Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBOBR:2026:6839Bestuursrecht; Omgevingsrecht

Rechtbank schorst invordering van € 60.000 om opslag op perceel in Oss, dwangsom slecht onderbouwd — RBOBR:2026:6839

hoogte van last onder dwangsom en invordering bij strijdige opslag op perceel

Eiser / verzoeker

Gebruiker van het perceel (eiser)

VS

Verweerder / gedaagde

College van burgemeester en wethouders van de gemeente Oss

Tussenuitspraak: college krijgt zes weken om de hoogte van de dwangsom te motiveren of aan te passen; invorderingsbesluit van € 60.000 geschorst tot de einduitspraak.

  • Dat opslag zonder overlast plaatsvindt, is geen bijzondere omstandigheid die handhaving onevenredig maakt.
  • Een begunstigingstermijn van vier maanden die eiser herhaaldelijk heeft aanvaard, hoefde in bezwaar niet te worden heroverwogen; sorteertijd voor een bedrijfseconomisch gunstige ontruiming telt niet mee.
  • Het college mag voor de hoogte van een dwangsom niet volstaan met een intern, ongepubliceerd protocol en mag niet naar willekeur tussen berekeningsmethoden kiezen.
  • De rechtbank past de bestuurlijke lus toe en schorst het invorderingsbesluit tot de einduitspraak, omdat het bij een aangepaste dwangsom van rechtswege vervalt.

Samenvatting

Een man uit de gemeente Oss gebruikte jarenlang een perceel voor de opslag van allerlei materialen. Volgens de gemeente was dat in strijd met het bestemmingsplan, inmiddels het omgevingsplan, en daar was zij lang met hem over in gesprek. Op enig moment droeg de man het perceel over aan zijn dochter, maar hij bleef het voor de opslag gebruiken. Op 1 september 2025 legde het college van burgemeester en wethouders hem en zijn dochter een last onder dwangsom op: het strijdige gebruik moest stoppen, en anders moesten zij € 10.000 per week betalen, tot een maximum van € 60.000. De man kreeg tot 1 januari 2026 de tijd. Het college bleef op 13 januari 2026 in bezwaar bij de last, en op 4 juni 2026 besloot het € 60.000 in te vorderen omdat de man zich er niet aan had gehouden.

De man stapte naar de rechtbank Oost-Brabant. Hij erkende dat hij het omgevingsplan overtrad, maar vond dat de gemeente niet zo hard had hoeven optreden. De opslag was volgens hem verantwoord, zonder geur of stof en zonder last voor de buren. De rechtbank ging daar niet in mee. Een overheid moet in beginsel handhaven, en alleen bijzondere omstandigheden kunnen dat onevenredig maken. Dat een bepaald gebruik geen kwaad kan, maakt het nog niet toegestaan, en een beperkte uitstraling op de omgeving speelt in veel meer gevallen.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Ook vond de man dat hij meer tijd had moeten krijgen om het perceel leeg te halen. Hij zei dat hij de toezichthouder herhaaldelijk had verteld dat het sorteren van de materialen langer duurde. De rechtbank wees erop dat de man de termijn van 1 januari 2026 in zijn contact met de gemeente steeds had aanvaard en had toegezegd het perceel op tijd te ontruimen. Hij kon niet concreet maken wat hij wanneer tegen de toezichthouder had gezegd, en ook niet welke termijn dan wel redelijk was geweest. De tijd die nodig is om materialen zo voordelig mogelijk te sorteren, hoeft de gemeente bovendien niet mee te wegen. Een termijn van vier maanden was niet onredelijk.

Op een punt kreeg de man wel gelijk: de hoogte van de dwangsom. De wet schrijft voor dat een dwangsom in redelijke verhouding moet staan tot het geschonden belang en tot het beoogde effect. Het college had in zijn besluit helemaal niet uitgelegd hoe het tot het bedrag kwam. Op de zitting bleek dat het een interne, niet gepubliceerde richtlijn had gebruikt met een staffel op basis van vierkante meters: boven de 1.000 vierkante meter geldt € 10.000 per week tot € 60.000. Het college had daarbij geen rekening gehouden met de ernst van de overtreding of met de stelling van de man dat er geen gevaar was. Het college zei ook dat het had kunnen kiezen voor een andere methode, de ontruimingskosten plus 25 procent. Volgens de rechtbank mag het college niet naar willekeur tussen methoden kiezen. Bovendien was de kostenraming van € 60.739 niet goed onderbouwd: zo'n € 20.000 daarvan ging over afvoer naar de stort, wat niet nodig is om aan de last te voldoen. Met alleen de ontruimingskosten van ongeveer € 40.000 zou de dwangsom volgens die methode hooguit € 50.000 zijn.

In deze tussenuitspraak gaf de rechtbank het college de kans het gebrek te herstellen. Het moet binnen twee weken laten weten of het dat doet en heeft dan zes weken om de hoogte van de dwangsom alsnog deugdelijk te motiveren of een nieuw bedrag vast te stellen. Daarbij moet het uitleggen welke richtlijn het toepast, hoe het de ernst van de overtreding en de ontruimingskosten weegt en waarom het bedrag redelijk is. Past het college de dwangsom aan, dan vervalt het invorderingsbesluit en moet het een nieuw nemen. De bezwaren tegen de invordering behandelde de rechtbank daarom nog niet.

Omdat de invordering van € 60.000 wel een actuele financiële last voor de man is, schorste de rechtbank het invorderingsbesluit van 4 juni 2026 tot de einduitspraak. Over proceskosten en griffierecht beslist de rechtbank later.

Betrokken advocaten

mr. J. Schrijnemaekers

eiser

Van Iersel Luchtman, 'S-HERTOGENBOSCH

34 uitspraken
mr. A. Wever

eiser

Van Iersel Luchtman, 'S-HERTOGENBOSCH

3 uitspraken

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

26/557 en 26/2471 T

Procedure

Eerste aanleg - enkelvoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

RBOBR:2026:8073
Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Omgevingsrecht
RBOBR:2026:8223
Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Omgevingsrecht
RBOBR:2026:8071
Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Omgevingsrecht
Rechtbank: Brabant mag bedrijf dwingen kunstgrasafval weg te halen, last onder dwangsom blijft

Een Brabants grondverzetbedrijf kreeg een last onder dwangsom omdat een grote partij kunstgrasafval veel langer dan toegestaan op het bedrijfsterrein lag opgeslagen. Het afval was afkomstig van een voormalig bedrijf in een andere gemeente en lag er volgens een controle van de omgevingsdienst sinds februari 2021. De vergunning staat opslag van afvalstoffen maximaal één jaar toe, of drie jaar als het bedrijf aantoont dat de opslag wordt gevolgd door nuttige toepassing. Ook die drie jaar waren overschreden. De omgevingsdienst Brabant Noord stelde de overtreding vast bij een controle in september 2024 en vroeg het bedrijf het afval vóór 1 december 2024 te verwijderen. Dat gebeurde niet. In februari 2025 werd bovendien een beginnende broeibrand geconstateerd op het terrein. Op 10 juni 2025 legde het college van gedeputeerde staten van Noord-Brabant een last onder dwangsom op: € 15.000 per constatering per week, met een maximum van € 90.000. Het bedrijf moest het afval uiterlijk 15 september 2025 hebben verwijderd. Bij latere controles in september 2025 en januari 2026 lag het afval nog grotendeels op het terrein. Het bezwaar van het bedrijf werd op 12 januari 2026 ongegrond verklaard. In beroep voerde het bedrijf twee argumenten aan. Eerst stelde het dat de provincie helemaal niet bevoegd was. Het afval lag deels op een tweede locatie, en volgens het bedrijf is sinds de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 voor die locatie het college van burgemeester en wethouders van Vught bevoegd. De twee locaties vormden volgens het bedrijf geen functionele eenheid en kunnen los van elkaar bestaan. De rechtbank volgt dat niet. De oude vergunning uit 2004, later gewijzigd, is verleend voor het hele bedrijf en rekent beide locaties tot één inrichting. Volgens de rechtbank moet daarom ook onder de Omgevingswet worden uitgegaan van één locatie. Daarmee voldoet de situatie aan de voorwaarden van het Omgevingsbesluit, op grond waarvan de provincie bevoegd blijft voor alle activiteiten op die locatie. Dat bij een nieuwe aanvraag een andere afbakening zou kunnen worden gekozen, doet daar niet aan af. Ook het argument dat het afval deels op andere plekken lag, helpt niet: het lag steeds op de locatie waarvoor het vergunningvoorschrift geldt. Het tweede argument was dat handhaven onevenredig zou zijn. Het bedrijf zei de gemeente uit de brand te hebben geholpen door het afval over te nemen en jarenlang tevergeefs een recycler te hebben gezocht, omdat de kunststofrecycling in Nederland was vastgelopen. Afvoeren naar een stortplaats zou strijdig zijn met het afvalbeleid. Het afvoeren van het afval heeft inmiddels circa € 400.000 gekost. Ook zou de provincie te laat hebben beslist op een vergunningaanvraag voor een andere locatie van het bedrijf, waar het afval had kunnen worden opgeslagen. De rechtbank wijst ook dit af. Handhaving staat volgens vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State voorop en alleen bijzondere omstandigheden kunnen een reden zijn om af te zien van optreden, bijvoorbeeld concreet zicht op legalisatie. Dat is hier niet aan de orde. Het bedrijf koos zelf voor de opslag, kende het voorschrift en koos zelf voor bepaalde afzetkanalen. Dat het niet lukte binnen de termijn van drie jaar af te voeren, betekent niet dat het onmogelijk was. De kosten van afvoer vallen onder het ondernemersrisico. De broeibrand onderstreept volgens de rechtbank het milieubelang van de maximale opslagduur. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De last onder dwangsom blijft daarmee in stand. Het bedrijf krijgt het griffierecht niet terug en ontvangt geen vergoeding van de proceskosten.

Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Omgevingsrecht
RBOBR:2026:7669
Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Omgevingsrecht