Rechter: wijkstichting is geen belanghebbende in zaak over dassenraster bij voetbalveld In Overhees, een wijk in Soest, ligt een voetbalclub vlak bij een bosgebied met een dassenburcht. De das foerageert op een van de voetbalvelden en beschadigt het veld. De gemeente Soest, eigenaar van de velden, vroeg daarom op 22 juli 2024 bij de provincie Utrecht een omgevingsvergunning aan voor een flora- en faunaactiviteit: het plaatsen van een dassenraster rondom het veld, zodat de dassen geen schade meer aanrichten.
Gedeputeerde staten van Utrecht verleenden die vergunning op 28 november 2024, geldig tot en met 1 oktober 2028. Stichting Behoud Overhees, die opkomt voor de leefomgeving in de wijk, maakte bezwaar. Op 23 september 2025 verklaarden gedeputeerde staten dat bezwaar gegrond. Zij trokken de vergunning in en verleenden meteen een nieuwe vergunning voor hetzelfde doel, met een aangepaste motivering. Daartegen ging de stichting in beroep bij de rechtbank Midden-Nederland.
Tegen de verwachting van de stichting kwam de rechtbank niet toe aan de vraag of de vergunning terecht was verleend. Bij de voorbereiding van de zitting zag de rechtbank aanleiding om uit zichzelf te onderzoeken of de stichting wel belanghebbende is. Alleen een belanghebbende kan bij de bestuursrechter beroep instellen. De rechtbank vroeg de stichting daarom op 3 september 2026 een overzicht te sturen van haar feitelijke werkzaamheden sinds de oprichting op 30 november 2023. De provincie stelde pas op de zitting van 16 september 2026 dat de stichting geen belanghebbende is. De stichting vond het teleurstellend dat de rechtbank dit zo laat aan de orde stelde.
Voor een rechtspersoon geldt dat het algemene belang dat zij behartigt zowel in haar statuten als in haar feitelijke werkzaamheden terug moet komen. Hoe ruimer de doelstelling, hoe zwaarder de eisen aan de werkzaamheden. De doelstelling van de stichting, het bevorderen van het leefmilieu van Overhees, waaronder behoud en versterking van de aangrenzende natuur en het landschap, vond de rechtbank in orde. Het voetbalveld ligt bovendien binnen het werkgebied.
De werkzaamheden waren het probleem. Over twee jaar bezien noemde de stichting een bewonersbijeenkomst, een kerstkaartenactie, een nieuwsbrief, een informatieavond over grondwater, overleg met de gemeente over de herinrichting van openbaar groen, een bijdrage aan een scoutingactiviteit en een reactie op een concept-omgevingsprogramma over water. Volgens de rechtbank is dat vrij beperkt, zeker bij zo'n ruime doelstelling. Alleen het overleg over het groen aan het Hazepad zou als natuurwerk kunnen tellen, maar daarbij werden boomsoorten gewijzigd met het oog op zonnepanelen, wat vooral de bewoners diende. De informatieavond over grondwater was vooral gericht op wateroverlast voor bewoners. De overige activiteiten zag de rechtbank niet als relevant. Dat de rechtbank niet alleen naar dassenbescherming keek maar naar alle natuurwerkzaamheden in Overhees en omgeving, veranderde daar niets aan.
De rechtbank verklaarde het beroep niet-ontvankelijk. De stichting krijgt haar griffierecht niet terug en geen vergoeding van haar proceskosten. De omgevingsvergunning voor het dassenraster blijft daarmee in stand.
Rechtbank Midden-Nederland · 12 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State: ouderschuld van € 41.684 niet over te nemen bij toeslagenhersteloperatie Een vrouw die gedupeerd is in de toeslagenaffaire leende € 41.684 van haar ouders. Op papier staat die lening in een onderhandse overeenkomst: een gewone schriftelijke afspraak zonder notaris. Daarin staat dat het bedrag uiterlijk op 1 december 2037 moet zijn afgelost. Aflossingstermijnen zijn er niet. De vrouw wilde dat de overheid deze schuld zou overnemen als onderdeel van het herstel van de schade die zij door de toeslagenaffaire opliep.
De Belastingdienst/Toeslagen weigerde dat bij besluit van 22 juli 2024. Het bezwaar daartegen verklaarde de minister van Financiën op 18 februari 2025 ongegrond. Volgens de minister voldoet de schuld niet aan de voorwaarden van de Wet hersteloperatie toeslagen: de lening is niet vastgelegd in een notariële akte en niet gebleken is dat de schuld vóór 1 juni 2021 opeisbaar was.
De rechtbank Amsterdam gaf de minister op 29 augustus 2025 gelijk. Zij overwoog dat de eindtermijn van 2037 nog niet is verstreken en dat er daarom geen achterstallige betalingen of opeisbare termijnbedragen zijn. Ook was niet gebleken dat de vrouw vóór 1 juni 2021 achterliep met de rente. Haar beroep op het gelijkheidsbeginsel strandde. De regeling is er niet om gedupeerden van elke betalingsverplichting te bevrijden, maar om te voorkomen dat zij worden geconfronteerd met incassomaatregelen. Het onderscheid tussen ouders met en zonder betalingsachterstand op 1 juni 2021 is volgens de wetgever gerechtvaardigd.
De vrouw ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, tegen de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 29 augustus 2025. Haar gronden herhaalden grotendeels wat zij al bij de rechtbank had aangevoerd, en zij gaf niet aan waarom de motivering van de rechtbank onjuist of onvolledig zou zijn. Dat haar vader mondeling zou hebben aangemaand tot betaling, vond de Afdeling onvoldoende zonder nadere stukken om te bewijzen dat de schuld opeisbaar was.
De vrouw verwees op de zitting ook naar een uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 5 februari 2024. Daarin was geoordeeld dat het vereiste van een notariële akte buiten toepassing kon blijven. De Afdeling volgde dat niet: de wetgever heeft dit vereiste bewust in de wet opgenomen. Bovendien zou het niet-tegenwerpen van het aktevereiste haar niet baten, omdat dan nog steeds de eis van opeisbaarheid niet is gehaald.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De schuld van € 41.684 aan de ouders wordt dus niet overgenomen. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State bevestigt boete van € 132.750 voor kinderarbeid bij pizzakoeriers Zes kinderen jonger dan zestien jaar bezorgden in oktober 2022 pizza's voor een franchisenemer, zonder toezicht, onder tijdsdruk en op een elektrische fiets. Bij het afrekenen aan de deur droegen ze contant geld bij zich, waardoor ze het risico liepen te worden overvallen. Sommigen werkten ook nog na 21:00 uur. De Arbeidsinspectie stelde in de periode van 29 september tot en met 26 oktober 2022 op 59 momenten kinderarbeid vast.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid legde de ondernemer daarvoor bij besluit van 29 augustus 2023 een boete op. Per overtreding gold een basisbedrag van € 2.000. Dat werd vermenigvuldigd met 0,75 vanwege de bedrijfsgrootte en met 1,5 vanwege de ernst van de overtreding. Bij 59 overtredingen kwam het totaal uit op € 132.750. Het bezwaar van de ondernemer werd bij besluit van 7 maart 2024 ongegrond verklaard.
De zaak lag nu bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 23 april 2025. Die rechtbank had het beroep ongegrond verklaard. De ondernemer voerde aan dat de boete had moeten worden gematigd met 50 of 75 procent wegens verminderde verwijtbaarheid. Hij was een beginnend ondernemer en werd tijdelijk wegens ziekte vervangen door zijn broer. Volgens hem was het totaalbedrag door de optelling van 59 boetes te hoog, zeker nu hij een betalingsregeling had moeten treffen. Ook vond hij een waarschuwing passender en vond hij de verhoging met factor 1,5 onterecht.
De Afdeling wees die argumenten af. De gronden waren grotendeels een herhaling van wat de rechtbank al gemotiveerd had beoordeeld. Een situatie waarin een kind met contant geld over straat moet, is gevaarlijk, en dat maakt de overtreding ernstig. De minister mocht daarom direct een boete opleggen zonder eerst te waarschuwen, en de boete terecht met 1,5 verhogen. Over de vraag of het boetestelsel past bij de eisen die de rechtspraak stelt aan boetes op grond van de Wet arbeid vreemdelingen, hoefde de Afdeling niet te oordelen. Zij zou in deze zaak toch bij de hoogste verwijtbaarheidscategorie uitkomen.
Dat de ondernemer startend was en tijdelijk werd vervangen, maakte zijn verwijtbaarheid volgens de Afdeling niet minder. Hij had niet aannemelijk gemaakt dat dit zo was. De rechtbank zag ook terecht geen reden om het totaalbedrag onevenredig te vinden. De wet staat toe dat voor elke overtreding een boete wordt opgelegd en stelt geen maximum aan de optelling.
Ook de maatregelen die de ondernemer naar eigen zeggen nam, brachten geen verandering. Hij ontsloeg de koeriers onder de zestien de dag na de controle, maar het werknemersreglement dat hij overlegde bevatte alleen afspraken over beschikbaarheid in een app. Daaruit bleek niet dat hij uit eigen beweging en zo snel mogelijk een systeem invoerde dat voorkomt dat jongeren onder de zestien worden ingeroosterd voor koeriersdiensten.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De boete van € 132.750 blijft daarmee in stand. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: zoutwinning Nedmag Veendam mag doorgaan, hervatting winning TR-9 beperkt tot 11 mei 2033 Nedmag wint al sinds 1972 magnesiumzout in de omgeving van Borgercompagnie en Tripscompagnie in Groningen, op 1.300 tot 1.800 meter diepte. Water wordt in de ondergrondse holtes (cavernes) geïnjecteerd, waarna de zoutoplossing (pekel) naar boven komt. In 2018 ging het mis in een cluster van verbonden cavernes (het TR-cluster): door hoge druk ontstond een scheur in het zoutdak en stroomde een grote hoeveelheid pekel en mogelijk diesel weg naar hogere lagen. Het toezicht op de mijnen (SodM) droeg Nedmag op de actieve winning uit dat cluster te stoppen en de druk laag te houden. Dat leidt tot extra bodemdaling.
Naar aanleiding daarvan diende Nedmag in 2018 een nieuw winningsplan in, dat loopt tot en met 2045. Het voorziet in de beheersing van het TR-cluster, hervatting van de actieve winning uit caverne TR-9, de aanleg van vier nieuwe cavernes (VE-5 tot en met VE-8) en het afsluiten van drie oude putten. De staatssecretaris stemde op 30 april 2021 gedeeltelijk in met dat plan. Winning uit caverne VE-3 weigerde hij. De verwachte bodemdaling door zout- en gaswinning samen bedraagt volgens het besluit maximaal 1,08 meter in 2080. Op 1 november 2022 vernietigde de rechtbank Den Haag dit besluit, omdat onvoldoende was gemotiveerd waarom de winning uit TR-9 mocht worden hervat tegen het negatieve advies van het SodM in en waarom werd afgeweken van het waterschapsadvies over bodemdaling. Provincie, gemeenten, omwonenden, een stichting, Nedmag en de staatssecretaris gingen in hoger beroep. Na de rechtbankuitspraak nam de staatssecretaris op 24 januari 2023 een nieuw instemmingsbesluit, dat ook aan de Afdeling is voorgelegd.
De Afdeling verwerpt alle hoger beroepen en bevestigt de vernietiging door de rechtbank, met verbetering van de gronden. De rechtbank had ten onrechte geoordeeld dat niet was beoordeeld of het aflaten van pekel uit het TR-cluster voldoet aan de wettelijke weigeringsgronden; dat is wel gebeurd. Het besluit moest toch vernietigd blijven, omdat de staatssecretaris zijn afwijking van het advies van het SodM over TR-9 niet had gemotiveerd. Het SodM noemde hervatting van de winning uit TR-9 onverstandig. De Afdeling vindt het winningsplan volledig genoeg en de nieuwe winningsmethoden veilig genoeg. Dat dakolie naar het grondwater migreert, acht zij niet aannemelijk door de dikke kleilaag boven het zout. De bodemdaling verloopt gelijkmatig en leidt niet tot schade aan gebouwen. De schaderegeling is toereikend, en gemeenten en provincie kunnen zich niet op het EVRM beroepen.
Over het nieuwe besluit oordeelt de Afdeling anders. De nieuwe motivering voor TR-9 is wel toereikend: aangroei aan het TR-cluster duurt minimaal 17 jaar actieve winning, terwijl nog maximaal 6,5 jaar winning is toegestaan, met een drukbeperking en een meet- en regelprotocol. Ook de gevolgen voor de waterhuishouding zijn voldoende onderbouwd, nu het waterschap zijn negatieve advies heeft ingetrokken. Eén punt houdt geen stand. Artikel 4 bepaalde dat maximaal 6,5 jaar na herstart zout uit TR-9 mag worden gewonnen, maar liet open of die termijn doorloopt bij een onderbreking. Dat is in strijd met de rechtszekerheid.
De Afdeling vernietigt artikel 4 van het nieuwe besluit en herstelt het zelf. Voortaan geldt: 'Het is niet toegestaan om na 11 mei 2033 actief zout te winnen uit de caverne TR-9.' De overige beroepen tegen het nieuwe besluit zijn ongegrond. De staatssecretaris moet de proceskosten van Stichting Stop Zoutwinning en anderen (€ 1.474,34) en van een omwonende (€ 1.815,48) vergoeden en € 548 griffierecht betalen. Verzoeken om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn beoordeelt de Afdeling in een afzonderlijke uitspraak.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State herstelt boete van € 24.000 voor restaurant dat Chinese koks liet schoonmaken In een restaurant werkten vier koks uit China met een vergunning voor verblijf en arbeid als 'specialiteitenkok Chinese keuken'. Tijdens een controle op 22 februari 2022 bleek dat zij in 2021 op vrijdagen ook een uur het restaurant schoonmaakten. Dat werk valt niet onder hun vergunning. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid legde het restaurant daarom een bestuurlijke boete van € 24.000 op voor vier overtredingen van de Wet arbeid vreemdelingen (Wav).
De Raad van State oordeelt in hoger beroep over deze zaak, tegen de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 6 augustus 2025. Die rechtbank had het beroep van het restaurant gegrond verklaard en de boete herroepen. Volgens de rechtbank was voor een van de koks niet vastgesteld dat hij vooral afwaswerk deed, en had de minister te zwaar getild aan de verwijtbaarheid. Ook vond de rechtbank dat de boete onevenredig was, omdat het schoonmaakwerk gering was, tijdens de coronapandemie plaatsvond en het de eerste overtreding van het restaurant was. De minister stelde hoger beroep in, het restaurant incidenteel hoger beroep.
Eerst behandelt de Raad van State het incidenteel hoger beroep. Het restaurant vond de verklaringen van de koks onbetrouwbaar en tegenstrijdig, klaagde over tolkproblemen en over te weinig wederhoor, en vond dat de rechtbank de koks als getuigen had moeten horen. De Raad van State ziet geen tegenstrijdigheden in de verklaringen over het schoonmaakwerk. Beide tolken die bij het verhoor van 13 oktober 2022 waren ingeschakeld staan als beëdigd tolk geregistreerd, en de bestuurder van het restaurant kon de tolk volgens het verslag goed verstaan. De minister heeft hem bovendien met zijn eerdere belastende verklaringen geconfronteerd. Dat het restaurant in bewijsnood verkeert, volgt de Raad van State niet: het kon kort na de controle nog koks spreken en gaf op de zitting geen duidelijk antwoord op de vraag of het later contact zocht met de vertrokken koks, bijvoorbeeld via WeChat.
In het hoger beroep van de minister gaat het om twee punten. Ten eerste de overtreding voor de kok V3. De rechtbank dacht aan een persoonsverwisseling met een andere medewerker, maar de Raad van State wijst dat af. De inspecteurs vroegen telkens specifiek naar deze kok, de voornamen verschillen, en de verklaringen over zijn herkomst en verblijfplaats komen overeen. Bovendien herkenden meerdere getuigen hem op een foto. Daarmee is ook deze overtreding bewezen.
Ten tweede de hoogte van de boete. De Raad van State herhaalt dat de minister bij overtreding van de Wav in beginsel uitgaat van normale verwijtbaarheid, maar dat bij grove schuld een hogere boete past. Hier is sprake van grove schuld. Het restaurant moet zelf nagaan of de Wav wordt nageleefd, maar de bestuurder verklaarde niet te weten wat de voorwaarden van de vergunningen zijn en liet de controle over aan een externe bemiddelaar. De schoonmaakwerkzaamheden verspreid over verschillende vrijdagen waren niet incidenteel en niet het soort werk dat normaal onbetaald wordt gedaan. Dat het restaurant de vergunningen wel had aangevraagd, is geen matigingsgrond.
Ook onevenredig is de boete niet. Handhaving van de Wav is van groot belang, mede om de kwetsbare positie van arbeidsmigranten te beschermen. Die positie blijkt hier uit het feit dat het restaurant de paspoorten van de koks had afgenomen en een aantal van hen voor onderdak van het restaurant afhankelijk was. De coronapandemie verandert dat niet. Omdat de bestuurder ook verklaarde dat kelners schoonmaakwerk deden, bleef bovendien onduidelijk waarom de koks daarvoor nodig waren; arbeidsverdringing is daarom niet uitgesloten.
De Raad van State verklaart het incidenteel hoger beroep ongegrond en het hoger beroep van de minister gegrond. De uitspraak van de rechtbank Rotterdam wordt vernietigd en het beroep van het restaurant alsnog ongegrond verklaard. De boete van € 24.000 blijft daarmee in stand. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht