Beroep Syrische asielzoeker niet-ontvankelijk wegens te vroege ingebrekestelling — RBDHA:2026:7264

Een Syrische asielzoeker stapte naar de rechter omdat de minister van Asiel en Migratie niet op tijd had beslist op zijn asielaanvraag. De kern van het geschil draaide om de vraag hoe lang het zogeheten besluitmoratorium voor Syriërs de beslistermijn had verlengd: zes maanden of een jaar.

De asielaanvraag werd op 29 april 2024 ingediend. Normaal gesproken moet de minister binnen zes maanden beslissen, dus uiterlijk op 29 oktober 2024. De minister had op die datum echter nog geen besluit genomen. In december 2024 stelde de minister vervolgens een besluitmoratorium in voor Syrische asielzoekers, vanwege de onzekere situatie in Syrië na de val van het Assad-regime. Dat moratorium trad op 14 december 2024 in werking en gold voor zes maanden, tot 14 juni 2025.

De asielzoeker stelde op 1 september 2025 schriftelijk dat de minister in gebreke was, als eerste stap om beroep te kunnen instellen. Vervolgens diende hij beroep in bij de rechtbank. Hij betoogde dat de beslistermijn door het besluitmoratorium slechts met zes maanden was verlengd — de duur van het moratorium zelf — en dat de minister dus al lang had moeten beslissen.

De minister zag dat anders. Volgens het besluit waarmee het moratorium was ingesteld, wordt de beslistermijn niet verlengd met de duur van het moratorium, maar met een heel jaar. Dat betekent dat de uiterste beslisdatum op 29 oktober 2025 lag — en niet eerder. De ingebrekestelling van 1 september 2025 was daarmee te vroeg ingediend, en het beroep zou niet-ontvankelijk zijn.

De rechtbank volgde het standpunt van de minister. Uit het besluit blijkt duidelijk dat de beslistermijn met een jaar wordt verlengd, los van de vraag hoe lang het moratorium zelf geldig is. De rechtbank legde uit dat die twee dingen van elkaar moeten worden onderscheiden: het moratorium kan na zes maanden zijn opgeheven, maar de minister heeft daarna nog tijd nodig om daadwerkelijk te beslissen en nieuw landenbeleid te formuleren. Dat de beslistermijn met een jaar is verlengd, is ook niet in strijd met Europese regelgeving.

De asielzoeker probeerde het ook via een ander argument. In het advocatenportaal van de IND stond dat de beslissing werd verwacht vóór 29 april 2025 — wat zou duiden op een verlenging van slechts zes maanden. Hij stelde dat hij mocht vertrouwen op die mededeling. De rechtbank verwierp dit beroep op het vertrouwensbeginsel. Een indicatie van een verwachte beslistermijn is geen ondubbelzinnige, juridisch bindende toezegging. Ook een publicatie in het blad van VluchtelingenWerk Nederland kon die conclusie niet dragen.

Omdat de ingebrekestelling van 1 september 2025 te vroeg was ingediend — de beslistermijn liep immers tot 29 oktober 2025 — was er geen geldige ingebrekestelling. Zonder geldige ingebrekestelling kan geen beroep worden ingesteld wegens het niet tijdig beslissen. De rechtbank verklaarde het beroep daarom niet-ontvankelijk. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.