Hoge Raad wijst beroep af: griffierecht niet betaald, geen prejudiciële vragen Een bedrijf dat in cassatie wilde gaan tegen een belastinguitspraak, krijgt geen inhoudelijke behandeling bij de Hoge Raad. De reden is eenvoudig: het verschuldigde griffierecht, de vaste bijdrage die je betaalt om een zaak bij de rechter te laten behandelen, is niet betaald. Daarmee strandt het beroep voordat de Hoge Raad aan de kern van de zaak toekomt.
Het beroep richt zich in cassatie tegen de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 7 april 2026. Het ging om een belastingzaak waarin het bedrijf, belanghebbende genoemd, door een gemachtigde werd vertegenwoordigd. Wat het hof inhoudelijk had beslist, speelt in dit arrest geen rol: de Hoge Raad kijkt alleen naar de vraag of het beroep ontvankelijk is.
De griffier van de Hoge Raad stuurde het bedrijf op 1 juli 2026 een aangetekende brief. Daarin stond dat griffierecht verschuldigd was en dat het bedrijf vier weken had om te betalen. Volgens de gegevens van PostNL is die brief afgeleverd op het adres dat het bedrijf zelf had opgegeven. Het griffierecht werd niet betaald.
Op 30 juli 2026 plaatste de griffier daarna een bericht in het digitale dossier van het bedrijf. Daarmee kreeg het bedrijf de kans om uit te leggen waarom het griffierecht niet was betaald. Het bedrijf maakte daar gebruik van met een brief van 28 augustus 2026, die het via het webportaal van de Hoge Raad indiende.
In die brief voerde het bedrijf geen praktische reden aan, maar een principieel bezwaar. Het vond dat het niet past bij het Europese Handvest van de grondrechten (artikel 47, gelezen met artikel 52) om een cassatieberoep alleen in behandeling te nemen als het griffierecht vooraf is betaald. Het bedrijf meende dat het Hof van Justitie van de Europese Unie zou oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, en alleen als het beroep ongegrond is. Die manier van heffen zou veel evenrediger zijn dan de regeling in artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht. Volgens het bedrijf moest de Hoge Raad daarom vragen stellen aan het Hof van Justitie.
De Hoge Raad ging daar niet in mee. Wat het bedrijf aanvoerde, geeft volgens de Hoge Raad geen reden om te zeggen dat het niet in verzuim was. De Hoge Raad verwees naar zijn eerdere arrest van 12 juni 2026 (ECLI:NL:HR:2026:915), waarin dezelfde kwestie al is beoordeeld, en zag op de gronden uit dat arrest geen aanleiding om prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie voor te leggen. Omdat het griffierecht niet was betaald, moet het beroep op grond van artikel 8:41, zesde lid, van de Awb niet-ontvankelijk worden verklaard.
Over de proceskosten is de Hoge Raad kort: er is geen reden voor een veroordeling in de proceskosten. De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie niet-ontvankelijk, zodat het arrest van het Gerechtshof Amsterdam in stand blijft.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Hoge Raad: cassatieberoep belastingzaak niet-ontvankelijk wegens onbetaald griffierecht Een bedrijf dat in cassatie wilde komen tegen een uitspraak van het gerechtshof in een belastingzaak, betaalde het verschuldigde griffierecht niet. Daardoor kwam de Hoge Raad niet eens toe aan de inhoud van het geschil. De Belastingkamer verklaarde het beroep niet-ontvankelijk.
Het bedrijf had beroep in cassatie ingesteld tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 7 april 2026. Bij aangetekende brief van 1 juli 2026 wees de griffier van de Hoge Raad het bedrijf op de verschuldigdheid van griffierecht en gaf hij vier weken om te betalen. Volgens de gegevens van Track&Trace van PostNL is die brief afgeleverd op het adres dat het bedrijf zelf had opgegeven. Het griffierecht werd niet voldaan.
Op 3 augustus 2026 kreeg het bedrijf via het digitale dossier alsnog de gelegenheid om uit te leggen waarom het niet had betaald. Dat deed het in een brief van 28 augustus 2026. Het bedrijf betoogde dat het ontoelaatbaar is om het griffierecht vooraf te vorderen en het beroep niet-ontvankelijk te verklaren als de betaling uitblijft. Volgens het bedrijf past dat niet bij het recht op een doeltreffende voorziening in rechte uit artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, gelezen in samenhang met artikel 52 van dat Handvest. Het bedrijf voerde aan dat het Hof van Justitie van de Europese Unie, als het daarover wordt gevraagd, zal oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven bij een ongegrond beroep. Die werkwijze zou veel evenrediger zijn dan de regeling in artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht. De Hoge Raad zou daarom verplicht zijn vragen aan het Hof van Justitie voor te leggen.
De Hoge Raad volgde dat betoog niet. Wat het bedrijf in zijn brief aanvoerde, geeft volgens de Hoge Raad geen reden om aan te nemen dat het bedrijf niet in verzuim was. De Hoge Raad verwees naar de overwegingen in zijn eerdere arrest van 12 juni 2026, waarin hij al had uiteengezet waarom er geen aanleiding is om prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie te stellen. Ook nu zag hij daartoe geen reden. Omdat het griffierecht niet was betaald, moest het beroep op grond van artikel 8:41, zesde lid, van de Algemene wet bestuursrecht niet-ontvankelijk worden verklaard.
De Hoge Raad verklaarde het beroep in cassatie niet-ontvankelijk. Een veroordeling in de proceskosten volgde niet.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht A-G: bruiklener mag woning niet zomaar verhuren; arrest hof moet worden vernietigd Twee broers kochten in 2019 een woning van de familie van de man die er al woonde. Met hun vader, die namens hen onderhandelde, werd afgesproken dat de verkoper de woning vijftien jaar lang mocht blijven gebruiken, zonder huur te betalen. Hij betaalt alleen gas, water, licht en de WOZ-aanslagen. Hij verblijft geregeld in Spanje en verhuurde de woning aan derden. De broers vinden dat hij dat niet mocht en ontbonden de overeenkomst in februari 2023. Partijen zijn het erover eens dat het om bruikleen gaat: gebruik van een zaak om niet.
De rechtbank Noord-Holland en het gerechtshof Amsterdam wezen de vorderingen van de broers af. Volgens het hof was de bruiklener niet verplicht zelf in de woning te wonen en was niet gebleken dat verhuur was verboden. Het hof vond dat de regel uit het huurrecht, die onderverhuur van een woning verbiedt, niet geldt omdat het hier om bruikleen gaat. De broers gingen in cassatie.
In zijn conclusie vindt advocaat-generaal Valk (Parket bij de Hoge Raad) dat het hof is uitgegaan van het verkeerde vertrekpunt. Zijn uitgangspunt: een bruiklener mag de zaak die hij om niet in gebruik heeft gekregen niet aan een derde in gebruik geven, tenzij anders is overeengekomen. Hij wijst erop dat de oudere Nederlandse literatuur dat zo zag en dat het ontwerp voor het nieuwe Burgerlijk Wetboek dat voorschreef. Ook in Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Italië, Portugal, Frankrijk, België en Engeland geldt die regel. De wettelijke regeling van bruikleen stamt uit 1838 en noemt het onderwerp niet uitdrukkelijk, maar volgens de A-G kan de rechter het als regel van aanvullend recht aanvaarden.
De A-G bespreekt ook de nieuwere Nederlandse schrijvers die meer ruimte willen laten voor een beoordeling per geval. Hij vindt hun argumenten niet overtuigend. Een geleend renpaard dat tijdelijk aan een ander wordt gegeven is volgens hem een uitzonderlijk geval. Bruikleen wordt gewoonlijk verleend met het oog op de persoon van de bruiklener. Bij verhuur komt daar iets bij: de bruiklener haalt dan geldelijk gewin uit wat hem om niet is gegund. Bij een woning zijn de argumenten volgens hem nog sterker. Voor huur van woonruimte verbiedt de wet onderverhuur, mede omdat een onderhuurder bescherming geniet. Dat geldt volgens de A-G ook voor bruikleen van een woning, want de uitlener mag niet worden geconfronteerd met huurders of onderbruikleners. Wil de bruiklener toch verhuren, dan moet hij stellen en bewijzen dat dit is overeengekomen. Het hof liet dat niet op hem rusten maar zette het gebrek aan bewijs op rekening van de uitleners.
Over het middel zelf is de A-G kort. Onderdeel 1 slaagt, omdat het hof de hoofdregel en de verdeling van stelplicht en bewijslast heeft miskend. De feitelijke beoordeling van het hof is volgens hem van dat onjuiste vertrekpunt doortrokken. Onderdeel 2 bespreekt hij bewust niet, omdat dat aan het verwijzingshof is. Als de overeenkomst alsnog zo wordt uitgelegd dat verhuur was toegestaan, kan de uitkomst anders zijn, maar dan moet het hof van de juiste regel uitgaan. Voor het geval dat de bruiklener zonder toestemming verhuurt, wijst hij erop dat de uitlener de overeenkomst kan beëindigen en de zaak kan terugvorderen.
De conclusie van de A-G strekt tot vernietiging van het arrest van het hof en verwijzing van de zaak. De Hoge Raad beslist later of hij dat advies volgt. Tegen de bruiklener is in cassatie verstek verleend.
Parket bij de Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht Hoge Raad: cassatie van BV niet-ontvankelijk door onbetaald griffierecht, geen prejudiciële vragen Een B.V. die een belastinggeschil voor de Hoge Raad wilde brengen, heeft het griffierecht voor het cassatieberoep niet betaald. Daardoor is het beroep niet-ontvankelijk verklaard, zonder dat de Hoge Raad iets zegt over de belastingkwestie zelf. De vennootschap betwistte de verplichting om griffierecht vooraf te betalen en vroeg de Hoge Raad om prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie te stellen. Dat verzoek is afgewezen.
De B.V. had cassatieberoep ingesteld tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 7 april 2026. In die zaak ging het om meerdere samenhangende procedures, aangezien het hof meerdere zaaknummers (25/1270 tot en met 25/1277) in één uitspraak behandelde. De griffier van de Hoge Raad stuurde de vennootschap op 1 juli 2026 een aangetekende brief. Daarin stond dat griffierecht verschuldigd was en dat de B.V. vier weken kreeg om te betalen. Volgens de gegevens van PostNL was de brief afgeleverd op het adres dat de B.V. zelf had opgegeven. Er werd niet betaald.
Op 3 augustus 2026 plaatste de griffier daarom een bericht in het digitale dossier van de B.V., waarin de vennootschap de kans kreeg uit te leggen waarom het griffierecht niet was voldaan. Daarvan maakte de B.V. gebruik met een brief van 28 augustus 2026, die via het webportaal van de Hoge Raad werd ingediend.
In die brief voerde de B.V. aan dat het vooraf moeten betalen van griffierecht, op straffe van niet-ontvankelijkheid, zich niet verhoudt met artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, gelezen in samenhang met artikel 52 van dat Handvest. Artikel 47 waarborgt het recht op een doeltreffende voorziening in rechte. Volgens de B.V. zou het Hof van Justitie, als het daarnaar wordt gevraagd, oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven bij een ongegrond beroep. Die werkwijze zou veel evenrediger zijn dan de heffing vooraf die artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht voorschrijft. De B.V. vond dat de Hoge Raad daarom verplicht was prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie te stellen.
De Hoge Raad volgt dat niet. Wat de B.V. aanvoert, geeft volgens de Hoge Raad geen reden om aan te nemen dat zij niet in verzuim is geweest bij het niet betalen van het griffierecht. Voor het niet stellen van prejudiciële vragen verwijst de Hoge Raad naar de overwegingen 3.1.3 tot en met 3.4 van zijn arrest van 12 juni 2026, waarin hij over dezelfde kwestie al had geoordeeld. Op grond van artikel 8:41, zesde lid, van de Awb moet het beroep dan niet-ontvankelijk worden verklaard.
De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep van de B.V. niet-ontvankelijk. Er is geen aanleiding voor een veroordeling in de proceskosten.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Hoge Raad: dak van woning verhuurd voor zonnepanelen geeft geen BTW-aftrek op de bouwkosten Een echtpaar kocht in april 2019 een bouwkavel en liet er een woning op bouwen. Al op de dag van de aankoop wilden de twee het dak gaan verhuren voor zonnepanelen. Daarvoor richtten ze een maatschap op. Die maatschap verhuurt sinds 17 juli 2020, voor in beginsel 25 jaar, het dak aan een van de echtgenoten. De huur bedraagt € 112 per jaar, exclusief omzetbelasting. De maatschap koos voor belaste verhuur en vroeg de btw terug die was gerekend voor de bouw van het dak. Het ging om € 17.675 over 2019 en € 11.914 over 2020.
De Belastingdienst verleende de teruggaaf eerst, maar vorderde die daarna terug met twee naheffingsaanslagen. Het gerechtshof Amsterdam vond dat de maatschap met de dakverhuur wel een economische activiteit uitoefent. Volgens het hof is er een markt voor de verhuur van daken voor zonnepanelen en krijgt de maatschap er 25 jaar lang een vergoeding voor. Toch kreeg de maatschap geen teruggaaf. De bouwkosten van het dak zijn volgens het hof voor privédoeleinden gemaakt, omdat een woning zonder dak niet bewoonbaar is en de kosten dus hoe dan ook zouden zijn gemaakt. Bovendien kan voor het dak niet voor belaste verhuur worden gekozen, omdat het dak als onderdeel van een woning dienstdoet.
De zaak kwam bij de Hoge Raad in cassatie tegen die uitspraak van het gerechtshof Amsterdam van 23 mei 2024. Beide partijen gingen in cassatie. De Staatssecretaris van Financiën vond dat de maatschap geen economische activiteit verricht, omdat de lage huur en de afwezigheid van klanten niet passen bij een gewone verhuurder van daken. Dat betoog slaagde niet. Het hof had het juiste toetsingskader gebruikt en zijn oordeel berust op een waardering van de feiten, die in cassatie niet op juistheid wordt getoetst. Omdat er een markt voor dakverhuur is, hoeven de hoogte van de vergoeding en de omvang van de klantenkring er niet aan in de weg te staan dat de maatschap als ondernemer geldt.
De maatschap klaagde vooral over het 'hoe dan ook'-argument van het hof. Op dat punt kreeg zij gelijk. De Hoge Raad oordeelt dat het hof geen rekening had hoeven houden met de vraag of de kosten ook zonder verhuur zouden zijn gemaakt. Dat criterium komt uit een eerder arrest over een woonhuis dat deels was gekocht voor eigen bewoning. Hier gaat het om een woning waarvan het dak voor bedrijfsdoeleinden wordt gebruikt. De Hoge Raad rekent het dak en de woning tot één investeringsgoed dat tot het bedrijfsvermogen van de maatschap is gaan behoren.
De klacht leidt toch niet tot vernietiging, omdat de tweede grond van het hof overeind blijft. Voor belaste verhuur is doorslaggevend dat het verhuurde niet als woning wordt gebruikt. Elke mate van gebruik voor wonen staat aan die keuze in de weg, ook als iemand anders dan de huurder er woont. Het dak van een woonhuis doet naar zijn aard dienst als woning. Daarom kan voor het dak niet worden gekozen voor belaste verhuur, en bestaat er geen recht op aftrek van de btw op de bouwkosten.
De Hoge Raad verklaart beide beroepen ongegrond, dus de naheffingsaanslagen blijven staan. Wel is de redelijke termijn voor de cassatieprocedure met niet meer dan zes maanden overschreden. De Staat (de minister van Justitie en Veiligheid) moet de maatschap daarvoor € 500 immateriële schadevergoeding betalen. Voor het incidentele beroep van de Staatssecretaris moet de maatschap € 1.868 aan proceskosten krijgen. Voor het principale beroep volgt geen proceskostenveroordeling.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht