Raad van State buigt zich over vaarverbinding en ophaalbrug in Haren — RVS:2026:1805

In het Groningse Haren willen eigenaren van recreatiewoningen aan het Paterswoldsemeer een vaarverbinding aanleggen tussen het meer en hun percelen. Daarvoor moeten bestaande sloten worden verbreed en verlengd, een nieuwe watergang worden gegraven en een onderhoudspaadje worden aangelegd. Om de toegang voor nabijgelegen recreatiewoningen in stand te houden, is ook een ophaalbrug voorzien. De gemeente Groningen verleende hiervoor omgevingsvergunningen aan appellant sub 2, eigenaar van één van de recreatiewoningen die de aanvragen mede namens anderen indiende.

Een buurman, appellant sub 1, die eigenaar is van een recreatiewoning aan hetzelfde meer, verzette zich tegen beide vergunningen. Zijn woning ligt op ongeveer 70 meter van de geplande brug en vaarverbinding, en de brug is bovendien van belang voor de bereikbaarheid van zijn woning. Hij maakte bezwaar bij de gemeente, maar dat bezwaar werd ongegrond verklaard. De rechtbank Noord-Nederland gaf hem echter in 2023 alsnog gelijk: zij vernietigde de besluiten en droeg het college op opnieuw te beslissen. Zowel appellant sub 1 als appellant sub 2 gingen in hoger beroep bij de Raad van State.

In de hogerberoepsprocedure speelden allereerst enkele procedurele kwesties. Zo diende appellant sub 2 kort voor de zitting een aanvullend stuk in dat appellant sub 1 pas minder dan tien dagen voor de zitting ontving. De Raad van State oordeelde dat dit geen schending van de goede procesorde opleverde, omdat het stuk grotendeels een herhaling bevatte van eerder ingenomen standpunten en appellant sub 1 er voldoende op had kunnen reageren. Ook het verzoek van appellant sub 1 om beroepsgronden van een eiseres in een andere procedure in te lassen in zijn eigen beroepsgronden, werd terecht door de rechtbank afgewezen: hij had zijn gronden tijdig voor de zitting moeten uitbreiden.

Inhoudelijk draait de zaak onder meer om de vraag of het aanleggen van het pad en de vaarverbinding omgevingsvergunningplichtig is op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en de toepasselijke bestemmingsplanregels. Appellant sub 2 betwistte dit op meerdere gronden: hij stelde dat appellant sub 1 niet in zijn belangen wordt geraakt door het pad, dat watergangen onder het bevoegd gezag van het waterschap vallen en dat de rechtbank buiten de grenzen van het geschil trad door bepaalde aanlegactiviteiten ambtshalve te beoordelen. Ook betwistte hij dat sprake was van 'egaliseren van gronden' in de zin van de planregels, nu het slechts om herstelwerkzaamheden zou gaan ten behoeve van natuur en waterhuishouding.

De Raad van State stelde vast dat ten tijde van de aanvraag een bestemmingsplanwijziging in voorbereiding was die de gronden een natuurbestemming zou geven. Die bestemming kent wél een aanlegvergunningstelsel, in tegenstelling tot de toenmalige bestemming. De uitspraak is op dit punt nog niet volledig weergegeven, maar de Afdeling moest eerst beoordelen of de juiste planregels van toepassing zijn voordat zij kon toekomen aan de inhoudelijke vraag of de activiteiten vergunningplichtig zijn.

De zaak is gezien de complexiteit en de lopende procedure bij de Raad van State nog niet tot een volledig eindoordeel gekomen op alle punten. De uitspraak van de Raad van State betreft een inhoudelijke behandeling van de hoger beroepen, waarbij de procedurele verweren van beide appellanten worden verworpen en de inhoudelijke beoordeling van de vergunningplicht voor de vaarverbinding en het pad centraal staat. De Raad van State laat het nadere stuk van appellant sub 2 toe, verwerpt de procedurele klachten van appellant sub 1 en buigt zich verder over de vraag of de verleende omgevingsvergunningen in stand kunnen blijven.