Eigenaar van perceel in Oss terecht aangesproken op opslag door vader, maar dwangsom slecht gemotiveerd — RBOBR:2026:6834
overtrederschap van eigenaar en hoogte van last onder dwangsom bij strijdige opslag
Eiser / verzoeker
Eigenaar van het perceel (eiseres)
Verweerder / gedaagde
College van burgemeester en wethouders van de gemeente Oss
Tussenuitspraak: eiseres is terecht als overtreder aangemerkt, maar het college krijgt zes weken om de hoogte van de dwangsom van € 10.000 per week (maximaal € 60.000) te motiveren of aan te passen.
- Een eigenaar die bij aankoop de strijdige opslag bewust aanvaardt en de overtreding kan beëindigen, is overtreder, ook als de materialen van een ander zijn.
- De last strekt niet verder dan het omgevingsplan: eiseres verbeurt alleen een dwangsom als de destijds aanwezige materialen terugkomen en zij dat aanvaardt.
- Het college mag niet volstaan met een intern, ongepubliceerd protocol en mag niet naar willekeur tussen methoden voor de dwangsomhoogte kiezen.
- Aan meerdere overtreders mag elk een volledige dwangsom worden opgelegd; de rechtbank past de bestuurlijke lus toe voor het motiveringsgebrek.
Samenvatting
Een vrouw kocht op 30 november 2020 een perceel in de gemeente Oss van haar vader. Op dat moment stond het terrein al vol met bedrijfsmateriaal van zijn bedrijf, zoals autobanden, golfplaten, elektrische apparaten en keten. Voor twee andere percelen uit dezelfde transactie liet de vrouw in de koopovereenkomst vastleggen dat ze leeg moesten worden opgeleverd. Voor dit perceel spraken ze iets anders af: haar vader kreeg een persoonlijk gebruiksrecht, dat zou vervallen zodra de gemeente tegen het gebruik zou optreden. Hij moest het terrein dan binnen veertien dagen na een aanschrijving van zijn dochter ontruimen.
De gemeente vond de opslag in strijd met het bestemmingsplan, inmiddels het omgevingsplan, en was daar jarenlang met de vader over in gesprek. Op 1 september 2025 legde het college van burgemeester en wethouders zowel de vader als de dochter als eigenaar een last onder dwangsom op: het perceel moest worden ontruimd, en anders moest € 10.000 per week worden betaald, tot een maximum van € 60.000. Op verzoek van de dochter verlengde de gemeente haar termijn meermaals, en binnen die verlengde termijn werd het terrein ontruimd. Daarvoor had zij haar vader via een kort geding bij de burgerlijke rechter in beweging moeten krijgen. Het college handhaafde de last in bezwaar op 13 januari 2026, waarna de vrouw in beroep ging bij de rechtbank Oost-Brabant.
De vrouw vond dat zij geen overtreder was. Ze had nooit gewild dat haar vader zoveel spullen op het terrein zou zetten, de spullen waren niet van haar en hij had een gebruiksrecht, zodat ze er niets aan kon doen. De rechtbank zag dat anders. Ook iemand die zeggenschap heeft over een overtreding en die aanvaardt, kan als overtreder worden aangesproken. Uit de koopovereenkomst bleek dat de vrouw de strijdige situatie bij de aankoop bewust had geaccepteerd en had laten voortduren totdat de gemeente zou optreden. Dat ze de overtreding wel degelijk kon beëindigen, bewees het kort geding tegen haar vader.
Op de zitting uitte de vrouw de zorg dat ze een dwangsom zou verbeuren als haar vader buiten haar weten om opnieuw spullen op het terrein zou zetten. De rechtbank stelde haar gerust: de last houdt in dat de materialen die er bij het opleggen stonden, verwijderd moeten blijven. Die materialen zijn weg. Zolang zij ze niet terugzet of aanvaardt dat iemand anders dat doet, voldoet zij aan de last.
Over de hoogte van de dwangsom kreeg de vrouw wel gelijk. Een dwangsom moet in redelijke verhouding staan tot het geschonden belang en tot het beoogde effect, en het college had in zijn besluit helemaal niet uitgelegd hoe het tot het bedrag kwam. Op de zitting bleek dat het een interne, niet gepubliceerde richtlijn met een staffel op basis van vierkante meters had gebruikt, en dat het geen rekening had gehouden met de ernst van de overtreding of met de stelling dat er geen gevaar was. Het college zei ook te kunnen kiezen voor een andere methode, de ontruimingskosten plus 25 procent, maar volgens de rechtbank mag het niet naar willekeur tussen methoden kiezen. De raming van € 60.739 aan ontruimingskosten kwam uit het kort geding van de vrouw zelf, dat pas na het besluit werd aangespannen, en bevatte ongeveer € 20.000 voor afvoer naar de stort die niet nodig was om aan de last te voldoen. Dat de gemeente vader en dochter elk de volle dwangsom oplegde, mag wel.
In deze tussenuitspraak gaf de rechtbank het college de gelegenheid om het gebrek te herstellen. Het moet binnen twee weken laten weten of het dat doet en heeft dan zes weken om de hoogte van de dwangsom alsnog deugdelijk te motiveren of een aangepaste dwangsom vast te stellen. Het moet daarbij uitleggen welke richtlijn het toepast, hoe het de ernst van de overtreding en de ontruimingskosten weegt en waarom het bedrag redelijk is. Iedere verdere beslissing, ook over proceskosten en griffierecht, houdt de rechtbank aan tot de einduitspraak.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBDHA:2025:24193, Rechtbank Den Haag, 10-12-2025, 11855598
Rechtbank Den Haag · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBROT:2025:4022, Rechtbank Rotterdam, 28-03-2025, 11594182 VV EXPL 25-153
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:RBDHA:2025:1486, Rechtbank Den Haag, 04-02-2025, SGR 24/5060
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Omgevingsrecht
ECLI:NL:RBDHA:2025:1484, Rechtbank Den Haag, 04-02-2025, SGR 24/5058, 24/5062, 24/5065
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Omgevingsrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Oost-BrabantRechtsgebied
Bestuursrecht; OmgevingsrechtZaaknummer
26/515
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. O.Y. Ifzaren
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.