Rechter verbiedt zorgkantoor Bibob-toets bij inkoop van ouderenzorg Een zorgaanbieder voor ouderen in de regio Arnhem heeft in kort geding voorkomen dat het zorgkantoor Menzis bij de inkoop van langdurige zorg een integriteitstoets op grond van de Wet Bibob mag opleggen. De voorzieningenrechter in Den Haag oordeelde dat de wet daarvoor simpelweg geen wettelijke basis biedt.
Stichting Pleyade biedt zorg aan kwetsbare ouderen en wordt daarvoor grotendeels betaald vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz). Menzis is als zorgkantoor verantwoordelijk voor de uitvoering van die Wlz-zorg in onder meer de regio Arnhem, en moest voor de periode vanaf 2027 nieuwe contracten sluiten met zorgaanbieders. In de daarvoor opgestelde inkoopprocedure kondigde Menzis aan voortaan ook de Wet Bibob te gebruiken: zorgaanbieders zouden uitgebreide gegevens over zichzelf, hun bestuurders en geldschieters moeten aanleveren, zodat Menzis of het Landelijk Bureau Bibob kon onderzoeken of er integriteitsrisico's waren. Bij twijfel kon dat leiden tot uitsluiting van de inkoop of ontbinding van een lopend contract.
Pleyade vond dat Menzis hiertoe niet bevoegd was en vorderde dat het onderdeel over de Wet Bibob uit het inkoopbeleid en de bijbehorende formulieren zou worden geschrapt. Volgens Pleyade levert het aanleveren van de gevraagde persoonsgegevens, zonder dat daarvoor een wettelijke basis bestaat, bovendien een schending op van de privacyregels uit de AVG.
De kern van het geschil zat in de precieze tekst van de Wet Bibob. Die wet is van toepassing op overeenkomsten waarmee een overheidsorganisatie zorg inkoopt zoals bedoeld in de Jeugdwet of de Wet maatschappelijke ondersteuning. Wlz-zorg wordt in die bepaling niet genoemd. Menzis wees op de wetsgeschiedenis, waaruit zou blijken dat de wetgever de Wet Bibob juist breed wilde inzetten tegen zorgcriminaliteit, ook buiten de expliciet genoemde wetten.
De voorzieningenrechter volgde Menzis niet. De wettekst noemt volgens de rechter uitdrukkelijk en uitputtend twee specifieke vormen van zorg, en niets in de tekst of de wetsgeschiedenis wijst erop dat dit slechts voorbeelden zouden zijn. Ook uit de toelichting op het amendement waarmee deze bepaling destijds is ingevoerd, bleek dat de wetgever specifiek doelde op zorginkoop via de Jeugdwet en de Wmo, niet op de Wlz. Dat de wetgever in algemene zin flexibeler wilde kunnen optreden tegen zorgcriminaliteit, is onvoldoende: die wens moet eerst zijn vertaald in een wettekst die daar ruimte voor biedt, en dat is hier niet gebeurd.
De rechter erkende dat het bestrijden van zorgcriminaliteit in de Wlz een legitiem doel is en dat de Wet Bibob daarbij kan helpen, maar dat rechtvaardigt niet dat de wet nu al wordt toegepast zonder wettelijke grondslag. Het is aan de wetgever, niet aan de rechter of aan Menzis, om die grondslag alsnog te creeren.
De voorzieningenrechter verbood Menzis daarom om van zorgaanbieders zoals Pleyade te verlangen dat zij aan de Bibob-verplichtingen voldoen, zolang de wet niet wordt aangepast, en dit zowel tijdens de lopende inkoopprocedure als in de driejarige contracten voor 2027-2029 die daaruit voortvloeien. Menzis werd veroordeeld tot betaling van de proceskosten van Pleyade, in totaal 2.229,65 euro.
Rechtbank Den Haag · 31 juli 2026
Civiel Recht Rechter wijst eis af tegen gunning rijksopdracht webredactie: geen nieuwe aanbesteding of herbeoordeling nodig De Staat der Nederlanden wil een raamovereenkomst sluiten met vijf partijen voor advies en uitvoering van webredactie en het beheer van social, online en offline media voor ministeries en uitvoeringsorganisaties van de Rijksoverheid. De Dienst Publiek en Communicatie van het Ministerie van Algemene Zaken schreef daarvoor een Europese openbare aanbesteding uit. Elf partijen schreven in. Een van hen, een bedrijf dat als zesde eindigde, ging naar de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag om de gunning te stoppen.
De aanbesteding verliep rommelig. Op 26 maart 2026 verstuurde de Staat een eerste voorlopige gunningsbeslissing. Daarin bleken fouten te zitten bij het omzetten van de waardering van de beoordelaars naar punten. De Staat trok die beslissing in en verstuurde op 31 maart 2026 een tweede, waarin de rangorde niet veranderde. Op 29 april 2026 trok de Staat ook die in, omdat bij een bezwaar bleek dat een score van een andere inschrijver per ongeluk aan de bezwaarmaker was toegekend. Daarna volgde een volledige herbeoordeling van alle kwaliteitscriteria door dezelfde beoordelingscommissie. In de derde gunningsbeslissing van 9 juli 2026 eindigde Future Communications Consultants op de eerste plaats en het bedrijf dat in kort geding optrad op de zesde.
Dat bedrijf stelde dat de Staat de beschreven scoresystematiek niet had gevolgd. Het wees op onverklaarbare verschillen tussen de tweede en derde beslissing en betoogde dat de inschrijvingen niet eerst individueel waren beoordeeld voordat de commissie tot een gezamenlijke score kwam. Het vroeg primair om een verbod op gunning en een nieuwe aanbesteding, subsidiair om een herbeoordeling door een nieuwe commissie. Future kwam in de procedure tussen en werd daartoe toegelaten.
De voorzieningenrechter vond het voldoende aannemelijk dat de herbeoordeling zo is verlopen als de Staat ter zitting gedetailleerd heeft beschreven: eerst een nieuwe, individuele beoordeling door elk commissielid 'from scratch', daarna een plenair overleg waarin consensus werd bereikt. De commissieleden bevestigden dat ter zitting. Wat er precies is gezegd in het gesprek van 14 augustus 2026, waarop het bedrijf zich beriep, kon de rechter in een kort geding niet vaststellen.
De eerdere fouten leiden volgens de rechter niet tot een heraanbesteding. Daarvoor zijn alleen zulke ernstige gebreken genoeg dat ze alleen zo te herstellen zijn, en de Staat heeft zijn fouten juist met een volledige herbeoordeling gerepareerd. Wel stonden in het beschrijvend document twee onjuiste zinnen over een beoordeling met cijfers van 0 tot 10, terwijl met scores en percentages is gewerkt. Dat is volgens de rechter kennelijk een vergissing, en dat inschrijvers hierdoor een verkeerde voorstelling hadden is gesteld noch gebleken. Het beoordelingskader is ook niet multi-interpretabel, enkel omdat de herbeoordeling op onderdelen tot een andere uitkomst leidde: sommige opmerkingen stonden eerder bij het verkeerde criterium of de verkeerde inschrijver en de eerdere beoordeling was op punten te streng.
Ook de concrete voorbeelden van beoordelingsfouten zijn verworpen. Dat de commissie bij de migratie van drie websites naar één keek naar het omgaan met interne weerstand, past bij de vraag, die dit als politiek gevoelig aanduidde. Het oordeel dat een inschrijving weinig vernieuwends bood en geen expliciet taalniveau koos, valt binnen het kader. Overige bezwaren die het bedrijf pas in een bijgevoegde brief noemde, liet de rechter onbesproken omdat ze in strijd met de goede procesorde niet in de dagvaarding waren uitgewerkt.
De voorzieningenrechter wijst alle vorderingen af. De voorwaardelijke vordering van Future om de opdracht definitief aan haar te gunnen wordt afgewezen wegens gebrek aan belang, omdat de Staat de opdracht toch aan haar wil gunnen. Future wordt veroordeeld in de proceskosten van de Staat, begroot op nihil. Het bedrijf dat de procedure begon moet de proceskosten van zowel de Staat als Future betalen, ieder € 2.101, plus wettelijke rente als het niet binnen veertien dagen betaalt.
Rechtbank Den Haag · 10 november 2026
Civiel Recht; Aanbestedingsrecht Rechtbank wijst aanbestedingsklacht af: zzp-constructie voldeed niet aan 80%-eis voor jeugdhulp Een orthopedagoog-generalist uit Zaanstad deed mee aan een Europese aanbesteding voor specialistische jeugdhulp in de regio Zaanstreek-Waterland, maar werd door gemeente Zaanstad uitgesloten omdat haar inschrijving niet voldeed aan de gestelde eisen. De gemeente had als eis gesteld dat minimaal 80% van de betrokken medewerkers in loondienst moest zijn bij de inschrijvende partij. De vrouw werkt echter met een team van circa acht zelfstandige professionals en had zelf in haar toelichting vermeld dat het aandeel zzp'ers circa 89% bedroeg. Haar eigen aandeel medewerkers in loondienst bedroeg daarmee hooguit 11%.
Naast de eis over personeel in loondienst stelde de aanbesteding ook dat de inschrijver een multidisciplinair team beschikbaar moest hebben van 10 tot 15 fte. De gemeente concludeerde dat uit de lijst van zelfstandige professionals die de vrouw opgaf, niet af te leiden viel hoeveel fte per discipline zij konden bijdragen, mede omdat aannemelijk is dat zij ook eigen praktijken hebben en niet allen voltijds beschikbaar zijn.
De vrouw was het niet eens met haar uitsluiting en stapte naar de rechter. Zij voerde aan dat de gemeente onvoldoende had uitgelegd of bij de beoordeling rekening was gehouden met onderaanneming of een beroep op de capaciteit van derden. Ook wees zij erop dat de aanbestedingsstukken uitdrukkelijk ruimte boden voor inschrijving via onderaannemers, combinaties of een beroep op derden.
De rechter stelde haar daarin echter niet in het gelijk. Zij had bij haar inschrijving de vraag of zij een beroep deed op de draagkracht van derden met 'nee' beantwoord. Daardoor had de gemeente ook geen afzonderlijke formulieren van de teamleden kunnen beoordelen. De vrouw stelde dat zij dacht dat 'draagkracht' alleen op financiële draagkracht sloeg, maar de rechter oordeelde dat dit voor haar eigen rekening en risico komt: het begrip is in de Aanbestedingswet 2012 ook van toepassing op beroepsbekwaamheid en staat ook in de aanbestedingsleidraad in verband met geschiktheidseisen.
De gemeente mocht haar ook niet de gelegenheid bieden haar inschrijving aan te passen of aan te vullen, want dat zou in strijd zijn met het gelijkheidsbeginsel dat voor aanbestedende diensten geldt.
Een procedureel punt speelde ook: de gemeente had in de uitsluitingsbrief geschreven dat de vrouw tot 14 mei 2026 bezwaar kon maken, maar bedoelde daarmee dat zij een kort geding moest starten. Door die onduidelijke formulering zette de gemeente haar op het verkeerde been. Bovendien viel de uiterste termijn op Hemelvaartsdag, een erkende feestdag. De rechter oordeelde dat de termijn dan doorloopt tot de eerstvolgende werkdag en dat de gemeente, nu zij zelf onduidelijkheid had gecreëerd, zich niet in redelijkheid kon beroepen op een termijnoverschrijding van één dag. De vrouw was daarmee ontvankelijk in haar vorderingen.
Inhoudelijk kon dat haar niet baten. De rechter concludeerde dat de gemeente de inschrijving op goede gronden had uitgesloten en wees alle vorderingen af. De vrouw werd veroordeeld in de proceskosten van de gemeente, begroot op € 2.101.
Rechtbank Noord-Holland · 25 juni 2026
Civiel Recht; Aanbestedingsrecht Rechter wijst vorderingen ABR Infra Services af in geschil met CRS Works over stand-by-diensten voor HTM ABR Infra Services, een uitzendbedrijf in de infra- en grond-weg-waterbouwsector, stapte naar de rechter omdat het meende dat CRS Works, haar onderaannemer, buiten haar om opdrachten uitvoerde voor HTM. Concreet ging het om zogenoemde stand-by-diensten: een regeling waarbij veiligheidspersoneel na een oproep van HTM binnen 30 tot 45 minuten op locatie aanwezig moet zijn. ABR wilde dat CRS deze werkzaamheden zou staken en bovendien inzage zou geven in haar administratie over de samenwerking met HTM.
De achtergrond van het conflict: ABR en CRS hadden in september 2024 een samenwerkingsovereenkomst gesloten om gezamenlijk in te schrijven op een aanbesteding van HTM voor veiligheidsdiensten. ABR won die aanbesteding en sloot een raamovereenkomst met HTM voor drie jaar. Vervolgens kwamen ABR en CRS samen ook een aparte offerte overeen voor stand-by-diensten, buiten de aanbesteding om. Begin 2026 ontdekte ABR dat CRS zelfstandig stand-by-diensten uitvoerde voor HTM, zonder haar daarin te betrekken. ABR stelde dat dit in strijd was met de samenwerkingsovereenkomst en met het daarin opgenomen concurrentiebeding.
De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag ging daar niet in mee. Centraal in de beoordeling stond de vraag of stand-by-diensten onder de raamovereenkomst of de samenwerkingsovereenkomst vallen. Dat is volgens de rechter niet het geval. Tijdens de aanbestedingsprocedure had HTM in een Nota van Inlichtingen uitdrukkelijk aangegeven dat stand-by-diensten buiten de scope van de aanbesteding vallen en eventueel apart zouden worden gegund. Die diensten zijn daarna ook daadwerkelijk apart aangeboden via een offerte, die ABR zelf mee had ondertekend. Dat de diensten buiten de aanbesteding vallen, blijkt ook uit het addendum dat ABR en HTM in februari 2026 tekenden: stand-by-diensten worden daarin niet genoemd.
Het concurrentiebeding in de samenwerkingsovereenkomst verbiedt partijen betrokken te zijn bij een vergelijkbare samenwerking in het kader van een aanbesteding. Dat CRS dit beding had geschonden door zelfstandig stand-by-diensten te verrichten, zag de rechter niet. Stand-by-diensten zijn iets anders dan deelnemen aan een aanbestedingsprocedure. Ook het beroep van ABR op redelijkheid en billijkheid haalde het niet, omdat dat argument was toegespitst op een onderaannemer die diensten overneemt die onder de scope van de samenwerking vallen, wat hier nu juist niet het geval is.
Het verzoek om inzage in de administratie van CRS wees de rechter eveneens af. Zonder een grond om aan te nemen dat CRS werkzaamheden uitvoert die onder de raamovereenkomst vallen, is er geen reden om haar te verplichten een groot deel van haar commerciële administratie te overleggen, zeker nu de twee bedrijven ook elkaars concurrenten zijn.
Al met al worden beide vorderingen van ABR afgewezen. ABR moet de proceskosten van CRS betalen, begroot op € 2.101, te voldoen binnen veertien dagen na aanschrijving.
Rechtbank Den Haag · 15 juli 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter verbiedt The NextGen concurrent Cimsolutions personeel af te pakken en BDT rechtstreeks te benaderen Een ICT-medewerker zegt op 23 juli 2026 zijn baan op bij detacheerder Cimsolutions. Twee maanden later, op 1 oktober, begint hij bij The NextGen, een concurrent die ook als onderaannemer voor Cimsolutions werkt. The NextGen detacheert hem bij Rijkswaterstaat. Cimsolutions vindt dat dit niet mag en ging naar de voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam.
De twee bedrijven werken samen voor een opdracht van de Belastingdienst, Douane en Toeslagen (BDT). Cimsolutions won in 2025 een aanbesteding om ICT-personeel bij die diensten te plaatsen en schakelde The NextGen in als onderaannemer. In hun onderaannemersovereenkomst staat een non-overnamebeding: geen van beide bedrijven mag tijdens de looptijd en 12 maanden daarna personeel van de ander overnemen of voor zich laten werken zonder schriftelijke toestemming. Daarnaast staat in de overeenkomst dat Cimsolutions als penvoerder het aanspreekpunt van BDT is.
Cimsolutions stelde dat The NextGen beide afspraken schond. De medewerker was bij haar in dienst, kende concurrentiegevoelige informatie en werd toch door The NextGen aangenomen. Bovendien benaderde The NextGen herhaaldelijk rechtstreeks managers van BDT om eigen kandidaten aan te bieden. BDT klaagde daar op 10 augustus, 20 augustus en 7 oktober 2026 over bij Cimsolutions. Een medewerker van The NextGen had bijvoorbeeld gemaild dat twee specialisten beschikbaar waren en voorgesteld de volgende ochtend te bellen. The NextGen bood in een e-mail van 28 augustus excuses aan en sprak van de actie van één accountmanager.
In de procedure voerde The NextGen een eerste verweer: het non-overnamebeding is volgens haar een verboden mededingingsbeperking, in strijd met artikel 6 van de Mededingingswet en artikel 101 van het Werkingsverdrag van de Europese Unie, en dus nietig. Zij wees erop dat de Autoriteit Consument & Markt zulke afspraken als verboden ziet. De voorzieningenrechter volgde dat niet. Het beding kan de concurrentie weliswaar beperken, maar The NextGen had volgens de rechter een gedegen onderbouwing moeten geven van de economische en juridische context: de aard van de diensten, de omvang van de markt en de gevolgen van de beperking. Dat deed zij onvoldoende. In een kort geding is bovendien geen uitgebreid economisch debat mogelijk.
De rechter legde het beding ruim uit. Of de medewerker actief is benaderd, liet hij in het midden, want vast staat dat hij bij Cimsolutions werkte en sinds 1 oktober bij The NextGen werkt. The NextGen wist bovendien sinds de brief van 24 juli dat Cimsolutions bezwaar maakte. Daarmee handelde zij in strijd met het beding.
Ook het tweede verweer sneuvelde. The NextGen betoogde dat rechtstreeks contact met BDT gebruikelijk is en juist in het belang van Cimsolutions, omdat zij zo bestaande relaties benut en een 'warme stoel' kan aanbrengen. De rechter wees dat af. De afgesproken werkwijze is dat Cimsolutions het contact met BDT onderhoudt en dat kandidaten via haar worden aangeboden. De klachten van BDT laten zien dat BDT juist last heeft van de werkwijze van The NextGen. Rechtstreeks aanbieden past ook niet bij een aanbesteding die uitgaat van gelijke behandeling en transparante mededinging, waarbij een aanvraag gelijktijdig onder alle opdrachtnemers wordt uitgezet. Contact over mensen die The NextGen al voor het sluiten van de overeenkomst bij BDT had gedetacheerd mag wel, maar het herhaaldelijk benaderen van nog onbekende BDT-medewerkers over nieuwe opdrachten valt daar niet onder. Cimsolutions heeft volgens de rechter een spoedeisend belang, mede omdat de klachten op haar afstralen.
De voorzieningenrechter wees de vorderingen toe. The NextGen moet het non-overnamebeding en de contactafspraken nakomen, de samenwerking met de medewerker beëindigen en beëindigd houden zolang het beding loopt, en mag BDT of haar medewerkers niet meer rechtstreeks benaderen over detachering. Ook mag zij niet buiten Cimsolutions om arbeidskrachten aan BDT aanbieden. Een dwangsom van € 50.000 per overtreding, zoals Cimsolutions vroeg, kent de rechter niet toe: het vonnis maakt duidelijk wat niet mag en de rechter gaat ervan uit dat The NextGen zich daaraan houdt. The NextGen betaalt de proceskosten van € 2.229,65, met wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Amsterdam · 5 november 2026
Civiel Recht