Rechtbank wil bij Mastercard-claim van Stichting MIFC cijfers over achterban en procesfinanciering zien De Stichting Multilateral Interchange Fees Claims (MIFC) wil Mastercard aansprakelijk stellen in een collectieve schadeclaim namens winkeliers en andere bedrijven die creditcardbetalingen accepteren. Voordat de rechtbank aan de inhoud van die claim toekomt, moet eerst vaststaan of de Stichting wel ontvankelijk is. Daarover heeft de rechtbank Amsterdam op 11 november 2026 een rolbeslissing gegeven.
Mastercard Europe, Mastercard Incorporated en Mastercard International Incorporated hebben op 4 november 2026 een conclusie van antwoord genomen die zich beperkt tot de toepassing van het collectieve-actierecht en de ontvankelijkheid. Daarin vroegen zij de rechtbank ook om gebruik te maken van artikel 22 van het Wetboek van burgerlijke rechtsvordering. Dat artikel geeft de rechter de bevoegdheid om een partij te bevelen bepaalde stukken of inlichtingen te verstrekken. De Stichting vond die verzoeken te verstrekkend en te vroeg. Zij wilde niet dat de rechtbank binnen twee weken bij vonnis reageert, maar vroeg om een mondelinge behandeling. Als de rechtbank toch al wilde beslissen, wilde de Stichting zich eerst over de verzoeken kunnen uitlaten.
De rechtbank kiest voor een mondelinge behandeling over de ontvankelijkheid van de Stichting. Voor die zitting moet de Stichting uiterlijk tien dagen vooraf bij akte uitleg geven over haar achterban. Het gaat om het aantal bedrijven dat zich op dat moment als benadeelde van Mastercard bij haar heeft aangemeld, welke gegevens over hen zijn vastgelegd en waarom de Stichting meent dat zij tot de omschreven groep behoren. Zijn de actuele gegevens over andere ontvankelijkheidseisen anders dan in de dagvaarding staat, dan moet de Stichting die in dezelfde akte vermelden.
Ook moet de Stichting in die akte de procesfinancieringsovereenkomst(en) en eventuele andere afspraken met haar procesfinanciers overleggen. In het exemplaar voor Mastercard mag het budget onleesbaar worden gemaakt. Mastercard krijgt op de zitting de gelegenheid om op de akte te reageren.
De Stichting mag zich niet meer uitlaten over de verzoeken tot toepassing van artikel 22. Volgens de rechtbank gaat het om een bevoegdheid die de rechter ambtshalve heeft, dus ook zonder dat een partij erom vraagt.
De rechtbank beveelt de Stichting daarmee haar standpunt toe te lichten en de genoemde stukken in het geding te brengen. De zaak komt op 25 november 2026 weer op de rol, zodat partijen verhinderdata kunnen opgeven voor de periode april tot en met juni 2027. Iedere verdere beslissing houdt de rechtbank aan.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Wrakingskamer wijst wraking van strafrechter af na beperkte pleittijd voor verdachte Tijdens een strafzaak op 14 oktober 2026 in Den Haag kreeg een verdachte in zijn pleidooi minder tijd dan de rechter had afgesproken. De rechter had voorafgaand aan de zitting bij de raadsman en de officier van justitie nagevraagd hoeveel tijd zij nodig dachten te hebben. Daags voor de zitting liet hij weten dat een pleidooi van 180 minuten nog net zou passen en dat langer niet zou worden toegestaan. De raadsman had zelf om een hele zittingsdag gevraagd, wat in de planning van strafzaken neerkomt op zes zittingsuren.
Op de zitting gaf de rechter de raadsman na een uur en na twee uur een seintje. Bij het tweede seintje eiste de raadsman dat de rechter hem de garantie gaf dat hij zijn pleidooi mocht afmaken, anders moest de rechter een andere beslissing nemen. De rechter weigerde die toezegging. Daarop wraakte de raadsman de rechter. Wraking is het verzoek om een rechter uit een zaak te halen omdat hij niet onpartijdig zou zijn.
De verdachte voerde aan dat alleen zijn spreektijd werd beknot en die van het Openbaar Ministerie niet. Het OM had ook een te korte zittingsduur bepaald, terwijl in de zaak van een medeverdachte wel twee dagen waren uitgetrokken. Volgens de verdachte moesten de voor hem belangrijkste verweren nog komen, zoals die over de bewijsbaarheid, zijn rol, de strafmaat en de ontnemingsvordering. De motivering van de rechter dat hij nog andere dingen te doen had, had volgens hem niets met een goede procesorde te maken. Het ging volgens de verdediging om niet meer dan 20 minuten overschrijding.
De wrakingskamer van de rechtbank Den Haag ging daar niet in mee. Een rechter wordt vermoed onpartijdig te zijn, en alleen bijzondere omstandigheden die zwaarwegend wijzen op (de schijn van) partijdigheid kunnen dat vermoeden doorbreken. De kamer stelde eerst vast dat de rechter de zittingsduur niet in overleg met de officier van justitie had beperkt tot zes uur: de raadsman had zelf om een hele dag gevraagd. Dat de rechter weigerde onvoorwaardelijk toe te zeggen dat het pleidooi hoe dan ook zou mogen worden afgemaakt, wijst volgens de kamer niet op vooringenomenheid. Daaruit volgt ook niet dat de rechter geen extra tijd zou hebben gegeven als het pleidooi na 180 minuten bijna klaar was. De rechter schreef in zijn reactie dat een kleine uitloop geen probleem zou zijn geweest, waarmee ook het verwijt over de vijf minuten uitloop voor de officier van justitie niet opging.
De wrakingskamer wees er verder op dat het de verantwoordelijkheid van de raadsman is zijn pleidooi in de beschikbare tijd te passen. Wie belangrijke onderdelen pas aan het einde van het betoog bewaart, neemt dat risico zelf. Het is de taak van de rechter om regie te voeren, de procesorde te bewaken en te zorgen voor hoor en wederhoor, en daarbij heeft hij veel vrijheid. De kamer zag in die regie geen aanknopingspunt voor de objectieve schijn van partijdigheid.
De kamer wees het wrakingsverzoek af. De hoofdzaak wordt voortgezet in de stand waarin die zich bevond toen het verzoek werd ingediend, en tegen deze beslissing staat geen rechtsmiddel open.
Rechtbank Den Haag · 9 november 2026
Strafrecht Hof wijst bevel af om woning te verlaten en huur te betalen: spoedeisend belang van vrouw weggevallen Een echtpaar uit Amsterdam woonde met drie kinderen in een huurwoning in [plaats A]. De vrouw diende in september 2025 een echtscheidingsverzoek in en vroeg daarnaast in kort geding om voorlopige voorzieningen. De voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam bepaalde op 14 januari 2026 dat de man de achterstallige en toekomstige huur moest betalen, dat hij opgave moest doen van zijn inkomsten en uitgaven over 2025 en dat hij de woning per direct moest verlaten. Het exclusieve gebruiksrecht van de woning kwam daarmee aan de vrouw toe.
De man ging in hoger beroep tegen het vonnis van de voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam van 14 januari 2026. Hij voerde onder meer aan dat het spoedeisend belang ontbrak. Dat is de eis dat een kort geding alleen zin heeft als een snelle voorlopige beslissing echt nodig is. Een deel van zijn hoger beroep, het bevel om opgave te doen van zijn inkomsten en uitgaven, trok hij feitelijk terug: zijn advocaat bevestigde ter zitting dat hij daartegen geen grief had. Daarvoor werd hij niet-ontvankelijk verklaard.
Voor de rest keek het hof ambtshalve naar de vraag of er op het moment van het arrest nog spoedeisend belang bestond. Dat is vaste rechtspraak van de Hoge Raad: de rechter in hoger beroep beoordeelt dat zelf, ook als partijen er niet over beginnen. De omstandigheden waren sinds het kort geding sterk veranderd. De vrouw was op 19 februari 2026 met de kinderen naar Servië vertrokken, waar zij onderdak heeft. De man was op 5 maart 2026 weer in de woning getrokken en woont daar nog steeds. De vrouw had haar Nederlandse echtscheidingsverzoek op 19 april 2026 ingetrokken en in Servië een nieuw verzoek ingediend.
Over het gebruiksrecht van de woning oordeelde het hof dat de vrouw daar geen spoedeisend belang meer bij heeft. Zij verblijft in Servië en haar advocaat verklaarde ter zitting, na overleg met haar, dat zij niet langer als huurder op het contract wil staan en zelf geen belang meer bij de woning heeft. De man heeft een teruggeleidingsprocedure gestart omdat hij vindt dat de vrouw de kinderen ongeoorloofd naar Servië heeft overgebracht. Als die procedure slaagt, moet de vrouw mogelijk terugkeren naar Nederland. Volgens het hof geeft dat de vrouw nog geen spoedeisend belang om nu al het exclusieve gebruiksrecht te vorderen.
Ook bij de huurbetaling viel het belang weg. De man verklaarde dat hij met hulp van familie de achterstallige huur heeft betaald en weer maandelijks het volledige bedrag voldoet. Er dreigt geen ontruiming meer en de vrouw betwistte dit niet. Zijn stelling dat de vrouw de helft van de huur zou moeten dragen, liggen in deze procedure niet voor.
Het hof vernietigt daarom het bestreden vonnis voor het overige en wijst de vorderingen van de vrouw alsnog af: het bevel om de huur te betalen en de bepaling dat de man de woning moet verlaten met voorlopig exclusief gebruiksrecht voor de vrouw. De grieven van de man blijven wegens gebrek aan belang onbesproken. Omdat partijen echtgenoten zijn, draagt ieder zijn eigen proceskosten, in beide instanties.
Gerechtshof Amsterdam · 10 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Weduwe van overleden gedetineerde krijgt geen inzage in medisch dossier en rapport over zelfdoding Een man van 58 jaar zat een gevangenisstraf van zeven jaar uit voor de handel in en smokkel van cocaïne, toen hij in 2025 levenloos in zijn cel werd aangetroffen. Volgens de lijkschouwer pleegde hij zelfdoding door verhanging. In zijn cel lag een zakje met wit poeder, en in zijn urine werd cocaïne aangetroffen. Zijn weduwe wilde weten wat er voorafgaand aan zijn dood was gebeurd en of de penitentiaire inrichting (PI) iets te verwijten valt.
Ze vroeg de Staat om zijn medisch dossier uit de detentieperiode, het volledige rapport van de interne calamiteitenonderzoekscommissie (CALOC) van de Dienst Justitiële Inrichtingen, het penitentiair dossier en nog enkele andere gegevens. Het medisch dossier hoefde ze ook niet in gedeelten te krijgen, en meer subsidiair vroeg ze het te laten verstrekken aan een onafhankelijke arts. De Staat weigerde. Hij had haar wel de conclusie van het CALOC-onderzoek laten weten: binnen de PI was navolgbaar gehandeld en er was geen nalatigheid die direct tot de zelfdoding had geleid. Het volledige rapport ging naar de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Omdat tijdsverloop de herinneringen van getuigen kan doen vervagen, nam de voorzieningenrechter het spoedeisend belang aan en beoordeelde hij de vorderingen inhoudelijk.
Het medisch beroepsgeheim geldt ook na het overlijden van de patiënt. Nabestaanden kunnen alleen inzage krijgen als ze een zwaarwegend belang aannemelijk maken, bijvoorbeeld een vermoeden van een medische fout of van schending van artikel 2 EVRM, de bescherming van het recht op leven. Dat vermoeden moet met concrete aanwijzingen worden onderbouwd. Volgens de voorzieningenrechter is dat hier niet gelukt. De man was in detentie gewaardeerd om zijn gedrag, had geen disciplinaire sancties en geen positieve urinecontroles, en werd gemonitord. Zijn gedragsverandering in de laatste periode, waarbij hij zich terugtrok en minder aan de arbeid deelnam, bleek volgens de Staat samen te hangen met de voorbereiding van zijn hoger beroep. Medewerkers spraken er toen met hem over en maakten afspraken. Ook de weduwe zelf, die intensief contact met hem had, zag de zelfdoding niet aankomen. De zaak verschilt daarmee van een eerder arrest van het gerechtshof Den Haag, waarin een zeer kwetsbare gedetineerde met suïcidale uitlatingen werd overgeplaatst en waarbij alle voorzorgsmaatregelen direct werden afgeschaald.
Voor het CALOC-rapport geldt dat de wetgever het vertrouwelijk intern melden van incidenten in de zorg zwaar laat wegen. Volgens de Hoge Raad (arrest van 10 februari 2023) kan een nabestaande dergelijke interne stukken niet via artikel 194 Rv opvragen, omdat dit de meldingsbereidheid en de kwaliteit van de zorg zou ondermijnen. Gewichtige redenen verzetten zich daarom tegen verstrekking of inzage. Voor het penitentiair dossier geldt dat de Penitentiaire maatregel en de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens exclusief regelen wie gegevens mag krijgen. Nabestaanden die zelf onderzoek willen doen vallen daar niet onder. De vragen uit de vierde vordering had de Staat al ter zitting beantwoord.
De weduwe kan wel gebruikmaken van artikel 7:458b BW, waarmee een onafhankelijke arts kan beoordelen of het weigeren van inzage in het medisch dossier gerechtvaardigd is. De Staat heeft toegezegd daaraan mee te werken. De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde de weduwe in de proceskosten van de Staat van € 2.101, te betalen binnen veertien dagen.
Rechtbank Den Haag · 9 november 2026
Civiel Recht Rechter heft bewijsbeslag van Jaguar tegen BYD om Ti7 op en corrigeert proceskostenveroordeling Autofabrikant Jaguar Land Rover legde in augustus 2026 bewijsbeslag op gegevens van BYD over de Ti7, een zevenzits SUV die BYD ontwierp. Jaguar vermoedt dat het ontwerp inbreuk maakt op haar Uniemodellen voor de Land Rover Defender. BYD Nederland en BYD Europe vorderden in kort geding dat dit beslag wordt opgeheven, en dat Jaguar de executie stopt van dwangsommen van € 500.000 die BYD volgens Jaguar had verbeurd.
Dit vonnis is een herstelvonnis. De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag had op 11 november 2026 vonnis gewezen. Daarin stond bij de proceskostenveroordeling per vergissing dat BYD de kosten moest betalen, terwijl de rechter Jaguar had veroordeeld. BYD vroeg verbetering op grond van artikel 31 Rv. Jaguar maakte daartegen geen bezwaar. De rechtbank vond de fouten kennelijk en herstelde ze: overal waar BYD stond, staat nu Jaguar. Het hele vonnis is in dit herstelvonnis opnieuw weergegeven.
Inhoudelijk oordeelde de voorzieningenrechter dat het beslag onnodig is voor zover het de gestelde inbreuk op de modellen van Jaguar betreft. Jaguar had in haar verzoekschrift niet gezegd dat zij het beslag nodig had om die inbreuk te bewijzen. Jaguar voerde aan dat zij de gegevens nodig heeft om de omvang van de inbreuk en de schade vast te stellen. Dat sneed geen hout: BYD verkoopt de Ti7 niet in de Europese Unie, dus er kan nog geen schade zijn. Een mogelijke inbreuk in de toekomst is volgens de rechter geen rechtsbetrekking in de zin van artikel 194 Rv. Daarom bleek summierlijk dat de schadevordering van Jaguar ondeugdelijk is, en moet het beslag worden opgeheven. Daarmee eindigt van rechtswege ook de gerechtelijke bewaring van de beslagen gegevens.
Ook de dwangsommen waren volgens de rechter niet verbeurd. Het beslagverlof verplichtte BYD om toegang te verlenen tot gegevens op externe servers, zoals clouddiensten. Dat gold niet voor fysieke gegevensdragers als laptops en de lokale opslagschijf (NAS): die kon de deurwaarder gewoon zelf meenemen. Bij Microsoft 365 en het beheerprogramma Purview was het niet aannemelijk dat de Nederlandse IT-medewerker zelfstandig toegang kon verlenen, en een Chinese collega gaf die toegang uiteindelijk om 17.15 uur. Bij de berichtendienst WeCom verstrekte BYD de inlogcodes, en dat was alles wat het verlof van haar vroeg. Bovendien bleek uit de processen-verbaal van de deurwaarder nergens dat BYD concreet was gezegd welke medewerking binnen welke termijn werd verwacht, en dat is nodig voordat een dwangsom kan worden verbeurd.
De rechter heft het beslag op en beveelt Jaguar om binnen 24 uur na betekening de beslagen gegevens te laten vernietigen, op straffe van € 50.000 per uur met een maximum van € 500.000. Jaguar moet ook alle executiemaatregelen op grond van het beslagverlof staken, op straffe van € 500.000 per executiehandeling. Jaguar betaalt de proceskosten van € 25.376,57, plus wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt. BYD had € 60.917 aan advocaatkosten gevorderd; de rechter hield het bij het indicatietarief van € 18.000 voor een normaal kort geding en verhoogde dat met griffierecht, deurwaarderskosten en nakosten. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Den Haag · 12 november 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht