, betekent niet dat het onmogelijk was. De kosten van afvoer vallen onder het ondernemersrisico. De broeibrand onderstreept volgens de rechtbank het milieubelang van de maximale opslagduur. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De last onder dwangsom blijft daarmee in stand. Het bedrijf krijgt het griffierecht niet terug en ontvangt geen vergoeding van de proceskosten.