Hoge Raad verklaart cassatie van bv niet-ontvankelijk: griffierecht niet betaald, geen prejudiciële vragen Een bv uit de belastingsector ging in cassatie tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam en betaalde het griffierecht niet. De Hoge Raad kwam daardoor niet toe aan de inhoud van het beroep.
De griffier van de Hoge Raad wees de bv op 26 juni 2026 bij aangetekende brief op het verschuldigde griffierecht en gaf vier weken om te betalen. Volgens de gegevens van PostNL is de brief afgeleverd op het door de bv opgegeven adres. Het griffierecht bleef onbetaald. Op 28 juli 2026 kreeg de bv via het digitale dossier alsnog de kans uit te leggen waarom ze niet had betaald. Daarvan maakte ze gebruik met een brief van 25 augustus 2026.
In die brief stelt de bv dat het niet-ontvankelijk verklaren van een cassatieberoep bij onbetaald griffierecht in strijd is met het recht op een doeltreffende voorziening in rechte, zoals vastgelegd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (artikel 47 in samenhang met artikel 52). Volgens de bv zou het Hof van Justitie van de Europese Unie oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, bij een ongegrond beroep, omdat dat evenrediger is dan de vooraf te betalen heffing uit artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht. De bv vond dat de Hoge Raad daarover vragen aan het Hof van Justitie moest voorleggen.
De Hoge Raad volgt dat niet. Wat de bv aanvoert levert geen reden op om aan te nemen dat zij niet in verzuim was. De Hoge Raad verwijst naar zijn eerdere arrest van 12 juni 2026, waarin hij uitlegt waarom hij geen aanleiding ziet om zulke prejudiciële vragen te stellen. Daarom is het beroep op grond van artikel 8:41, zesde lid, Awb niet-ontvankelijk.
De Hoge Raad veroordeelt niemand in de proceskosten. De uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 31 maart 2026 blijft daarmee in stand, omdat de Hoge Raad de inhoud van het beroep niet heeft beoordeeld.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Hoge Raad verklaart cassatieberoep niet-ontvankelijk: griffierecht niet betaald, EU-bezwaar baat niet Een bedrijf dat in cassatie wilde gaan tegen een belastinguitspraak, heeft zijn beroep niet laten behandelen omdat het het griffierecht niet betaalde. Het bedrijf vond dat het verplicht vooraf betalen van griffierecht, op straffe van niet-ontvankelijkheid, in strijd is met het Europese recht. De Hoge Raad ziet dat anders en verklaart het beroep niet-ontvankelijk.
Het beroep richtte zich tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 31 maart 2026. In cassatie legt de Hoge Raad alleen vragen over de toepassing van het recht voor, en wie dat wil, moet daarvoor griffierecht betalen. De griffier stuurde het bedrijf op 26 juni 2026 een aangetekende brief met de aanmaning om het griffierecht binnen vier weken te voldoen. Volgens de gegevens van PostNL is die brief afgeleverd op het adres dat het bedrijf zelf had opgegeven. Het griffierecht bleef onbetaald.
Op 28 juli 2026 plaatste de griffier een bericht in het digitale dossier, waarmee het bedrijf de kans kreeg uit te leggen waarom het niet had betaald. Het bedrijf diende daarop op 25 augustus 2026 een brief in via het webportaal van de Hoge Raad. Daarin stelde het dat het vooraf moeten betalen van griffierecht, als voorwaarde voor behandeling van een cassatieberoep, zich niet verhoudt met het recht op een doeltreffende voorziening in rechte uit artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Het bedrijf meende dat het Hof van Justitie van de Europese Unie zou oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, bij een ongegrond beroep, omdat dat evenrediger zou zijn dan de regeling in artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht. De Hoge Raad zou daarom prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie moeten stellen.
De Hoge Raad volgt dat niet. Wat het bedrijf aanvoert, is geen reden om aan te nemen dat het niet in verzuim was. De Hoge Raad verwijst naar zijn eerdere arrest van 12 juni 2026 en ziet op de gronden uit de rechtsoverwegingen 3.1.3 tot en met 3.4 van dat arrest geen aanleiding om vragen aan het Hof van Justitie voor te leggen.
Daarmee staat vast dat het griffierecht niet is betaald en dat het bedrijf daarvoor geen aanvaardbare verklaring heeft gegeven. Op grond van artikel 8:41, lid 6, Awb moet het beroep in cassatie dan niet-ontvankelijk worden verklaard. De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie van het bedrijf daarom niet-ontvankelijk. Een veroordeling in de proceskosten volgt niet.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Hoge Raad vernietigt arresten in pensioenstrijd brandbeveiliger met Bpf Bouw over verplichte aansluiting Een bedrijf voor brandbeveiliging en brandpreventie moet mogelijk toch geen premies afdragen aan de pensioen- en andere fondsen van de bouwsector. Die strijd loopt al sinds 2017. Het bedrijf geeft advies over brandpreventie, verkoopt en onderhoudt blusapparatuur en noodverlichting, en laat bouwkundige brandpreventie uitvoeren door een zustervennootschap die geen eigen personeel heeft. Voor dat werk worden medewerkers van het bedrijf zelf, uitzendkrachten en zzp'ers ingezet.
Bpf Bouw, het Opleidingsfonds en het Aanvullingsfonds vinden dat het bedrijf onder de verplichtstelling voor de bouwnijverheid valt. Zij ontvingen daarover een onderzoeksrapport dat per jaar het aandeel van bouwactiviteiten in de omzet berekende. Volgens dat rapport was dat in 2012 ruim 48 procent, in 2013 bijna 78 procent en in 2014 ruim 75 procent. Het bedrijf trok die conclusie in twijfel en vorderde een verklaring dat het niet onder de bouwregelingen valt, plus terugbetaling van geïnde premies. De fondsen vorderden juist betaling van premies en bijdragen vanaf 1 januari 2013. De kantonrechter gaf het bedrijf gelijk. Het gerechtshof Amsterdam draaide dat om en wees de vorderingen van de fondsen toe, mede op basis van een deskundigenbericht. Volgens de deskundige was in 2014 ruim 54 procent van de loonsom gerelateerd aan 'fase 5', het aanbrengen van brandwerende voorzieningen.
De Hoge Raad oordeelt dat het hof op meerdere punten de fout is ingegaan. Het hof nam aan dat tussen partijen niet in geschil was dat de werkzaamheden in fase 5 bouwactiviteiten zijn. Uit de gedingstukken blijkt echter dat het bedrijf juist primair heeft betoogd dat het aanbrengen van brandwerende voorzieningen helemaal geen bouwactiviteit is, en dat standpunt nooit heeft losgelaten. Het hof ging er verder van uit dat het bedrijf zich alleen beriep op de uitzonderingen voor isolatie en 'overige werken', terwijl het zich ook beriep op de uitzonderingen voor schilderen en afwerken en voor stukadoors- en afbouwbedrijven. Ook was onbegrijpelijk dat partijen het eens zouden zijn dat uitbesteding van fase 5 aan de zustervennootschap er niet toe doet, en dat partijen het eens zouden zijn over het meetellen van de loonsom van ondersteunend personeel. Uit het proces-verbaal en het tweede tussenarrest blijkt dat zij het daarover juist niet eens werden.
Belangrijker is de rechtsregel. De Hoge Raad legt de werkingssfeerbepaling uit volgens de cao-norm, een uitleg naar objectieve maatstaven op basis van de tekst. Daaruit volgt dat per onderneming moet worden beoordeeld of die valt onder de bouwregelingen, en niet voor een hele groep van ondernemingen. Het hof heeft de werkzaamheden van de zustervennootschap meegeteld bij de vraag of het bedrijf zelf overwegend bouwactiviteiten verricht. Dat berust op een onjuiste rechtsopvatting, of is in elk geval onbegrijpelijk. Ook sprak het hof het bedrijf in het eindarrest ten onrechte aan als dochteronderneming, terwijl het eerder had vastgesteld dat het om een zusteronderneming gaat.
Eén klacht van het bedrijf faalt. Het bedrijf betoogde dat de loonsommen van de uitzonderingsgebieden in de werkingssfeerbepaling, zoals isolatie en schilderwerk, bij elkaar moeten worden opgeteld om te beoordelen of het bedrijf overwegend op die gebieden werkt. De Hoge Raad wijst dat af. De vergelijking van de verloonde bedragen moet voor elk gebied afzonderlijk worden gemaakt. Anders zouden werknemers onder geen enkele bedrijfstakregeling kunnen vallen, de zogeheten witte vlekken, wat het verplichtstellingsbesluit juist wil voorkomen.
De Hoge Raad vernietigt de drie arresten van het hof Amsterdam, verwijst de zaak naar het gerechtshof Den Haag voor verdere behandeling en veroordeelt de drie bouwfondsen in de kosten van het cassatieberoep, begroot op € 8.627,40 aan verschotten en € 2.600 aan salaris.
Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hoge Raad verklaart cassatieberoep niet-ontvankelijk: belastingplichtige betaalde geen griffierecht Een bv die het niet eens was met een uitspraak van het gerechtshof in een belastingzaak, stelde beroep in cassatie in bij de Hoge Raad. Voor zo'n beroep is griffierecht verschuldigd. De griffier van de Hoge Raad wees de bv daar op 17 juli 2026 per aangetekende brief op en gaf haar vier weken om te betalen. Volgens de gegevens van PostNL is die brief afgehaald op de afhaallocatie. Het griffierecht kwam echter niet binnen.
Op 20 augustus 2026 plaatste de griffier daarom een bericht in het digitale dossier van de bv, waarin zij de gelegenheid kreeg uit te leggen waarom zij niet had betaald. Daarvan maakte de bv gebruik met een brief van 16 september 2026. Daarin stelde zij niet dat zij de betaling was vergeten. Zij betoogde dat het verplicht vooraf betalen van griffierecht, op straffe van niet-ontvankelijkheid, zich niet verhoudt met het recht op een doeltreffende voorziening in rechte uit artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, in samenhang gelezen met artikel 52 van dat Handvest.
Volgens de bv zou het Hof van Justitie van de Europese Unie, als het hierover zou worden gevraagd, oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, en alleen bij een ongegrond beroep. Die manier van heffen is volgens haar veel evenrediger dan de regeling in artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht. De Hoge Raad zou daarom verplicht zijn prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie te stellen, dat zijn vragen over de uitleg van Europees recht.
De Hoge Raad volgt dat niet. Wat de bv aanvoert, geeft geen grond om te oordelen dat zij niet in verzuim is geweest met het betalen van het griffierecht. De Hoge Raad verwijst naar zijn eerdere arrest van 12 juni 2026, waarin hij bij een vergelijkbaar betoog al had uitgelegd waarom hij geen aanleiding ziet om vragen aan het Hof van Justitie voor te leggen. Omdat het griffierecht niet is betaald, moet het beroep volgens artikel 8:41, lid 6, van de Awb niet-ontvankelijk worden verklaard.
De Hoge Raad komt dus niet toe aan de vraag of het hof in Amsterdam het bij het rechte eind had. De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie niet-ontvankelijk en ziet geen aanleiding voor een veroordeling in de proceskosten.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Hoge Raad: dak van woning verhuurd voor zonnepanelen geeft geen BTW-aftrek op de bouwkosten Een echtpaar kocht in april 2019 een bouwkavel en liet er een woning op bouwen. Al op de dag van de aankoop wilden de twee het dak gaan verhuren voor zonnepanelen. Daarvoor richtten ze een maatschap op. Die maatschap verhuurt sinds 17 juli 2020, voor in beginsel 25 jaar, het dak aan een van de echtgenoten. De huur bedraagt € 112 per jaar, exclusief omzetbelasting. De maatschap koos voor belaste verhuur en vroeg de btw terug die was gerekend voor de bouw van het dak. Het ging om € 17.675 over 2019 en € 11.914 over 2020.
De Belastingdienst verleende de teruggaaf eerst, maar vorderde die daarna terug met twee naheffingsaanslagen. Het gerechtshof Amsterdam vond dat de maatschap met de dakverhuur wel een economische activiteit uitoefent. Volgens het hof is er een markt voor de verhuur van daken voor zonnepanelen en krijgt de maatschap er 25 jaar lang een vergoeding voor. Toch kreeg de maatschap geen teruggaaf. De bouwkosten van het dak zijn volgens het hof voor privédoeleinden gemaakt, omdat een woning zonder dak niet bewoonbaar is en de kosten dus hoe dan ook zouden zijn gemaakt. Bovendien kan voor het dak niet voor belaste verhuur worden gekozen, omdat het dak als onderdeel van een woning dienstdoet.
De zaak kwam bij de Hoge Raad in cassatie tegen die uitspraak van het gerechtshof Amsterdam van 23 mei 2024. Beide partijen gingen in cassatie. De Staatssecretaris van Financiën vond dat de maatschap geen economische activiteit verricht, omdat de lage huur en de afwezigheid van klanten niet passen bij een gewone verhuurder van daken. Dat betoog slaagde niet. Het hof had het juiste toetsingskader gebruikt en zijn oordeel berust op een waardering van de feiten, die in cassatie niet op juistheid wordt getoetst. Omdat er een markt voor dakverhuur is, hoeven de hoogte van de vergoeding en de omvang van de klantenkring er niet aan in de weg te staan dat de maatschap als ondernemer geldt.
De maatschap klaagde vooral over het 'hoe dan ook'-argument van het hof. Op dat punt kreeg zij gelijk. De Hoge Raad oordeelt dat het hof geen rekening had hoeven houden met de vraag of de kosten ook zonder verhuur zouden zijn gemaakt. Dat criterium komt uit een eerder arrest over een woonhuis dat deels was gekocht voor eigen bewoning. Hier gaat het om een woning waarvan het dak voor bedrijfsdoeleinden wordt gebruikt. De Hoge Raad rekent het dak en de woning tot één investeringsgoed dat tot het bedrijfsvermogen van de maatschap is gaan behoren.
De klacht leidt toch niet tot vernietiging, omdat de tweede grond van het hof overeind blijft. Voor belaste verhuur is doorslaggevend dat het verhuurde niet als woning wordt gebruikt. Elke mate van gebruik voor wonen staat aan die keuze in de weg, ook als iemand anders dan de huurder er woont. Het dak van een woonhuis doet naar zijn aard dienst als woning. Daarom kan voor het dak niet worden gekozen voor belaste verhuur, en bestaat er geen recht op aftrek van de btw op de bouwkosten.
De Hoge Raad verklaart beide beroepen ongegrond, dus de naheffingsaanslagen blijven staan. Wel is de redelijke termijn voor de cassatieprocedure met niet meer dan zes maanden overschreden. De Staat (de minister van Justitie en Veiligheid) moet de maatschap daarvoor € 500 immateriële schadevergoeding betalen. Voor het incidentele beroep van de Staatssecretaris moet de maatschap € 1.868 aan proceskosten krijgen. Voor het principale beroep volgt geen proceskostenveroordeling.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht