CBB: Naktuinbouw moet bezwaar tegen afkeuring exportpartijen niet-ontvankelijk verklaren Een tuinbouwbedrijf wilde partijen planten en plantaardige producten exporteren naar het Verenigd Koninkrijk en vroeg daarvoor exportinspecties aan bij Naktuinbouw. In november 2025 stelde Naktuinbouw vier inspectierapporten op waarin de partijen werden afgekeurd, met als reden dat het materiaal niet aan de basisnorm voldeed. Het bedrijf maakte hiertegen bezwaar, omdat het vond dat ten onrechte was vastgesteld dat de partijen niet aan de norm voldeden en dat de afkeuring zonder kenbare goede reden had plaatsgevonden.
Naktuinbouw verklaarde het bezwaar ongegrond: de partijen hadden volgens haar niet de vereiste veldkeuring ondergaan en voldeden daarom niet aan de basiseisen. Naktuinbouw wees er daarbij op dat zij weliswaar de bevoegde autoriteit is voor de fytosanitaire inspecties, maar dat de daadwerkelijke weigering van een exportcertificaat een aangelegenheid van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit is. Voor zover het bezwaar zag op die exportcertificering, stuurde Naktuinbouw het door naar de NVWA. De staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur behandelde dat deel van het bezwaar zelf en verklaarde het ongegrond; het beroep daartegen werd in een afzonderlijke, op dezelfde dag gewezen uitspraak van het College eveneens ongegrond verklaard.
In deze zaak ging het alleen om het bezwaar tegen de inspectierapporten zelf, dat Naktuinbouw inhoudelijk had beoordeeld en ongegrond had verklaard. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven oordeelt dat dit de verkeerde uitkomst was: Naktuinbouw had het bezwaar niet-ontvankelijk moeten verklaren in plaats van ongegrond. De reden is dat de vaststelling in een inspectierapport dat een partij niet aan de basisnorm voldoet, volgens het College geen besluit is in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Een besluit is een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan met een publiekrechtelijke grondslag die gericht is op een rechtsgevolg, dat wil zeggen een wijziging van iemands rechtspositie. De vaststelling van de keurmeester dat materiaal niet aan de norm voldoet, is niet meer dan een feitelijke constatering: daarmee wordt op zichzelf geen rechtsverhouding vastgesteld, gewijzigd of opgeheven.
Het College erkent dat die vaststelling wel de basis vormt voor de latere beslissing over het exportcertificaat, en dat die beslissing wél een rechtsgevolg heeft: daarmee wordt bepaald of de partijen naar het buitenland mogen worden uitgevoerd. Maar de bevoegdheid om exportcertificaten af te geven of te weigeren ligt niet bij Naktuinbouw, maar bij de staatssecretaris (namens hem de NVWA). Naktuinbouw had het bezwaar dus terecht doorgestuurd voor zover het over de exportcertificering ging, maar had het bezwaar tegen haar eigen inspectierapporten niet-ontvankelijk moeten verklaren in plaats van er inhoudelijk op in te gaan.
Omdat de vraag of het bezwaar ontvankelijk was aan de orde was, kwam het College niet toe aan een inhoudelijk oordeel over de vraag of de partijen daadwerkelijk aan de basisnorm voldeden. Het College verklaart het beroep van het bedrijf gegrond en vernietigt het besluit waarin Naktuinbouw het bezwaar ongegrond had verklaard. Het College voorziet zelf in de zaak door het bezwaar alsnog niet-ontvankelijk te verklaren, zodat deze uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde besluit. Er zijn geen proceskosten die voor vergoeding in aanmerking komen, maar Naktuinbouw moet wel het door het bedrijf betaalde griffierecht van € 385 vergoeden.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 22 september 2026
Bestuursrecht Natuurvergunning voor akkerbouwondersteuning vernietigd, maar blijft gelden: akkers zijn apart project Moeten de akkers rond een agrarisch erf worden meegenomen als het erf een natuurvergunning krijgt? Over die vraag ging een zaak over een bedrijf op ongeveer 280 meter van een Natura 2000-gebied. Het bedrijf was een veehouderij en deed mee aan de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties. De oude natuurvergunning werd daarom voor het grootste deel ingetrokken. Op 8 mei 2025 vroeg het bedrijf een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit aan. In de toelichting stond dat de akkerbouwactiviteiten werden uitgebreid met een werktuigenloods. Het college van gedeputeerde staten van Noord-Brabant verleende op 4 mei 2026 de vergunning voor het stoppen van de veehouderij en het omschakelen naar een akkerbouwondersteuningsbedrijf: het erf, de gebouwen en de tractoren en andere machines. Op 16 juni 2026 nam het college een herstelbesluit dat het eerdere besluit verving. Een belanghebbende ging in beroep.
De eiseres vond dat het college niet had besloten op wat was aangevraagd. In de aanvraag stond akkerbouw, maar vergund werd een ondersteuningsbedrijf. Volgens het college was de aanvraag in overleg met de vergunninghouder aangepast, maar daarvan was in de stukken niets terug te vinden. De rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats 's-Hertogenbosch, vond dat een akkerbouwbedrijf iets anders is dan een ondersteuningsbedrijf. Het had kenbaar moeten zijn dat de aanvraag was aangepast. Omdat ook de omschrijving van het project wezenlijk veranderde, was een tweede terinzagelegging van de ontwerpbeschikking op zijn plaats geweest. Het besluit was daarom onzorgvuldig voorbereid.
De tweede vraag was of de teelt op de omliggende akkers en het ondersteuningsbedrijf één project vormen, zodat ook de gevolgen van bestrijdingsmiddelen voor het Natura 2000-gebied hadden moeten worden onderzocht. De rechtbank vond van niet. De akkers worden niet altijd door dezelfde agrariër bewerkt en de gewassen en teeltmethoden wisselen elk jaar. Er is dus geen continuïteit en geen onlosmakelijke samenhang. De akkerbouw op één akker is niet noodzakelijk voor het ondersteuningsbedrijf, en andersom. Het ondersteuningsbedrijf kon daarom als apart project worden vergund.
De rechtbank gaf wel een waarschuwing. Teelt op een specifieke akker is een apart project dat gevolgen kan hebben voor Natura 2000-gebieden en dan een eigen natuurvergunning nodig kan hebben. Het college is in beginsel verplicht om handhavend op te treden als die teelt zonder benodigde vergunning plaatsvindt. De rechtbank sloot niet uit dat het om heel veel gevallen gaat en zei dat het college met agrariërs en natuurorganisaties een oplossing moet zoeken.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond en vernietigde het besluit van 4 mei 2026 en het herstelbesluit van 16 juni 2026. Omdat duidelijk is dat alleen akkerbouwondersteuning is aangevraagd, liet ze de rechtsgevolgen in stand, zodat de vergunninghoudster de vergunning kan gebruiken. Het college moet het griffierecht van € 397 vergoeden en € 1.868 aan proceskosten betalen.
Rechtbank Oost-Brabant · 20 oktober 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Brief van Skal aan biohandelaar DFI Food Sourcing is geen besluit, wel € 3.000 voor trage procedure DFI Food Sourcing uit Sas van Gent importeerde biologische producten en verkocht die aan de levensmiddelen- en mengvoederindustrie. Op 1 oktober 2021 trok Skal, de organisatie die in Nederland toezicht houdt op biologische productie, het biocertificaat van het bedrijf in, en verklaarde zij 109 partijen producten niet langer biologisch. DFI Food Sourcing mocht niets meer als biologisch uitleveren, moest alle verwijzingen daarnaar van de producten halen en moest afnemers informeren.
Op 26 november 2021 stuurde Skal het bedrijf een brief met de uitkomsten van inspecties. Volgens Skal had DFI Food Sourcing na het intrekken van het certificaat nog geleverd en zich niet aan de verplichtingen gehouden. Skal meldde dat de intrekking al was gepubliceerd, dat zij opslagbedrijven waarmee DFI Food Sourcing werkte zou inlichten, en droeg het bedrijf op per direct alle verwijzingen naar 'bio', 'eco' en 'organic' te verwijderen. Het bedrijf maakte bezwaar tegen die brief. Skal verklaarde het bezwaar op 1 februari 2023 deels niet-ontvankelijk, voor het deel over de publicatie, omdat dat een feitelijke mededeling was, en voor de rest ongegrond. DFI Food Sourcing ging in beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven en vroeg ook schadevergoeding omdat de zaak zo lang duurde.
Het College kijkt eerst naar de vraag of de brief wel een besluit is, een beslissing van de overheid die een rechtsgevolg in het leven roept. Dat is volgens het College niet zo. Met de brief stelde Skal alleen vast dat het bedrijf het besluit van 1 oktober 2021 niet naleefde. Dat de producten niet meer biologisch zijn, volgt al uit dat eerdere besluit. Ook de opdracht om biologische verwijzingen te verwijderen en de melding van de publicatie brengen geen nieuw rechtsgevolg mee.
Het College heeft eerder geoordeeld dat een waarschuwingsbrief aan een gecertificeerd bedrijf soms toch met een besluit moet worden gelijkgesteld. Dat gaat hier niet op, omdat DFI Food Sourcing op dat moment haar certificaat al kwijt was en dus niet meer op de ladder van oplopende maatregelen stond. Het bedrijf zit daardoor niet in een onevenredig nadelige positie. Ook een vonnis in kort geding van de rechtbank Overijssel van 14 januari 2022, waarin de rechter DFI Food Sourcing naar de bestuursrechter verwees, verandert dat niet. Het bedrijf heeft die rechtsbescherming volgens het College ook gekregen, met meerdere spoedprocedures en bodemzaken, waaronder een uitspraak van vandaag over de intrekking van het certificaat zelf.
Skal had het bezwaar daarom in zijn geheel niet-ontvankelijk moeten verklaren in plaats van deels ongegrond. Om die reden verklaart het College het beroep gegrond. Aan de inhoudelijke bezwaren van het bedrijf komt het College niet toe.
De procedure duurde ook veel te lang. In een zaak als deze mogen bezwaar en beroep samen twee jaar duren. Skal ontving het bezwaar op 30 november 2021, en die termijn is met twee jaar en bijna 11 maanden overschreden. Bij € 500 per half jaar overschrijding komt dat uit op € 3.000. Van de overschrijding komen na afronding 8 maanden voor rekening van Skal, die het bezwaar te traag behandelde, en de rest voor rekening van het College.
Het College vernietigt de beslissing op bezwaar voor zover het bezwaar ongegrond werd verklaard en verklaart het bezwaar ook in zoverre niet-ontvankelijk. Skal betaalt DFI Food Sourcing € 685,70 en de Staat € 2.314,30 aan schadevergoeding wegens de trage procedure. Skal vergoedt daarnaast het griffierecht van € 365 en betaalt € 2.101,50 aan proceskosten, de Staat betaalt € 233,50 aan proceskosten.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 29 september 2026
Bestuursrecht CBb haalt € 225 van boete pluimveehouder voor overvolle kuikenlades wegens trage rechtsgang Op 22 februari 2021 zag een toezichthouder van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) in de aanvoerhal van slachterij Plukon Blokker lades met levende kuikens die zo vol zaten dat de dieren op elkaar moesten zitten. In twee containers van een pluimveehouder telde hij tot 52 kuikens in één lade, waarvan 2 dood, terwijl er 30 gepland waren en de Europese transportregels er hoogstens 35 toestaan. De dieren piepten, waren onrustig en hijgden, tekenen van hittestress. De staatssecretaris van Landbouw legde de pluimveehouder op 15 oktober 2021 een boete op van € 1.500 en handhaafde die op 24 februari 2022 na bezwaar.
De rechtbank Rotterdam verklaarde het beroep van de pluimveehouder op 15 september 2023 ongegrond. Volgens de rechtbank geldt de Europese transportverordening ook voor pluimvee, hoort het vangen en inladen bij het vervoer, en moet de belading per lade worden beoordeeld en niet als gemiddelde per vrachtwagen. De pluimveehouder had als houder van de dieren een eigen verantwoordelijkheid naast de vangploeg, de chauffeur en de slachterij. Een waarschuwing hoefde niet eerst, en dat het rapport pas na meer dan een half jaar kwam, maakte de boete niet ongeldig.
De pluimveehouder ging in hoger beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) tegen de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 15 september 2023. De zitting was op 1 juli 2026. Hij vertelde dat in donkere stallen in korte tijd 81.710 kuikens in 2.688 lades waren geladen, zodat hij onmogelijk alle lades kon controleren. De chauffeur had buiten bij daglicht moeten zien dat lades te vol waren. Bovendien kwam de overbelading volgens hem door een storing in de vangmachine van de slachterij: die was vervuild geraakt en stopte niet meer met vullen bij het maximale gewicht. Als bewijs legde hij WhatsApp-berichten met de leider van de vangploeg over.
Het CBb volgde de rechtbank op alle punten. Iedere betrokkene bij het vervoer heeft een eigen verantwoordelijkheid, dus ook als de chauffeur of slachterij iets te verwijten valt, blijft de pluimveehouder verantwoordelijk. De kuikens werden in zijn stal gevangen door een vangploeg die hij zelf had ingehuurd. Ook bij een storing van de vangmachine had hij de containers buiten de stal, bij daglicht of zo nodig met kunstlicht, moeten controleren. Een waarschuwing in plaats van een boete was niet nodig, omdat de overbelading het dierenwelzijn ernstig had aangetast. Dat hij het rapport pas op 7 september 2021 kreeg, had hem niet benadeeld: de slachterij had hem al op de dag zelf gebeld over de overbelading, en daarna is bij hem geen nieuwe overbelading meer vastgesteld. Dat hij sindsdien zo'n 65.000 lades zonder problemen vulde, is geen bijzondere omstandigheid om de boete te verlagen.
Wel keek het CBb uit zichzelf naar de duur van de procedure. In boetezaken mag de hele procedure in bezwaar, beroep en hoger beroep in beginsel vier jaar duren. De termijn begon op 7 september 2021, toen de staatssecretaris het voornemen tot de boete uitbracht, en was bij de uitspraak met meer dan een jaar overschreden. Die vertraging lag volledig bij de rechters. Het CBb verlaagde de boete daarom met 15%.
Het CBb vernietigde de uitspraak van de rechtbank en het besluit op bezwaar voor zover het de hoogte van de boete betreft en stelde de boete vast op € 1.275, € 225 minder dan eerder. Voor het overige bleef de uitspraak van de rechtbank in stand. De staatssecretaris moet het griffierecht van € 365 voor de rechtbank vergoeden en de pluimveehouder krijgt het griffierecht van € 274 voor het hoger beroep terug. Proceskosten krijgt hij niet vergoed, omdat hij zelf niet om matiging wegens de termijn had gevraagd.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 29 september 2026
Bestuursrecht Bonsai-importeur Jiamei krijgt geen € 629.600 schadevergoeding voor vernietigde planten met aaltjes Op het bedrijf van bonsai-importeur Jiamei in De Kwakel bleken planten besmet met het wortelknobbelaaltje, een EU-quarantaineorganisme. Na bedrijfsbezoeken en onderzoek van monsters door Naktuinbouw en de NVWA verklaarde de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur in maart en april 2023 twee partijen planten besmet en alle andere partijen met wortels waarschijnlijk besmet. Jiamei moest ze vernietigen of, waar mogelijk, behandelen. Het bedrijf had de meeste partijen al vernietigd en afgevoerd toen de minister op 28 april 2023 liet weten dat de waarschijnlijk besmette planten onder voorwaarden tien weken in quarantaine mochten. Tegen de beslissing op bezwaar tegen die maatregelen stelde Jiamei geen beroep in.
Op 18 maart 2024 vroeg Jiamei de minister om nadeelcompensatie van € 629.600,24 voor de schade door de vernietiging van alle planten. De minister wees dat af, en handhaafde dat in bezwaar met het besluit van 20 september 2024. Volgens de minister gaat de schade niet uit boven het normale maatschappelijke risico. Als professionele importeur en groothandelaar behoort het tot het ondernemersrisico dat planten schadelijke organismen kunnen bevatten. Het wortelknobbelaaltje is bovendien sinds 11 april 2022 een EU-quarantaineorganisme, dus maatregelen waren voorzienbaar.
Het College van Beroep voor het bedrijfsleven behandelde het beroep op 17 september 2026. Omdat de schadeoorzaak van voor 1 januari 2024 dateert, toetste het College aan artikel 32b van de Plantgezondheidswet. Schade uit rechtmatig overheidshandelen komt alleen voor vergoeding in aanmerking als die boven het normale maatschappelijke risico uitgaat en de ondernemer onevenredig zwaar treft. Dat de eerdere besluiten niet zijn aangevochten, betekent dat de maatregelen rechtmatig en proportioneel zijn.
Het College vond dat het tot het normale bedrijfsrisico van een professionele teler hoort dat maatregelen tegen schadelijke organismen schade veroorzaken. De besmetting was voorzienbaar: de NVWA had de sierteeltbranche actief geïnformeerd en adviezen gegeven, zoals garanties van leveranciers vragen, wortels controleren en partijen gescheiden houden. Dat Jiamei laat zou zijn geïnformeerd over de maatregelen, verandert dat niet. Haar stelling dat ze onevenredig zwaar is getroffen ten opzichte van vergelijkbare bedrijven in de EU had ze op geen enkele wijze onderbouwd. En haar betoog dat een lichtere maatregel had gekund, volgde het College niet, omdat de proportionaliteit van de vernietiging in rechte vaststaat.
Het College verklaarde het beroep ongegrond. Jiamei krijgt geen nadeelcompensatie en de minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 20 oktober 2026
Bestuursrecht