Rechter dwingt Zilveren Kruis verslavingszorg van Spoor 6 in Zuid-Afrika weer te beoordelen Verslavingszorginstelling Spoor 6 uit Bussum stuurt cliënten die een klinische opname nodig hebben naar een partnerkliniek in Kaapstad, Zuid-Afrika. Onderdeel van de behandeling is een therapeutisch proefverlof: cliënten oefenen buiten de kliniek met prikkels uit het dagelijks leven, zoals het wijnschap in de supermarkt, en maken kennis met zelfhulpgroepen. Zilveren Kruis en de zusterverzekeraars Interpolis, FBTO en De Friesland vergoedden deze behandeling sinds in ieder geval 2011, hoewel Spoor 6 geen contract met hen heeft.
In de zomer van 2026 veranderde dat. Zilveren Kruis eiste voortaan dat het proefverlof in de eigen leefomgeving van de cliënt plaatsvindt, omdat taal, cultuur, sociale contacten en dagelijkse activiteiten in het buitenland te veel verschillen. Op 7 augustus 2026 liet de verzekeraar weten dat hij vanaf 1 augustus geen machtigingsaanvragen voor klinische behandeling via Spoor 6 meer in behandeling neemt. Spoor 6, dat daardoor veel omzet verloor, stapte naar de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag in een kort geding.
Volgens de Zorgverzekeringswet hebben verzekerden recht op zorg die voldoet aan de stand van de wetenschap en praktijk. Ook zorgaanbieders zonder contract kunnen volgens de Hoge Raad opkomen tegen beleid van een verzekeraar dat de verzekerde zorg structureel beperkt. De kernvraag was dus of klinische verslavingszorg in het buitenland, met proefverlof aldaar, nog aan die maatstaf voldoet. Omdat de verzekeraars deze zorg jarenlang vergoedden, moesten zij aannemelijk maken dat dit niet zo is.
Zilveren Kruis wees op rapporten van het Zorginstituut uit 2014, zorgstandaarden en richtlijnen voor alcohol en drugs, een richtlijn van medisch specialisten, een advies van het Zorginstituut uit 2025 en een rapport van de Inspectie uit juli 2026 over kleine verslavingszorgaanbieders. Ook noemde de verzekeraar klachten van verzekerden die de buitenlandse setting te ver van de werkelijkheid thuis vonden. Spoor 6 wees erop dat die stukken al jaren bestonden toen Zilveren Kruis nog gewoon betaalde, dat naasten via online gesprekken bij de behandeling worden betrokken en dat het Zorginstituut in 2023 juist schreef dat proefverlof niet per se thuis hoeft plaats te vinden.
De voorzieningenrechter gaf Spoor 6 voorlopig gelijk. De beleidswijziging berust niet op nieuwe richtlijnen, standpunten of wetenschappelijke publicaties; het Inspectierapport gaat over de kwaliteit van aanbieders, niet over buitenlandse zorg in het algemeen. De bezwaren van de verzekeraar zijn op zichzelf te volgen, maar dat is niet genoeg. De klachten van verzekerden zijn niet concreet gemaakt, en het advies van het Zorginstituut wijst proefverlof in het buitenland niet af. Dat proefverlof thuis passender of effectiever zou zijn, betekent nog niet dat behandeling in het buitenland geen verzekerde zorg is. Een definitief oordeel hoort in een bodemprocedure, waarbij een standpunt van het Zorginstituut zeer zou helpen.
De voorzieningenrechter beval Zilveren Kruis, Interpolis, FBTO en De Friesland om aanvragen sinds 1 augustus 2026 en nieuwe aanvragen in behandeling te nemen zonder de eis van proefverlof in de eigen omgeving, en verbood hen een behandeling op die enkele grond niet te vergoeden. Per verzekeraar geldt een dwangsom van € 20.000 per dag, met een maximum van € 500.000. De verzekeraars moeten € 2.101 aan proceskosten betalen.
Rechtbank Den Haag · 2 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Timmerman wint van ASR: AOV-uitkering moet over oorspronkelijk verzekerd bedrag Een timmerman die sinds 2001 als zelfstandige werkt, sloot dat jaar via zijn assurantietussenpersoon een arbeidsongeschiktheidsverzekering af bij een rechtsvoorganger van ASR. Verzekerd was een jaarrente van 60.000 gulden in het eerste ziektejaar en 38.000 gulden daarna, met een jaarlijkse verhoging van 3 procent. Op de polis stond een clausule dat drie jaar na de start, of eerder bij arbeidsongeschiktheid, een inkomenstoets zou plaatsvinden over de twee jaar daarvoor, en dat de verzekerde bedragen zo nodig zouden worden verlaagd tot 80 procent van het inkomen. In 2006 vroeg de verzekeraar alsnog zijn cijfers over 2003 tot en met 2005 op, en in 2007 verlaagde zij de verzekerde bedragen fors, met een lagere premie en terugbetaling van te veel betaalde premie. De man protesteerde niet. Sinds juni 2010 is hij arbeidsongeschikt en krijgt hij een uitkering op basis van de verlaagde bedragen. Pas in april 2017 maakte zijn advocaat bezwaar.
Deze zaak is het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Midden-Nederland van 2 april 2025. De rechtbank wees de vordering van de man af. Hij wilde een verklaring voor recht dat ASR moet uitkeren op basis van de oorspronkelijke, geïndexeerde bedragen. Het hof wijst die vordering grotendeels alsnog toe.
Het hof legde de polis uit zoals een consument die mocht begrijpen. De clausule geeft de verzekeraar alleen de bevoegdheid om eenmalig, na drie jaar, het inkomen over de twee voorgaande jaren te toetsen. Een periodieke toets gedurende de hele looptijd staat nergens in de polisvoorwaarden. De brochure sprak wel over maximaal 80 procent van het huidige inkomen, maar dat begrip werd niet uitgelegd en vertaalde zich niet in een regeling in de polis. Een toelichting die ASR in december 2010 op de polis zette, gold nog niet toen de man ziek werd. Dat hij in 2006 en 2007 niet protesteerde, kan ook onoplettendheid zijn en weegt niet op tegen de objectieve factoren. Bij twijfel geldt bovendien de voor de consument gunstigste uitleg. Van een stilzwijgende wijziging van de overeenkomst in 2007 was evenmin sprake, omdat ASR geen stukken had over hoe die verlaging toen was gecommuniceerd.
Het beroep van ASR op verjaring slaagde maar deels. Elke maandelijkse uitkering is een aparte vordering met een eigen verjaringstermijn van drie jaar, in lijn met het Kifid en rechtspraak van de Hoge Raad. Omdat de man op 26 april 2017 aanspraak maakte, zijn alleen de termijnen van vóór 26 april 2014 verjaard. Het beroep op schending van de klachtplicht faalde: ASR kon niet aangeven welke stukken zij kwijt was of welk nadeel zij leed. Een beroep op een klachttermijn van één jaar in de polisvoorwaarden deed ASR pas op de zitting, en dat was te laat.
Het hof vernietigde het vonnis en verklaarde voor recht dat ASR moet uitkeren op basis van het oorspronkelijke, niet verlaagde verzekerde bedrag met indexatie en wettelijke rente, behalve voor de verjaarde termijnen van vóór 26 april 2014. ASR moet de proceskosten in beide instanties betalen: € 1.548 voor de eerste aanleg en € 3.086,47 voor het hoger beroep.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 22 september 2026
Civiel Recht Hof verlaagt schadevergoeding aan Proactief van € 20.025 naar € 1.350 Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft de schadevergoeding die verzekeringsbemiddelaar Proactief Business Partners kreeg toegewezen voor onrechtmatig overgeboekte klanten, drastisch verlaagd van € 20.025 naar € 1.350. De rechtbank Midden-Nederland oordeelde op 12 februari 2025 nog dat de concurrerende bemiddelaar, een vennootschap onder firma met haar vennoten, onrechtmatig had gehandeld door verzekerden zonder toestemming over te boeken, en schatte de schade op basis van getuigenverklaringen op € 20.025. Zowel Proactief als de concurrent gingen tegen dat vonnis in hoger beroep.
De zaak gaat over de collectieve zorgverzekeringen van drie stichtingen die zich vooral richtten op mensen met een Turkse achtergrond, waarvoor Proactief en de concurrent als bemiddelaar optraden bij Zilveren Kruis. Eind 2020 en begin 2021 stapten ongeveer 1.990 verzekerden over van de collectieven waarvoor Proactief bemiddelde naar het collectief van de concurrent, die daardoor stopte met het betalen van provisie aan Proactief. Later beëindigde Zilveren Kruis ook de collectieve overeenkomsten met de stichtingen van Proactief en de samenwerkingsovereenkomst met Proactief zelf.
Proactief wilde in hoger beroep dat al haar vorderingen alsnog volledig werden toegewezen, ook tegen een voormalig medewerkster die eerst voor Proactief en later voor de concurrent werkte, en tegen Zilveren Kruis en Achmea. Het hof wees dat af. Dat de voormalig medewerkster ooit klantenlijsten van Proactief onder ogen had gehad, betekende volgens het hof niet dat zij die aan de concurrent had doorgespeeld: uit getuigenverklaringen bleek dat de overstap vooral het gevolg was van een grote reclamecampagne die de concurrent via onder meer moskeeën had gevoerd, waarbij duizenden nieuwe klanten zijn binnengehaald. Ook de vorderingen tegen Zilveren Kruis en Achmea wees het hof af: de verzekeraars hoefden niet zelf te controleren of overstappende verzekerden schriftelijk toestemming hadden gegeven, want daarvoor is volgens de wet de collectiviteit zelf de relevante partij en niet de individuele verzekerde. Ook hadden de verzekeraars de belangen van Proactief niet veronachtzaamd bij het opzeggen van haar collectieven: al vanaf 2019 hadden zij Proactief gewaarschuwd dat haar website onvoldoende zorginhoudelijke informatie bood, wat nodig was om de kortingsregeling te mogen voortzetten.
Voor de vraag hoeveel verzekerden daadwerkelijk zonder toestemming waren overgestapt, koos het hof een andere aanpak dan de rechtbank. De rechtbank was uitgegaan van 89 verzekerden die volgens Proactief geen toestemming hadden gegeven, en had dat aantal vermenigvuldigd met een factor 7,5 om tot een schatting van de totale schade te komen. Het hof vond die extrapolatie niet gerechtvaardigd: het lag op de weg van Proactief om met concrete gegevens te komen over hoeveel verzekerden zonder toestemming waren overgeboekt, en dat had zij nagelaten. Het hof baseerde zich in plaats daarvan op een neutrale brief die Zilveren Kruis aan alle overgestapte verzekerden had gestuurd, waarop 45 van hen antwoordden dat zij geen toestemming hadden gegeven, of zich dat niet konden herinneren. Andere brieven, van zowel Proactief als de concurrent zelf, vond het hof te sturend geformuleerd om bruikbaar te zijn.
Op basis van die 45 verzekerden, elk goed voor € 30 aan misgelopen provisie, becijferde het hof de schade van Proactief op € 1.350, in plaats van de € 20.025 die de rechtbank had toegewezen. Omdat Proactief na het vonnis van de rechtbank al € 20.025 aan schadevergoeding en € 5.978,50 aan proceskosten had ontvangen, moet zij dat verschil nu terugbetalen aan de concurrent, vermeerderd met wettelijke rente.
Omdat Proactief zowel in haar eigen hoger beroep als in het hoger beroep van de concurrent grotendeels in het ongelijk werd gesteld, veroordeelde het hof haar tot betaling van de proceskosten van zowel Zilveren Kruis en Achmea als van de concurrent, zowel voor de procedure bij de rechtbank als in hoger beroep.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 25 augustus 2026
Civiel Recht Hoge Raad verwerpt cassatieberoep van Anthevast tegen UVM in verzekeringsgeschil Anthevast, een bedrijf uit Huissen, en verzekeraar UVM uit Hoogeveen liggen met elkaar overhoop in een civiel geschil. De uitspraak zelf vertelt niet waar dat geschil precies over gaat. Het begon in 2023 bij de rechtbank Gelderland, die op 7 juni 2023 en 22 november 2023 vonnissen wees. Anthevast ging vervolgens in hoger beroep bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, dat op 9 april 2024 en 15 juli 2025 arresten wees. Over die laatste uitspraak legde Anthevast de zaak voor aan de Hoge Raad.
In cassatie dient het niet om de zaak opnieuw te beoordelen. De Hoge Raad kijkt alleen of het hof het recht goed heeft toegepast en zijn beslissing voldoende heeft onderbouwd. Anthevast voerde daarover klachten aan tegen het arrest van het hof van 15 juli 2025. UVM diende een verweerschrift in en vroeg om verwerping van het beroep. Beide partijen lieten hun standpunt toelichten door hun advocaten, en UVM ook door D.D. Markvoort.
Advocaat-Generaal B.F. Assink, die de Hoge Raad vooraf adviseert, concludeerde op 11 september 2026 tot verwerping van het cassatieberoep. De advocaten van Anthevast reageerden schriftelijk op die conclusie.
De Hoge Raad oordeelt dat de klachten van Anthevast niet tot vernietiging van het arrest kunnen leiden. Een uitgebreide motivering geeft hij niet. Dat hoeft ook niet, want voor de beoordeling van de klachten was geen antwoord nodig op vragen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht. In zo'n geval mag de Hoge Raad volstaan met de vaststelling dat de klachten niet slagen, op grond van artikel 81 lid 1 van de Wet op de rechterlijke organisatie.
De Hoge Raad verwerpt daarom het beroep. Het arrest van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 15 juli 2025 blijft daarmee in stand. Anthevast moet de kosten van de cassatieprocedure betalen: € 8.508 aan verschotten en € 2.200 aan salaris voor de advocaat van UVM. Betaalt Anthevast dit niet binnen veertien dagen, dan komt daar wettelijke rente bij.
Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hof verlaagt straf voor verzekeringsfraude met Torbocar tot zes weken; drie andere feiten verjaard In augustus 2011 meldde een klein bedrijf uit Breezand, een vennootschap onder firma van twee vennoten, een inbraak bij de verzekeraar. Volgens de claim van € 43.669,93 waren onder meer gereedschap, steigerdelen en een Torbocar gestolen, een aanhanger met een machine die het bedrijf in april 2011 voor € 16.000 had gekocht. De verzekeraar keerde voor de Torbocar € 15.750 uit. Op een tip van de tussenpersoon ging een fraudeonderzoeker van de verzekeraar op 21 januari 2013 langs op het bedrijfsterrein. Daar lieten de vennoten hem een Torbocar zien die na de diefstal opnieuw zou zijn aangeschaft. Het serienummer was hetzelfde als dat van de machine die als gestolen was opgegeven. De jongste vennoot verklaarde later bij de politie dat de inbraak in scène was gezet door zijn compagnon, een man geboren in 1986, om de verzekering op te lichten. Die gaf in mei 2013 zelf toe dat ze de verzekeraar bewust hadden voorgelogen.
De rechtbank Noord-Holland veroordeelde de man op 2 februari 2016 voor oplichting, bedreiging en mishandeling van zijn compagnon in maart 2013 en het bezit van twee replicawapens tot vier maanden gevangenisstraf. Van een onderdeel van de oplichting, de nota's voor zogenaamd opnieuw gekochte goederen, sprak de rechtbank hem vrij. De man ging in hoger beroep tegen dat vonnis van de rechtbank Noord-Holland van 2 februari 2016. Het gerechtshof Amsterdam behandelde de zaak pas op 17 september 2026, meer dan tien jaar later.
Dat lange tijdsverloop bepaalde een groot deel van de uitkomst. Tegen de vrijspraak kon de man zelf geen hoger beroep instellen, zodat het hof hem op dat punt niet-ontvankelijk verklaarde. Voor de bedreiging, de mishandeling en het wapenbezit geldt een verjaringstermijn van zes jaar, die door stuiting kan worden verlengd tot hoogstens twaalf jaar. Die absolute termijn was bij de uitspraak in 2026 verstreken. Het hof verklaarde het Openbaar Ministerie daarom niet-ontvankelijk in de vervolging van die drie feiten.
Over de oplichting bleef wel een oordeel nodig. De advocaat-generaal vroeg vrijspraak. De verdediging stelde dat de oorspronkelijke Torbocar echt was gestolen en dat de man zonder factuur via een website een andere machine had gekocht om te kunnen doorwerken. Zijn bekentenis bij de politie zou verkeerd op papier zijn gekomen. Het hof vond die uitleg ongeloofwaardig. De onderzoeker trof de als gestolen opgegeven machine met hetzelfde serienummer weer aan op het terrein, de compagnon verklaarde dat de inbraak in scène was gezet, en de man had dat aanvankelijk zelf bevestigd. Het hof achtte bewezen dat hij de verzekeraar met listige kunstgrepen bewoog tot betaling van € 15.750.
Volgens het hof heeft de man het vertrouwen tussen verzekeraar en verzekerde ernstig geschaad en zichzelf ten koste van de verzekeraar en haar klanten bevoordeeld. Het hof vond in beginsel zeven weken gevangenisstraf passend. Een schuldigverklaring zonder straf, waar de raadsvrouw om vroeg, wees het hof af. Wel was de redelijke termijn in eerste aanleg met meer dan acht maanden overschreden: de man werd op 15 mei 2013 in verzekering gesteld en de rechtbank deed pas op 2 februari 2016 uitspraak. Daarom ging er een week af.
Het hof vernietigde het vonnis, verklaarde het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk voor de bedreiging, de mishandeling en het wapenbezit, en veroordeelde de man voor de oplichting van de verzekeraar tot zes weken gevangenisstraf, met aftrek van voorarrest.
Gerechtshof Amsterdam · 1 oktober 2026
Strafrecht